Nazwy przystanków komunikacji miejskiej (na przykładzie Lublina)
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 12.09.2025
Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, 2024, 27 (1), s. 57-66
https://doi.org/10.4467/2543859XPKG.24.005.22200Autorzy
Nazwy przystanków komunikacji miejskiej (na przykładzie Lublina)
Celem artykułu jest analiza formalno-semantyczna systemu nazewniczego przystanków komunikacji miejskiej w Lublinie – jednym z najdynamiczniej rozwijających się miast południowo-wschodniej Polski. Zgodnie z ustawą Prawo o ruchu drogowym z dnia 20.06.1997 r., termin komunikacja miejska odnosi się do regularnego przewozu osób, realizowanego na zlecenie organu samorządu terytorialnego. Publiczny transport zbiorowy funkcjonuje w oparciu o sieć wyznaczonych tras komunikacyjnych oraz system oznakowania i informowania pasażerów. Przystanek komunikacyjny definiowany jest jako punkt wyznaczony przez organizatora ruchu miejskiego, w którym pojazdy zatrzymują się w celu obsługi pasażerów danej linii komunikacyjnej. Materiał źródłowy wykorzystany w analizie pochodzi ze strony internetowej Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego Lublin Sp. z o.o. i obejmuje 1257 nazw przystanków komunikacji miejskiej funkcjonujących na terenie miasta. Przeprowadzone badanie wykazało, że z lingwistycznego punktu widzenia system nazewniczy lubelskich przystanków zasadniczo nie odbiega od innych systemów znaków językowych określających obiekty miejskie, takich jak ulice, instytucje, przedsiębiorstwa czy punkty usługowe. Kluczowa różnica dotyczy jednak funkcji, jaką pełnią te nazwy. W odróżnieniu od nazw lokali gastronomicznych czy instytucji komercyjnych, które często mają charakter perswazyjny lub identyfikacyjny, nazwy przystanków pełnią funkcję przede wszystkim orientacyjną. Ich głównym celem jest precyzyjne umiejscowienie danego punktu w przestrzeni miejskiej, najczęściej poprzez odniesienie do obiektu charakterystycznego dla danego obszaru. Tego rodzaju relacyjność wynika z funkcji pragmatycznej omawianego systemu, podporządkowanej potrzebom informacyjno-komunikacyjnym użytkowników transportu zbiorowego. O wartości użytkowej analizowanych leksemów świadczy ich funkcjonalność – oparta na przejrzystym, jednoznacznym i możliwie zwięzłym komunikacie, który ułatwia pasażerom orientację w strukturze przestrzennej miasta.
Belchnerowska A., Białecki T., 1987, Toponimia miasta Szczecina, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin.
Bieńkowska D., Umińska-Tytoń E., 2012, Nazewnictwo miejskie Łodzi, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Buczyński M., 1962, Nazwy dzielnic i przedmieść Lublina, Rocznik Lubelski, 5, 251-268.
Buczyński M., 1996, Nazwy ulic i placów Lublina, Onomastica, 11, 136-181.
Chojnacki J., 2008, Nazwy ciągów i obiektów komunikacyjnych (ulic, alei, placów, mostów, itp.), [w:] Z. Zagórski (red.), Nazewnictwo geograficzne Poznania. Zbiór studiów, Wydawnictwo UAM, Poznań, 427-537.
Dzikowski W., Kopertowska D., 1976, Toponimia Kielc. Nazwy części miasta i obiektów fizjograficznych oraz nazwy ulic i placów, PWN, Warszawa–Kraków.
Goral A., 2023, Pamiątkowe nazwy ulic Lublina w ujęciu językoznawczym, Annales UMCS Sectio FF Philologiae, 41(2), 149-171.
Handke K., 1992, Polskie nazewnictwo miejskie, Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, Warszawa.
Handke K., 1998, Nazewnictwo miejskie, [w:] E. Rzetelska-Feleszko (red.), Polskie nazwy własne. Encyklopedia, PAN, Warszawa–Kraków, 283-307.
Handke K., 2004a, Nazewnictwo miejskie – składnik edukacji społecznej, [w:] R. Mrózek (red.), Nazwy własne w języku, kulturze i komunikacji społecznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice, 89-98.
Handke K., 2004b, Nazewnictwo miejskie – świadek epoki i cenny zabytek, Ochrona Zabytków, 3-4, 115-126.
