Józef Korzon (1895-1920) – ostatni oficer 29 Pułku Strzelców Kaniowskich poległy w wojnie polsko-rosyjskiej 1920 r.
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 01.12.2025
Polonia Maior Orientalis, 2025, XII, s. 377-393
https://doi.org/10.4467/27204006PMO.25.018.22263Autorzy
Józef Korzon (1895-1920) – ostatni oficer 29 Pułku Strzelców Kaniowskich poległy w wojnie polsko-rosyjskiej 1920 r.
Artykuł przedstawia życie Józefa Korzona, ostatniego poległego oficera 29 Pułku Strzelców Kaniowskich w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r. Urodził się on w 1895 r. w Guberni Mińskiej i w wieku 20 lat rozpoczął służbę w armii rosyjskiej. W latach 1914-1917 walczył w szeregach 39 Tomskiego Pułku Piechoty, po czym został żołnierzem I Korpusu Polskiego w Rosji. Po jego rozbrojeniu udał się na Kubań, gdzie wstąpił do 4 Dywizji Strzelców gen. Lucjana Żeligowskiego. Służył w niej w szeregach 14 Pułku Strzelców, wraz z którym – poprzez Odessę i Besarabię – przybył w czerwcu 1919 r. do Galicji Wschodniej. Tu 4 Dywizja Strzelców została rozwiązana, a jej skład osoby został wcielony do 10 Dywizji Piechoty. Józef Korzon służył w niej na stanowisku dowódcy 5 kompanii strzeleckiej w II batalionie 29 Pułku Strzelców Kaniowskich. Dowodząc tą kompanią brał udział we wszystkich walkach tej dywizji, m.in. na Wileńszczyźnie, nad Autą czy pod Radzyminem. We wrześniu 1920 r. poległ w boju pod Tartakowem (na wschód od Sokala), a jego zwłoki zostały ostatecznie pochowane na Cmentarzu Wojskowym w Kaliszu.
Centralne Archiwum Wojskowe Wojskowego Biura Historycznego: AP. J. Korzon, sygn. 5527
Centralne Archiwum Wojskowe Wojskowego Biura Historycznego: Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, J. Korzon, sygn. I.482.64-5550
Centralne Archiwum Wojskowe Wojskowego Biura Historycznego: Kolekcja Krzyża Walecznych, J. Korzon, sygn. KW 54/K-2970
Centralne Archiwum Wojskowe Wojskowego Biura Historycznego: 1 Armia, sygn. I.311.1.134
Centralne Archiwum Wojskowe Wojskowego Biura Historycznego: 1 Legion Oficerski I Korpusu Polskiego w Rosji, sygn. I.122.23.29, I.122.23.48 10 DP, sygn. I.313.10.1, I.313.10.3
Centralne Archiwum Wojskowe Wojskowego Biura Historycznego: 28 PSK, sygn. I.320.28.6
Centralne Archiwum Wojskowe Wojskowego Biura Historycznego: 4 DS, sygn. I.122.81.1, I.122.81.11, I.122.81.31, I.122.81.39,
Centralne Archiwum Wojskowe Wojskowego Biura Historycznego: 7 Armia, sygn. I.311.7.64
Centralne Archiwum Wojskowe Wojskowego Biura Historycznego: Dowództwo Armii Generała Hallera, sygn. I.123.1.22, I.123.1.33, I.123.1.204
Centralne Archiwum Wojskowe Wojskowego Biura Historycznego: Grupa gen. Gustawa Zygadłowicza, sygn. I.312.51.1
Centralne Archiwum Wojskowe Wojskowego Biura Historycznego: Oddział I NDWP, sygn. I.301.7.6, I.301.7.7, I.301.7.11, I.301.7.12, I.301.7.75,
Bitwa warszawska 13-28 VIII 1920. Dokumenty operacyjne, cz. 1: 13-17 VIII (1995-1996), red. M. Tarczyński, oraz cz. 2: 17-28 VIII, red. M. Tarczyński, Warszawa 1996
Dziennik Rozkazów MSWojsk. 1918, nr 6, 1919, nr 88
Dziennik Rozporządzeń Komisji Wojskowej 1918, nr 2
O niepodległą i granice, T. I. Komunikaty Oddziału III Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego 1919-1920 (1999), red. M. Jabłonowski, A. Koseski, Warszawa-Pułtusk
Jacynik K. (1991), Wspomnienia z udziału w obronie przyczółka mostowego pod Radzyminem 11-17.08.1920 r., „Wojskowy Przegląd Historyczny”, nr 3/4
Jacynik K. (2008), Wspomnienia (z 4 Dywizji Strzelców), „Przegląd Historyczno-Wojskowy”, nr 5
Nałęcz-Małachowski S. (2003), Wspomnienia generała, Łódź
Szeptycki S. (1925), Front Litewsko-Białoruski 10 marca 1919 – 30 lipca 1920, Kraków
Tuchaczewski M. (1989), Pochód za Wisłę, Łódź
Żeligowski L. (1990), Wojna w roku 1920. Wspomnienia i rozważania, Warszawa
Bagiński H. (1921), Wojsko Polskie na Wschodzie 1914-1920, Warszawa
Bełdowski L. (1928), Zarys historii wojennej 29 Pułku Strzelców Kaniowskich, Warszawa
Bergel R. (1921), Dzieje II Korpusu Polskiego, Warszawa
Bołtuć M. (1926), Budionny pod Zamościem, „Bellona”, t. XXII, z. 3
