2(5)/2025

Nie masz jeszcze konta?

Zarejestruj się

Prawo i Bezpieczeństwo

O Czasopiśmie

Dla Autorów

2025

Data publikacji: 22.12.2025

Licencja: CC BY-SA

Redakcja

Redaktor naczelny prof. dr hab. inż. dr h.c. Zbigniew Ciekanowski

Zastępcy redaktora naczelnego dr Bartosz Błaszczak, dr hab. Irena Malinowska, dr hab., prof. ASzWoj. Julia Nowicka

Sekretarz redakcji Agnieszka Bartusiak

Redaktorzy tematyczni dyscyplin dr Jakub Kufel, dr hab., prof. UwS Norbert Malec, dr Przemysław Ruchlewski

Redaktor statystyczny dr Barbara Olszewska

Redaktor techniczny Łukasz Różyński

Projekt okładki Łukasz Różyński

Zawartość numeru

Kryzys migracyjny na wschodniej granicy RP jako poważne zagrożenie dla Europy

Sławomir Mazur, Monika Ostrowska

Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2(5)/2025, 2025, s. 7-24

https://doi.org/10.4467/29567610PIB.25.032.23017

Celem niniejszego artykułu jest analiza kryzysu migracyjnego na wschodniej granicy Rzeczypospolitej Polskiej, w kontekście jego wpływu na bezpieczeństwo europejskie. Problem badawczy sformułowano: czy kryzys migracyjny na wschodniej granicy RP stanowi realne i długofalowe zagrożenie dla bezpieczeństwa Europy, a jeśli tak, to w jakim wymiarze? Hipoteza badawcza zakłada, że kryzys migracyjny na granicy polsko-białoruskiej, ze względu na swój zorganizowany i hybrydowy charakter, nie jest wyłącznie problemem humanitarnym, lecz realnym zagrożeniem bezpieczeństwa europejskiego, które wymusza zmiany w polityce migracyjnej i obronnej UE. W artykule zastosowano metody teoretyczne, przede wszystkim analizę systemową, podejście instytucjonalno-prawne oraz analizę dyskursu bezpieczeństwa (sekurtyzacji migracji). Dzięki nim możliwe było zbadanie wielowymiarowego charakteru tego zjawiska, obejmującego aspekty polityczne, społeczne i militarne. Głównym wnioskiem jest stwierdzenie, że kryzys migracyjny na wschodniej granicy RP stanowi nie tylko wyzwanie dla Polski, ale również poważne zagrożenie dla całej Europy, osłabiające solidarność wewnątrzunijną, podważające zasady strefy Schengen oraz prowadzące do militaryzacji granic i ograniczania przestrzeni działań humanitarnych.

PDF

Konflikt rosyjsko-ukraiński jako wyzwanie dla bezpieczeństwa Polski

Bartosz Błaszczak, Marta Pietrzykowska

Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2(5)/2025, 2025, s. 25-44

https://doi.org/10.4467/29567610PIB.25.033.23018

Celem artykułu jest przedstawienie wpływu konfliktu rosyjsko-ukraińskiego na bezpieczeństwo Polski, zwłaszcza w kontekście zmian geopolitycznych, zagrożeń militarnych i hybrydowych oraz rosnącej roli Polski w strukturach NATO. W części pierwszej omówiono genezę i przebieg rosyjskiej agresji na Ukrainę, podkreślając kluczowe czynniki militarne oraz strategiczne działania obu stron konfliktu. Kolejno przedstawiono znaczenie Ukrainy dla bezpieczeństwa Polski, akcentując jej rolę jako państwa buforowego oraz kluczowego elementu stabilności Europy Środkowo-Wschodniej. Następnie zaprezentowano wymiar sojuszniczy i rolę NATO, wskazując na wzmacnianie obecności wojskowej, modernizację sił zbrojnych oraz adaptację strategii obronnych w regionie. Opisano przyszłe wyzwania i konieczne kierunki działań Polski, w obliczu dalszej eskalacji lub przedłużającej się destabilizacji na wschodzie. Problem badawczy artykułu sformułowano: w jaki sposób konflikt rosyjsko-ukraiński wpływa na bezpieczeństwo Polski oraz jakie strategiczne wyzwania generuje dla systemu bezpieczeństwa państwa? Hipoteza badawcza zakłada, że konflikt ten istotnie zwiększa poziom zagrożeń dla bezpieczeństwa Polski zarówno w wymiarze militarnym, jak i hybrydowym, jednocześnie wzmacniając jej znaczenie jako kluczowego państwa wschodniej flanki NATO. W badaniach zastosowano metody analizy i syntezy, analizę instytucjonalno-prawną oraz analizę literatury i źródeł dotyczących bezpieczeństwa regionalnego i wojny rosyjsko-ukraińskiej.

