27 (1)

W działaniach Unii Europejskiej, promujących alternatywne dla transportu samochodowego, bardziej przyjazne środowisku gałęzie transportu, skupia się uwagę na żegludze bliskiego zasięgu i koncepcji autostrad morskich, stanowiących morskie ogniwa transeuropejskiej sieci transportowej TEN-T. Funkcjonowanie autostrad morskich, rozumiane jako koncentracja przewozów towarowych na wybranych szlakach morskich, ma na celu odciążenie transportu drogowego i poprawę dostępu do państw wyspiarskich i peryferyjnych UE. Połączenia z portów polskich o charakterze autostrad morskich to linie promowe i ro-ro z Gdyni do Karlskrony i ze Świnoujścia do Trelleborga. Z analizy danych wynika, że uzyskanie statusu autostrady morskiej wzmacnia pozycję terminali promowych w morsko-lądowych łańcuchach transportowych, m.in. dzięki dostępowi do unijnych środków pomocowych umożliwiających zwiększenie przepustowości portów oraz rozbudowę i modernizację połączeń na zapleczu.

PDF

Czytaj więcej

Potencjał kolejowych stacji pasażerskich w Szczecińskim Obszarze Metropolitalnym

Mikołaj Paśko, Tadeusz Bocheński

Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, 27 (1), 2024, s. 27-44

https://doi.org/10.4467/2543859XPKG.24.003.22198

Celem badań była ocena potencjału kolejowych stacji pasażerskich na terenie Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego. Pod uwagę wzięto wszystkie czynne stacje pasażerskie, które we wrześniu 2022 r. wykorzystywane były w planowym ruchu pociągów. Obszar badań objął 18 gmin, w tym 13 wchodzi w skład stowarzyszenia Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego, zaś pozostałe pięć jest z tym obszarem silnie powiązane funkcjonalnie i infrastrukturalnie. Uwzględniono liczbę ludności miejscowości i osiedli oraz generatory ruchu pasażerskiego położone w obszarze ciążenia stacji, tj. w odległości 1 kilometra dojścia pieszego od wyjścia z peronów, a także ofertę w zakresie połączeń kolejowych. Na podstawie zebranych danych stworzono klasyfikację wszystkich stacji pasażerskich na obszarze badań. Przyjętą klasyfikację zestawiono z danymi o rocznej wymianie pasażerskiej na poszczególnych stacjach, żeby zweryfikować rzeczywiste wykorzystanie ich potencjału. We wrześniu 2022 r. na badanym obszarze czynnych było 46 kolejowych stacji pasażerskich na terenie 12 z 18 gmin. Zdecydowanie największym potencjałem wyróżniała się stacja Szczecin Główny. Wysoki potencjał miały również stacje Stargard, Goleniów, Szczecin Dąbie, Świnoujście i Gryfino, pełniące kluczowe role w miastach powiatowych. Najmniejszy potencjał posiadały małe stacje pasażerskie na obszarach wiejskich. Autorzy stwierdzili także rosnące zainteresowanie transportem kolejowym w SOM i pewne dysproporcje w wykorzystywaniu potencjału poszczególnych stacji.

PDF

Czytaj więcej

Zmienność liczby parkujących pojazdów we wrocławskiej Strefie Płatnego Parkowania w latach 2015-2021