Handke K., 2011, Dzieje Warszawy nazwami pisane, Muzeum Historyczne Miasta Stołecznego Warszawy, Warszawa.
Handke K., 2012, Wtórne motywacje w systemie nazewnictwa miejskiego, [w:] I. Łuc, M. Podłódek (red.), W komunikacyjnej przestrzeni nazw własnych i pospolitych, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice, 201-209.
Kaczorowski J., 2021, Wykorzystanie analiz sieciowych GIS w planowaniu lokalizacji przystanków komunikacji miejskiej miasta Brzeg Dolny, Transport Miejski i Regionalny, 9, 12-19.
Kania S., 1989, Z badań nad urbanonimami Zielonej Góry, [w:] S. Urbańczyk (red.), Nazewnictwo miejskie, PWN, Warszawa–Poznań, 93-101.
Madej B., Pruciak K., Madej R., 2017, Publiczny transport miejski: zasady tworzenia rozkładów jazdy w komunikacji lokalnej (miejskiej i aglomeracyjnej), Akademia Transportu i Przedsiębiorczości, Warszawa.
Myszka A., 2016, Urbanonimia Rzeszowa. Językowo-kulturowy obraz świata, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów.
Nosek U., 2018, Przystanki komunikacji miejskiej w przestrzeni Warszawy i okolic – analiza semantyczna ich nazw, Linguarum Silva, 7, 135-155.
Nowotyńska I., Kut S., 2016, Nowoczesne systemy transportowe w komunikacji miejskiej, Logistyka, 12, 1643-1646.
Pańkowska A., Piechocka J., 2008, Nazewnictwo miejskie współczesnej Łomży, Łomżyńskie Towarzystwo Naukowe im. Wagów, Łomża.
Siwiec A., 2012, Nazwy własne obiektów handlowo-usługowych w przestrzeni miasta, Wydawnictwo UMCS, Lublin.
Sydorów M., Chmiel B., Żukowska S., 2023, Wyzwania zrównoważonej mobilności miejskiej na tle polityki miejskiej Unii Europejskiej: wybrane przykłady, Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, 26(1), 9-21.
Świtała-Cheda M., 2013, Nazwy firm jako przedmiot językoznawczych opracowań naukowych, Conversatoria Linguistica, 7, 165-181.
Tomasik P., 2015, Nazwy przystanków komunikacji miejskiej w Polsce. Punkt widzenia językoznawcy i organizatora komunikacji miejskiej, [w:] A. Gałkowski, R. Gliwa (red.), Mikrotoponimy i makrotoponimy w komunikacji i literaturze, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, 229-238.
[1] „Dziennik Wschodni”, 28.02.2012 – Nie ma Kina Kosmos, trzeba zmienić nazwę przystanku – https://www.dziennikwschodni.pl/lublin/nie-ma-kina-kosmos-trzeba-zmienic-nazwe-przystanku,n,1000145705.html [dostęp: 17.02.2024].
[2] „Nasze Miasto”, 7.03.2012 – Nowe nazwy przystanków w Lublinie – https://lublin.naszemiasto.pl/nowe-nazwy-przystankow-w-lublinie-wieniawa-stadion-fabryka/ar/c4-3164027 [dostęp: 17.02.2024].
[3] „Kurier Lubelski”, 26.02.2011 – Wólka Abramowicka w Lublinie? Tylko na przystanku – https://kurierlubelski.pl/wolka-abramowicka-w-lublinie-tylko-na-przystanku/ar/373735 [dostęp: 17.02.2024].
[4] Krawczyk M., 7.10.2009 – Przystanki – zmiany nazw i lokalizacji – https://www.lubus.info/index.php/artykuly/14-artykuly-komunikacyjne/102-przystanki-zmiany-nazw-i-lokalizacji [dostęp: 17.02.2024].
[5] O nazwach przystanków – https://www.ztm.lublin.eu/uploads/Nazwy%20przystank%C3%B3w.pdf [dostęp: 10.02.2024].
[6] Strategia Lublin 2030 - https://bip.lublin.eu/strategia-i-planowanie/strategia-rozwoju-plan-dzialania/strategii-lublin-2030,11,23515,2.html [dostęp: 20.02.2024]
Informacje: Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, 2024, 27 (1), s. 57-66
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Publikacja: 12.09.2025
Otrzymano: 16.04.2024
Aktualizowano: 14.07.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 492
Liczba pobrań: 596