PDF

Wpływ kryzysu uchodźczego z Ukrainy na poczucie bezpieczeństwa społecznego mieszkańców powiatu chełmskiego

Natalia Urbańska

Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2(5)/2025, 2025, s. 45-67

https://doi.org/10.4467/29567610PIB.25.034.23019

Celem artykułu jest analiza wpływu fali migracyjnej z Ukrainy na poczucie bezpieczeństwa mieszkańców powiatu chełmskiego, w kontekście społeczno-politycznych skutków wojny rosyjsko-ukraińskiej. Problem badawczy został sformułowany w pytaniu: W jaki sposób kryzys uchodźczy, wywołany wojną w Ukrainie, wpłynął na poczucie bezpieczeństwa społecznego i postawy mieszkańców powiatu chełmskiego? Postawiono hipotezę, że masowy napływ uchodźców z Ukrainy doprowadził do obniżenia subiektywnego poczucia bezpieczeństwa lokalnych społeczności, przy jednoczesnym wzroście postaw nieufności i napięć społecznych. W części teoretycznej omówiono ewolucję i definicje pojęcia „bezpieczeństwa” w ujęciu podmiotowym i przedmiotowym, natomiast w części empirycznej przedstawiono wyniki badań ankietowych przeprowadzonych wśród mieszkańców powiatu chełmskiego. Badania wykazały, że ponad połowa respondentów odczuwała niepokój wobec obecności uchodźców, obawiała się wzrostu przestępczości, utraty pracy i pogorszenia sytuacji socjalnej. Jednocześnie dostrzeżono pozytywne aspekty, takie jak wzmocnienie empatii społecznej i aktywizacja lokalnych wspólnot. W konkluzji podkreślono potrzebę prowadzenia działań integracyjnych i edukacyjnych, mających na celu ograniczenie negatywnych stereotypów i wzmacnianie spójności społecznej w regionie przygranicznym.

PDF

Współczesne zagrożenia bezpieczeństwa wewnętrznego państwa i metody ich zwalczania

Elżbieta Cygnar, Rafał Parczewski, Aleksandra Kopacka

Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2(5)/2025, 2025, s. 68-82

https://doi.org/10.4467/29567610PIB.25.035.23020

Celem artykułu jest analiza współczesnych zagrożeń bezpieczeństwa wewnętrznego państwa oraz przedstawienie metod ich skutecznego zwalczania. W opracowaniu przyjęto teoretyczno-analityczne podejście, wykorzystujące analizę literatury przedmiotu, aktów prawnych oraz opracowań naukowych z zakresu nauk o bezpieczeństwie. Problem badawczy sformułowano: Jakie są kluczowe współczesne zagrożenia bezpieczeństwa wewnętrznego państwa i w jaki sposób można im przeciwdziałać w warunkach złożonych wyzwań globalnych? Postawiono hipotezę, że skuteczne zapewnienie bezpieczeństwa wewnętrznego wymaga zintegrowanego systemu reagowania, opartego na współpracy struktur państwowych, społeczeństwa obywatelskiego i organizacji międzynarodowych. W części teoretycznej omówiono istotę bezpieczeństwa i jego definicje, wskazując na jego dynamiczny i relacyjny charakter. W części analitycznej przedstawiono główne kategorie zagrożeń, w tym militarne, terrorystyczne, hybrydowe i związane z użyciem broni masowego rażenia. Wskazano również na rosnące znaczenie czynników niemilitarnych, takich jak dezinformacja czy cyberataki, które wpływają na stabilność wewnętrzną państw. W końcowej części zaprezentowano metody zwalczania zagrożeń, obejmujące działania prewencyjne, operacyjne oraz systemowe, w tym rozpoznanie, zarządzanie informacją, ochronę CBRN i medyczne zabezpieczenie operacji. Wyniki analizy potwierdziły, że bezpieczeństwo wewnętrzne jest procesem złożonym i wymagającym ciągłej adaptacji do zmieniających się warunków geopolitycznych i technologicznych. Artykuł wskazuje na konieczność rozwoju kultury bezpieczeństwa, wzmocnienia struktur reagowania kryzysowego oraz integracji działań instytucjonalnych jako kluczowych czynników budowania odporności państwa.

