Komunikacja miejska w Kaliszu w latach okupacji 1942-1945
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 01.12.2025
Polonia Maior Orientalis, 2025, XII, s. 181-196
https://doi.org/10.4467/27204006PMO.25.008.22253Autorzy
Komunikacja miejska w Kaliszu w latach okupacji 1942-1945
Dzieje komunikacji miejskiej w Kaliszu przed 1945 rokiem wciąż należą do stosunkowo mało zbadanych. Dotyczy to zarówno okresu międzywojennego, jak i również okresu okupacji. Po likwidacji przedwojennej linii miejskiej w 1939 roku, dopiero w 1942 roku niemieckie władze podjęły starania o ponowne uruchomienie wewnętrznego transportu. Dzięki wsparciu władz Kraju Warty udało się uzyskać niezbędne zgody i uruchomić z dniem 28 lipca 1942 roku pierwszą linię autobusową z dworca na Główny Rynek. Dzięki zakupionym w 1943 roku nowym autobusom Büssing możliwe stało się rozszerzenie oferty przewozowej i skierowanie autobusów na nowe trasy, w tym do dworca kolejki wąskotorowej, szpitala oraz zakładów Zollern-Werke. Utrzymywana wysoka częstotliwość kursów, dostosowana głównie do godzin przyjazdu i odjazdu pociągów, jak również zmian w zakładach pracy, decydowała o dużej popularności miejskich autobusów. Same pojazdy przetrwały zawieruchę wojenną i umożliwiły w maju 1945 roku ponowne uruchomienie komunikacji miejskiej – już pod polskim szyldem.
Archiwum Państwowe w Poznaniu, Akta Namiestnik Rzeszy w Okręgu Kraju Warty – Poznań
Archiwum Państwowe w Poznaniu, Akta Urząd Powierniczy w Poznaniu
Archiwum Państwowe w Kaliszu, Akta miasta Kalisza
Archiwum Państwowe w Kaliszu, Spuścizna Tadeusza Martyna
Miejska Biblioteka Publiczna im. Adama Asnyka w Kaliszu, Zbiory Kartograficzne
60 lat komunikacji miejskiej w Kaliszu 1945-2005, Kalisz 2005
Amtlicher Taschenfahrplan der Reichsbahndirektion Posen und Osten in Frankfurt (O). Gültig vom 1 November 1943 an, Frankfurt (Oder) 1943
Rozkład jazdy autobusów w woj. poznańskim, ważny od 15 maja 1939 r., Poznań 1939
„Ostdeutscher Beobachter” – 1939-1943
„Posener Tageblatt“ – 1939
„Wielki leksykon uzbrojenia. Wrzesień 1939” – 2022
Bonusiak W. (1977), Rozwój demograficzny, [w:], Dzieje Kalisza, red. W. Rusiński, Poznań
Bonusiak W. (1977), Handel i komunikacja, [w:] Dzieje Kalisza, red. W. Rusiński Poznań
Bonasiak S. i W. (1977), Kaliszanie w walce z okupantem, „[w:] Dzieje Kalisza, red. W. Rusiński, Poznań
Chlebba T., Splitt J.A. (2013), Kalisz między wojnami. Opowieść o życiu miasta, Łódź
Cieślak R., Producenci nadwozi samochodowych w II Rzeczypospolitej, Warszawa
Grochowiak R. (2021), Plany uruchomienia komunikacji tramwajowej w Kaliszu w latach 1900-1914, „Zeszyty Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk”, Nr 21
Kowalewska H. (1977), Gospodarka komunalna Kalisza w okresie Polski Ludowej, „Dzieje Kalisza”, Poznań
Łuczak, Cz. (1972),”Kraj Warty” 1939-1945. Studium historyczno-gospodarcze okupacji hitlerowskiej, Poznań
Pospieszalski K.M. (1952), Documenta occupationis V. Nazi occupation „law” in Poland. Part I: The incorporated territories, Poznań
Rutowska, M. (2008), Lager Glowna. Niemiecki obóz przesiedleńczy na Głównej w Poznaniu dla ludności polskiej (1939-1945), Poznań
Schenk, D., Kulesza W. (2003), Arthur Greiser. Biografia i proces namiestnika III Rzeszy w Kraju Warty, Łódź
Zawadzki J. (1977), Kształtowanie się i umacnianie władzy ludowej w Kaliszu w latach 1945-1975, „Dzieje Kalisza”, Poznań
Informacje: Polonia Maior Orientalis, 2025, XII, s. 181-196
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Publikacja: 01.12.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
Polski