Potencjał kolejowych stacji pasażerskich w Szczecińskim Obszarze Metropolitalnym
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 12.09.2025
Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, 2024, 27 (1), s. 27-44
https://doi.org/10.4467/2543859XPKG.24.003.22198Autorzy
Potencjał kolejowych stacji pasażerskich w Szczecińskim Obszarze Metropolitalnym
Celem badań była ocena potencjału kolejowych stacji pasażerskich na terenie Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego. Pod uwagę wzięto wszystkie czynne stacje pasażerskie, które we wrześniu 2022 r. wykorzystywane były w planowym ruchu pociągów. Obszar badań objął 18 gmin, w tym 13 wchodzi w skład stowarzyszenia Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego, zaś pozostałe pięć jest z tym obszarem silnie powiązane funkcjonalnie i infrastrukturalnie. Uwzględniono liczbę ludności miejscowości i osiedli oraz generatory ruchu pasażerskiego położone w obszarze ciążenia stacji, tj. w odległości 1 kilometra dojścia pieszego od wyjścia z peronów, a także ofertę w zakresie połączeń kolejowych. Na podstawie zebranych danych stworzono klasyfikację wszystkich stacji pasażerskich na obszarze badań. Przyjętą klasyfikację zestawiono z danymi o rocznej wymianie pasażerskiej na poszczególnych stacjach, żeby zweryfikować rzeczywiste wykorzystanie ich potencjału. We wrześniu 2022 r. na badanym obszarze czynnych było 46 kolejowych stacji pasażerskich na terenie 12 z 18 gmin. Zdecydowanie największym potencjałem wyróżniała się stacja Szczecin Główny. Wysoki potencjał miały również stacje Stargard, Goleniów, Szczecin Dąbie, Świnoujście i Gryfino, pełniące kluczowe role w miastach powiatowych. Najmniejszy potencjał posiadały małe stacje pasażerskie na obszarach wiejskich. Autorzy stwierdzili także rosnące zainteresowanie transportem kolejowym w SOM i pewne dysproporcje w wykorzystywaniu potencjału poszczególnych stacji.
Anioł Z., 2021, Analiza potencjału pasażerskiego dworców, stacji i przystanków kolejowych na terenie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, Transport Miejski i Regionalny, 5/2021, 15-21.
Bank Danych Lokalnych GUS. Pobrano z: https://bdl.stat.gov.pl/ [dostęp: 18.01.2024].
Bartosiewicz B., Wiśniewski S., 2016, Kolej Aglomeracyjna jako element systemu lokalnego transportu zbiorowego w Łodzi, Space – Society – Economy, 18, 49-65. https://doi.org/10.18778/1733-3180.18.04
Bertolini L., Curtis C., Luciano Renne J. (2012, Station Area projects in Europe and Beyond: Towards Transit Oriented Development?, Built Environment, 38(1), 31-50. https://doi.org/10.2148/benv.38.1.31
Bocheński T., Paśko M. (2022, Potencjał infrastruktury kolejowej do przewozów towarowych na obszarze Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego, Prace Komisji Geografii Przemysłu PTG, 36(3), 55-77. https://doi.org/10.24917/20801653.363.5
Calthorpe P., 1993, The Next American Metropolis: Ecology, Community, and the American Dream, Princeton Architectural Press, New York.
Cervero R., Murphy S., Ferrell C., Goguts N., Tsai Y-H., Arrington G.B., Boroski J., Smith-Heimer J., Golem R., Peninger P., Nakajima E., Chui E., Dunphy R., Myers M., Mckay S., Witenstein N., 2004, Transit-Oriented Development in the United States: Experiences, Challenges, and Prospects. TCRP Report 102, Transportation Research Board, Washington.
Dane o zatrzymaniach w 2022 r. (2023, Urząd Transportu Kolejowego. Pobrano z: https://dane.utk.gov.pl/sts/przewozy-pasazerskie/wymiana-pasazerska-na-s/20230,Przewozy-pasazerskie.html [dostęp: 16.01.2024].