PDF

Patologie społeczne jako czynnik destabilizujący bezpieczeństwo publiczne w Polsce

Irena Malinowska, Aleksandra Siewert

Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2(5)/2025, 2025, s. 83-97

https://doi.org/10.4467/29567610PIB.25.036.23021

Celem artykułu jest analiza wpływu patologii społecznych na poziom bezpieczeństwa publicznego w Polsce oraz ukazanie ich roli jako czynnika destabilizującego funkcjonowanie państwa i społeczeństwa. W tekście omówiono istotę bezpieczeństwa publicznego, przedstawiono główne kategorie współczesnych zagrożeń oraz dokonano charakterystyki wybranych patologii społecznych, takich jak alkoholizm, narkomania, przestępczość i przemoc, ukazując ich konsekwencje dla ładu społecznego i bezpieczeństwa obywateli. Artykuł analizuje także mechanizmy, poprzez które zjawiska dewiacyjne prowadzą do naruszania stabilności społecznej i zwiększenia ryzyka przestępczości oraz innych form destrukcji społecznej. Problem badawczy sformułowano: w jaki sposób patologie społeczne wpływają na poziom bezpieczeństwa publicznego w Polsce? Postawiona hipoteza badawcza zakłada, że patologie społeczne w sposób istotny i wielowymiarowy destabilizują bezpieczeństwo publiczne, prowadząc do wzrostu zagrożeń społecznych, obniżenia jakości życia oraz osłabienia poczucia bezpieczeństwa obywateli. W artykule zastosowano metody teoretyczne, takie jak analiza treści, analiza porównawcza oraz krytyczna analiza literatury przedmiotu. Wśród zastosowanych metod naukowych autorki wymieniły analizę, w tym analizę treści, analizę porównawczą oraz krytyczną analizę literatury przedmiotu.

PDF

Wojska Obrony Terytorialnej w ochronie granicy państwowej w warunkach wojny hybrydowej

Marcin Oskierko, Aleksandra Żaneta Nasiadka, Katarzyna Ochyra-Żurawska

Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2(5)/2025, 2025, s. 98-110

https://doi.org/10.4467/29567610PIB.25.037.23022

Celem artykułu jest ukazanie roli Wojsk Obrony Terytorialnej w systemie bezpieczeństwa narodowego Polski ze szczególnym uwzględnieniem ich zadań w ochronie granicy państwowej w warunkach wojny hybrydowej. Problem badawczy został sformułowany w postaci pytania: w jaki sposób obecny model funkcjonowania i działania WOT wpływa na skuteczność ochrony granicy Rzeczypospolitej Polskiej? Postawiona hipoteza zakłada, że stała obecność Wojsk Obrony Terytorialnej, w obszarach przygranicznych, zwiększa efektywność ochrony granicy, skraca czas reakcji na zagrożenia oraz wzmacnia współpracę z innymi służbami, odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo wewnętrzne. W artykule zastosowano metody teoretyczne, takie jak analiza systemowa, podejście analityczno-syntetyczne, analizę aktów prawnych oraz analizę danych statystycznych Straży Granicznej. Podsumowując, przeprowadzone badania wykazały, że WOT stały się istotnym filarem bezpieczeństwa narodowego i w znacznym stopniu podnoszą zdolność państwa do reagowania na kryzysy migracyjne i zagrożenia hybrydowe.