Dąbrowski J. (1929), Bitwa odwrotowa nad Niemnem 1-ej armii polskiej (19-24 lipca 1920), „Bellona”, t. XXXIV, z. 1
Drozdowski K. (2018), 25 Dywizja Piechoty Wielkopolskiej, Warszawa (seria: Wielka Księga Piechoty Polskiej 1918-1939, Tom 25
Dymek P. (2012), 25 Dywizja Piechoty w wojnie 1939 roku, Warszawa
Dymek P. (2013), 29 Pułk Strzelców Kaniowskich, Pruszków
Encyklopedia wojskowa (1931), red. O. Laskowski, T. I, Warszawa
Hupert W. (1993), Zajęcie Małopolski Wschodniej i Wołynia w roku 1919, wyd. 2, Warszawa
Jarno W. (1996/1997), Garnizon kaliski w latach 1918-1921, „Rocznik Kaliski”, t. XXVI
Jarno W. (2002), Kaliski 29 Pułk Strzelców Kaniowskich w latach 1918-1921, „Rocznik Kaliski”, t. XXVIII
Jarno W. (2001), Okręg Korpusu Wojska Polskiego nr IV Łódź 1918-1939, Łódź
Jarno W. (2009), Pokojowe dzieje 29 Pułku Strzelców Kaniowskich w Kaliszu w latach 1921-1939, „Rocznik Kaliski”, T. XXXV
Jarno W. (1999), Powstanie Okręgu Generalnego Wojska Polskiego nr IV w Łodzi i tworzenie jego struktur (od listopada 1918 r. do sierpnia 1919 r.), [w:] O suwerenność państwową i narodową. W 80 rocznicę odzyskania niepodległości przez Polskę. Materiały z sesji naukowej. Łódź – 10 listopada 1998 r., red. S. Pytlas, H. Siemiński, Łódź
Jarno W. (2004), Strzelcy Kaniowscy w latach 1919-1939, Warszawa
Józefiak S. (2019), Cmentarz Wojskowy w Kaliszu, „Rocznik Kaliski”, t. XLV
Kaliska Jednodniówka Listopadowa 1918-1928, Kalisz 1928
Kawalec T. (1921), Historia IV-tej Dywizji Strzelców generała Żeligowskiego w zarysie, Wilno-Kraków-Łódź
Kolatorski W. (2010), Major Stefan Walter: bohater Mokrego (1891-1920), „Rocznik Wołomiński”, t. 6
Kolatorski W. (2008), Pod Radzyminem w 1920 roku: major Stefan Walter – bohater Mokrego, Radzymin
Kozłowski M. (1999), Zapomniana wojna. Walki o Lwów i Galicję Wschodnią 1918-1919, Bydgoszcz
Kozłowski W. (1993), Artyleria polskich formacji wojskowych podczas I wojny światowej, Łódź
Kozłowski W. (1999), Dowódcy łódzkiej 10 Dywizji Piechoty 1919-1939. Portret zbiorowy, „Rocznik Łódzki”, t. XLVI
Latinik F. (1931), Bój o Warszawę. Rola wojskowego gubernatora i 1-ej Armii w bitwie pod Warszawą w 1920 r., Bydgoszcz
Lipiński W. (1990), Walka zbrojna o niepodległość Polski w latach 1905-1918, Warszawa (reprint z 1935 r.)
Łukomski G., Polak B. (1994), W obronie Wilna, Grodna i Mińska. Front Litewsko-Białoruski wojny polsko-bolszewickiej 1918-1920, Warszawa-Koszalin
Łukomski G. (1994), Walka Rzeczypospolitej o kresy północno-wschodnie 1918-1920, Poznań
Miodowski A. (2008), Uwarunkowania polityczno-wojskowe procesu demobilizacji korpusów polskich w Rosji w 1918 r., „Białostockie Teki Historyczne”, t. 6
Miodowski A. (2004), Związki Wojskowych Polaków w Rosji (1917-1918), Białystok.
Olechowski G. (1919), Legia Rycerska, Warszawa
Olszewski P. (2011), „Kwestia ukraińska” w polityce Francji od schyłku 1917 r. do kwietnia 1919 r., „Piotrkowskie Zeszyty Historyczne”, t. 12
Orleański H., Hertz N.J. (1938), I Korpus Polski. Rys historyczny, Warszawa
Pstrokoński S. (1924), Niektóre wnioski z doświadczeń wojennych 29 Pułku Strzelców Kaniowskich, cz. 1, „Bellona”, t. XVI, z. 1, cz. 2, „Bellona”, t. XVI, z. 2
Waligóra B. (1930), Bój pod Radzyminem, „Bellona”, Tom 36, z. 1
Wrzosek M. (1969), Polskie korpusy wojskowe w Rosji w latach 1917-1918, Warszawa
Wrzosek M. (1992), Wojny o granice Polski Odrodzonej 1918-1921, Warszawa
Wyszczelski L. (2000), Bitwa na przedpolach Warszawy, Warszawa
Zaborowski W. (1928), Zarys historii wojennej 28 Pułku Strzelców Kaniowskich, Warszawa
Ząbek W.L. (2008), Legia Rycerska prawdy i fikcje: z dziejów I Korpusu Polskiego (1917-1918), „Niepodległość i Pamięć”, nr 28
Голиков В. (2014), Участие 39-го пехотного Томского полка в боях и сражениях Первой мировой войны, „Русин”. № 3
https://poznan.uw.gov.pl/system/files/karty_ewidencyjne/kalisz_majkow_-_karta_ewidencyjna_cmentarza-scalone.pdf, [dostęp: 5 kwietnia 2025 r.].
Informacje: Polonia Maior Orientalis, 2025, XII, s. 377-393
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Publikacja: 01.12.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 371
Liczba pobrań: 300