Google Maps. Pobrano z: https://www.google.pl/maps/@53.4950268,14.6793701,9.92z?hl=pl [dostęp: 01.09.2022 – 30.09.2022].
Jurkowski W., 2019, Integracja zabudowy mieszkaniowej z infrastrukturą kolejową w strefach podmiejskich Krakowa, Łodzi, Poznania i Wrocławia, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław.
Kowalczyk K. (2018, Typologia multimodalnego potencjału linii kolejowych zlokalizowanych w strefach podmiejskich największych polskich aglomeracji. Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, 21(1), 17-33. https://doi.org/10.4467/2543859XPKG.18.002.9182
Kowalczyk K., 2019, Pasażerski transport kolejowy na obszarach aglomeracyjnych w Polsce, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin.
Open Street Map. Pobrano z: https://www.openstreetmap.org/ [dostęp: 24.05.2022 – 30.09.2022].
Otsuka N., Reeve A., 2023, Railway stations as public space: how to promote rail journeys via multi-functional railway stations, European Planning Studies, 31(8), 973-1009. https://doi.org/10.1080/09654313.2023.224650844
Pojani D., Stead D., 2018, Chapter Four - Past, Present and Future of Transit-Oriented Development in Three European Capital City-Regions [w:] Y. Shiftan, M. Kamargianni (red.), Advances in Transport Policy and Planning. Academic Press, 1, 93-118. https://doi.org/10.1016/bs.atpp.2018.07.003
Pshinko O. M., Charkina T. A., Martseniuk L. V., Orlovska O., 2022, Hubs as a key tool for improving the quality of the service and development of multimodal passenger traffic, Transport Problems, 17(1), 201-214. https://doi.org/10.20858/tp.2022.17.1.17
Rozkład jazdy PKP. PKP Informatyka. Pobrano z: http://old.rozklad-pkp.pl/bin/stboard.exe/pn [dostęp: 07.07.2022, 08.09.2022].
Stojanovski T., Alam T., Janson M., 2014, Transit-oriented development (TOD): analyzing urban development and transformation in Stockholm, Annual Simulation Symposium, 46, 1. https://doi.org/.org/10.5555/2664323.2664324
Stowarzyszenie Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego. Pobrano z: http://som.szczecin.pl/ [dostęp: 24.05.2022].
Triggianese M., Cavallo R., Baron N., Kuijper J., 2019, Stations as Nodes, TU Delft Open. https://doi.org/10.34641/mg.27.
Wojtkiewicz S., Bocheński T., 2019, Szczecińska Kolej Metropolitalna do Polic – konflikt ruchu towarowego i pasażerskiego, Problemy Transportu i Logistyki, 45(1), 19-29.
Wskaźnik wymiany pasażerskiej w powiatach w Polsce 2021, 2023, Urząd Transportu Kolejowego, Warszawa.
Wymiana pasażerska – Dane o stacjach 2021 (2022, Urząd Transportu Kolejowego. Pobrano z: https://dane.utk.gov.pl/sts/przewozy-pasazerskie/wymiana-pasazerska-na-s/20230,Przewozy-pasazerskie.html [dostęp: 16.01.2024].
Wymiana pasażerska – Dane o stacjach 2022 (2023, Urząd Transportu Kolejowego. Pobrano z: https://dane.utk.gov.pl/sts/przewozy-pasazerskie/wymiana-pasazerska-na-s/20230,Przewozy-pasazerskie.html [dostęp: 16.01.2024].
Urząd Stanu Cywilnego w Golczewie
Urząd Gminy i Miasta w Goleniowie
Urząd Miasta i Gminy w Gryfinie
Urząd Miejski w Kamieniu Pomorskim
Urząd Gminy Kobylanka
Urząd Miejski w Międzyzdrojach
Urząd Stanu Cywilnego w Przybiernowie
Urząd Gminy Stargard
Urząd Miasta Szczecin
Urząd Miasta Świnoujście
Urząd Miasta Wolin
Informacje: Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, 2024, 27 (1), s. 27-44
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Publikacja: 12.09.2025
Otrzymano: 09.01.2024
Zaakceptowano: 16.06.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 681
Liczba pobrań: 722