PDF

Psychologia zagrożeń a wyzwania współczesnego bezpieczeństwa

Marta Chodyka

Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2(5)/2025, 2025, s. 111-125

https://doi.org/10.4467/29567610PIB.25.038.23023

Celem niniejszego artykułu jest analiza znaczenia psychologii zagrożeń w świetle współczesnych wyzwań, stojących przed systemami bezpieczeństwa, a także identyfikacja kluczowych obszarów, w których wiedza psychologiczna może wspierać działania prewencyjne, edukacyjne oraz kryzysowe. Punktem wyjścia jest założenie, iż skuteczne zarządzanie sytuacjami zagrożenia wymaga nie tylko wdrożenia rozwiązań technicznych i organizacyjnych, lecz także dogłębnego zrozumienia mechanizmów psychicznych, leżących u podstaw postrzegania ryzyka, reakcji na stres oraz kształtowania poczucia bezpieczeństwa. Problem badawczy został sformułowany następująco: W jaki sposób psychologia zagrożeń może przyczynić się do podniesienia efektywności działań w zakresie bezpieczeństwa społecznego oraz wzmacniania odporności psychicznej obywateli wobec współczesnych zagrożeń? Artykuł opiera się na metodach teoretycznych, takich jak analiza literatury przedmiotu, synteza wyników badań z dziedziny psychologii społecznej, kryzysowej i poznawczej, a także przegląd koncepcji dotyczących komunikacji kryzysowej, odporności psychicznej oraz percepcji zagrożeń. Kluczowy wniosek wskazuje, iż integracja psychologii bezpieczeństwa z praktyką edukacyjną, instytucjonalną oraz medialną, stanowi istotny warunek pogłębionego rozumienia i przewidywania ludzkich zachowań w obliczu sytuacji kryzysowych. Efektywnie skonstruowana komunikacja, edukacja emocjonalna oraz systemy wsparcia psychologicznego mogą w istotny sposób podnieść skuteczność profilaktycznych i operacyjnych działań służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo publiczne.

PDF

Prawno-organizacyjne podstawy funkcjonowania klas mundurowych w systemie bezpieczeństwa państwa

Ilona Urych

Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2(5)/2025, 2025, s. 126-135

https://doi.org/10.4467/29567610PIB.25.039.23024

Celem niniejszego artykułu jest analiza zasad prawnych oraz rozwiązań organizacyjnych, które regulują i umożliwiają aktywność klas mundurowych w systemie bezpieczeństwa państwa. Na potrzeby przeprowadzenia badań sformułowano problem badawczy: Jakie są podstawy prawno-organizacyjne funkcjonowania klas mundurowych? Przeprowadzone badania dowodzą, że proces prawno-organizacyjnych podstaw funkcjonowania klas mundurowych, podlega stałej ewaluacji, a ze względu na poszukiwanie efektywnych możliwości wykorzystania tych klas w systemie bezpieczeństwa państwa, najprawdopodobniej nadal będzie modyfikowany. Kolejny wniosek, jaki nasuwa się z przeprowadzonej analizy, to niezbędna instytucjonalizacja, nie tylko klas wojskowych, ale i innych klas mundurowych, w tym m.in.: policyjnych, pożarniczych, Straży Granicznej, Służby Więziennej, Służby Celnej. Ponadto konieczna wydaje się współpraca różnych resortów w celu tworzenia jednolitych prawno-organizacyjnych rozwiązań, we wszystkich różnych klasach mundurowych. Do rozwiązania postawionego problemu badawczego i weryfikacji hipotezy badawczej, zastosowano teoretyczne metody badań, takie jak analiza, synteza, wnioskowanie, abstrahowanie oraz metodę analizy i krytyki piśmiennictwa.