Wiktoria Żukowska, Dariusz Ilnicki

Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, 27 (1), 2024, s. 45-56

https://doi.org/10.4467/2543859XPKG.24.004.22199

Problematyka opracowania obejmuje zagadnienia związane z funkcjonowaniem systemu płatnego parkowania, będącego istotnym elementem miejskiego systemu transportowego. Jednocześnie, system ten jest jednym z narzędzi regulujących parkowanie w centralnych częściach miast, co z kolei przekłada się na efektywne prowadzenie polityki parkingowej. Analizie poddano liczbę parkujących pojazdów we wrocławskiej Strefie Płatnego Parkowania (SPP) w latach 2015-2021. Podstawą analizy liczby parkujących pojazdów były dane pozyskane z parkometrów obsługujących SPP. Dane pozyskano z Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta we Wrocławiu. Analiza obejmuje 6 pełnych lat począwszy od 2015 r. Głównym celem opracowania była identyfikacja prawidłowości zmienności liczby parkujących pojazdów we wrocławskiej Strefie Płatnego Parkowania (SPP) w ujęciu poszczególnych tygodni oraz określenie czynników mogących mieć wpływ na zaobserwowane prawidłowości. Wyniki badań prezentują powtarzalne zależności między liczbą parkujących, a obniżonym wykorzystaniem Strefy Płatnego Parkowania przypadające na okresy ustawowo wolne od pracy. Uwzględniono także wpływ sytuacji wywołanej pandemią wirusa SARS-CoV-2 na użytkowanie Strefy Płatnego Parkowania w okresie tzw. „lockdownu” (2020). W efekcie przeprowadzonej analizy stwierdzono widoczny związek między występowaniem świąt oraz dni ustawowo wolnych od pracy, a zmiennością liczby parkujących w układzie tygodni w poszczególnych latach. Zależność tą potwierdziła dodatkowo cykliczność zaobserwowanych spadków i wzrostów zaparkowań w kolejnych latach. Ponadto, potwierdzono wpływ sytuacji wywołanej pandemią SARS-CoV-2 na zmianę zapotrzebowania na miejsca postojowe w SPP, przejawiający się drastycznym spadkiem liczby parkujących w tygodniach objętych „lockdownem”. Określone współzależności stanowią podstawę do rozważań nad potencjalnymi możliwościami analitycznymi zawartymi w pozyskanych danych oraz koniecznością ich wykorzystywania w celu kształtowania efektywnej miejskiej polityki parkingowej.

PDF

Czytaj więcej

Nazwy przystanków komunikacji miejskiej (na przykładzie Lublina)

Agnieszka Goral

Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, 27 (1), 2024, s. 57-66

https://doi.org/10.4467/2543859XPKG.24.005.22200

Celem artykułu jest analiza formalno-semantyczna systemu nazewniczego przystanków komunikacji miejskiej w Lublinie – jednym z najdynamiczniej rozwijających się miast południowo-wschodniej Polski. Zgodnie z ustawą Prawo o ruchu drogowym z dnia 20.06.1997 r., termin komunikacja miejska odnosi się do regularnego przewozu osób, realizowanego na zlecenie organu samorządu terytorialnego. Publiczny transport zbiorowy funkcjonuje w oparciu o sieć wyznaczonych tras komunikacyjnych oraz system oznakowania i informowania pasażerów. Przystanek komunikacyjny definiowany jest jako punkt wyznaczony przez organizatora ruchu miejskiego, w którym pojazdy zatrzymują się w celu obsługi pasażerów danej linii komunikacyjnej. Materiał źródłowy wykorzystany w analizie pochodzi ze strony internetowej Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego Lublin Sp. z o.o. i obejmuje 1257 nazw przystanków komunikacji miejskiej funkcjonujących na terenie miasta. Przeprowadzone badanie wykazało, że z lingwistycznego punktu widzenia system nazewniczy lubelskich przystanków zasadniczo nie odbiega od innych systemów znaków językowych określających obiekty miejskie, takich jak ulice, instytucje, przedsiębiorstwa czy punkty usługowe. Kluczowa różnica dotyczy jednak funkcji, jaką pełnią te nazwy. W odróżnieniu od nazw lokali gastronomicznych czy instytucji komercyjnych, które często mają charakter perswazyjny lub identyfikacyjny, nazwy przystanków pełnią funkcję przede wszystkim orientacyjną. Ich głównym celem jest precyzyjne umiejscowienie danego punktu w przestrzeni miejskiej, najczęściej poprzez odniesienie do obiektu charakterystycznego dla danego obszaru. Tego rodzaju relacyjność wynika z funkcji pragmatycznej omawianego systemu, podporządkowanej potrzebom informacyjno-komunikacyjnym użytkowników transportu zbiorowego. O wartości użytkowej analizowanych leksemów świadczy ich funkcjonalność – oparta na przejrzystym, jednoznacznym i możliwie zwięzłym komunikacie, który ułatwia pasażerom orientację w strukturze przestrzennej miasta.

PDF

Czytaj więcej

The evaluative and behavioural aspects of roadside crosses in Poland

Lucyna Przybylska, Monika Mazurek

Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, 27 (1), 2024, s. 67-75

https://doi.org/10.4467/2543859XPKG.24.006.22201

PDF

Czytaj więcej

IX Konferencja „Problemy i wyzwania geografii komunikacji” w Toruniu (10-11.05.2024)

Michał Adam Kwiatkowski

Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, 27 (1), 2024, s. 76-77

https://doi.org/10.4467/2543859XPKG.24.007.22202