PDF

Wybrane zagadnienia w zakresie ochrony ofiar handlu ludźmi w sytuacjach kryzysowych

Joanna Rogozińska-Mitrut

Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2(5)/2025, 2025, s. 136-150

https://doi.org/10.4467/29567610PIB.25.040.23025

Celem niniejszego artykułu jest dokonanie analizy środków zapobiegania handlowi ludźmi oraz wskazanie istoty obowiązku zapobiegania handlowi ludźmi nałożonego na państwa. W celu przeprowadzenia badań sformułowano problem badawczy: Jakie są przyczyny handlu ludźmi? Problem badawczy koncentruje się na aspektach dotyczących ubóstwa, korupcji i nierówności. Odpowiednio do postawionego problemu badawczego autorka sformułowała hipotezę badawczą, która zakłada, że skuteczne strategie zapobiegania, takie jak zapobieganie przestępczości i otwieranie bezpiecznych dróg imigracji, a także strategie zwalczające zarówno popyt, jak i podaż na handel ludźmi, wpływają na kształtowanie się sytuacji kryzysowych w obszarze tego zjawiska. W ramach badania przeprowadzono szczegółową analizę warunków monitorowania i oceny skuteczności strategii zapobiegania przestępstwom handlu ludźmi.

PDF

Bezpieczeństwo cyfrowe małych i średnich przedsiębiorstw a Dyrektywa NIS2

Marcin Chodyka

Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2(5)/2025, 2025, s. 151-166

https://doi.org/10.4467/29567610PIB.25.041.23026

Celem niniejszego artykułu jest analiza wpływu dyrektywy NIS2 na bezpieczeństwo cyfrowe małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem nowych obowiązków w zakresie zarządzania ryzykiem, odpowiedzialności najwyższej kadry kierowniczej oraz bezpieczeństwa łańcucha dostaw. Artykuł osadza problematykę w kontekście rosnącej podatności MŚP na cyberataki oraz ich roli jako ogniw łańcuchów dostaw podmiotów większych; wskazuje, że NIS2 rozszerza zakres regulacji poza klasycznie rozumianą infrastrukturę krytyczną i czyni cyberbezpieczeństwo elementem ładu korporacyjnego również w firmach średniej wielkości. W głównej części opracowania omówiono katalog minimalnych środków zarządzania cyberryzykiem przewidzianych w art. 21 NIS2, charakter i skalę odpowiedzialności zarządów (w tym mechanizmy sankcyjne) oraz pośredni wpływ wymogów dotyczących bezpieczeństwa dostawców na najmniejsze podmioty, które formalnie pozostają poza zakresem dyrektywy. W celu przeprowadzenia badań sformułowano problem badawczy: w jaki sposób rozwiązania przyjęte w NIS2 kształtują poziom bezpieczeństwa cyfrowego sektora MŚP oraz jakie konsekwencje praktyczne dla małych i średnich firm wynikają z nowych obowiązków regulacyjnych? Problem badawczy koncentruje się na identyfikacji zakresu bezpośrednich i pośrednich obowiązków nakładanych na MŚP, ocenie ich wpływu na system zarządzania ryzykiem i funkcjonowanie łańcucha dostaw oraz wskazaniu kluczowych barier wdrożeniowych po stronie przedsiębiorstw. Odpowiednio do postawionego problemu badawczego autor sformułował hipotezę badawczą, zgodnie z którą NIS2 – poprzez wprowadzenie ujednoliconych minimalnych wymogów w obszarze cyberbezpieczeństwa oraz przypisanie formalnej odpowiedzialności zarządom – przyczyni się do wzrostu odporności cyfrowej MŚP, pod warunkiem zapewnienia tym podmiotom adekwatnego wsparcia instytucjonalnego i finansowego; w przeciwnym razie nowe wymogi mogą okazać się dla najmniejszych firm nadmiernym obciążeniem, grożącym ich wykluczeniem z łańcuchów dostaw. W ramach badania przeprowadzono szczegółową analizę przepisów dyrektywy NIS2 i powiązanych aktów prawnych, raportów ENISA oraz literatury przedmiotu, uzupełnioną o studia przypadków głośnych incydentów cyberbezpieczeństwa oraz analizę rekomendacji praktycznych dla sektora MŚP. Wyniki pozwoliły sformułować zestaw zaleceń dla małych i średnich przedsiębiorstw, obejmujących m.in. podniesienie rangi cyberbezpieczeństwa na poziomie zarządu, przeprowadzenie analizy luk względem wymogów NIS2, wdrożenie podstawowych mechanizmów cyberhigieny, rozwój kompetencji pracowników oraz wykorzystanie zewnętrznego wsparcia eksperckiego, co w perspektywie długoterminowej może uczynić z MŚP bardziej odporne i wiarygodne ogniwa europejskiego ekosystemu cyfrowego.

PDF

Sztuczna inteligencja w siłach zbrojnych – technologie, strategie, ryzyka

Monika Zatrochova, Anton Lisnik, Mariusz Kubisz, Patryk Ochyra

Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2(5)/2025, 2025, s. 167-181

https://doi.org/10.4467/29567610PIB.25.042.23027

Celem artykułu jest analiza wpływu sztucznej inteligencji (AI) na funkcjonowanie sił zbrojnych, ze szczególnym uwzględnieniem aspektów technologicznych, strategicznych i ryzyk związanych z jej integracją w systemach wojskowych. Problem badawczy sformułowano: w jaki sposób wdrażanie AI wpływa na zdolności operacyjne sił zbrojnych, kształtuje doktryny strategiczne oraz jakie stwarza zagrożenia dla stabilności międzynarodowej? Hipoteza zakładała, że: sztuczna inteligencja skraca cykl decyzyjny i zwiększa efektywność działań militarnych, co może prowadzić do przewagi strategicznej państw wykorzystujących tę technologię, a jednocześnie generować nowe ryzyka związane z destabilizacją. W artykule omówiono trzy zasadnicze obszary problemowe dotyczące sztucznej inteligencji w siłach zbrojnych. W pierwszej części artykułu, przedstawiono wybrane technologie AI wykorzystywane w wojsku, obejmujące systemy analizy danych, wspomagania decyzji, logistyki oraz autonomiczne systemy bojowe. W części drugiej, przeanalizowano wpływ AI na strategie i doktryny, wskazując na jej rolę jako katalizatora zmian w sferze odstraszania i rywalizacji mocarstw, a także ryzyko eskalacji związane z autonomicznymi decyzjami algorytmów AI. W części trzeciej, ukazano wyzwania regulacyjne i etyczne, w tym trudności w kontroli zbrojeń oraz zagrożenia wynikające z integracji AI w procesach decyzyjnych, od wykrycia celu po zniszczenie. Wnioski wskazują, że sztuczna inteligencja stanowi technologię przełomową w wojskowości, której potencjał i zagrożenia pozostają ze sobą stale związane. Kluczowym wyzwaniem jest zatem znalezienie równowagi między innowacyjnością a odpowiedzialnością.

PDF

Rola instytucji i policji w zapewnieniu bezpieczeństwa młodzieży wobec zjawiska przestępczości

Henryk Wyrębek, Katarzyna Schossler-Ochyra, Agata Bubenko

Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2(5)/2025, 2025, s. 182-201

https://doi.org/10.4467/29567610PIB.25.043.23028

Celem artykułu jest ukazanie roli instytucji państwowych, organizacji społecznych oraz Policji w zapewnianiu bezpieczeństwa młodzieży wobec zjawiska przestępczości nieletnich. W pierwszej części ukazano problematykę przestępczości nieletnich. Następnie przedstawiono wybrane instytucje i organizacje zajmujące się profilaktyką społeczną i wychowawczą w kontekście przeciwdziałania nieletnim naruszeniom prawa. Kolejno opisano rolę Policji jako podmiotu odpowiedzialnego nie tylko za egzekwowanie prawa, lecz także za prowadzenie działań prewencyjnych i edukacyjnych. Problem badawczy sformułowano: w jakim zakresie instytucje i Policja przyczyniają się do zapewniania bezpieczeństwa młodzieży poprzez przeciwdziałanie przestępczości nieletnich? Postawiona hipoteza zakłada, że skuteczność ograniczania przestępczości nieletnich zależy od zintegrowanych działań profilaktycznych i wychowawczych, podejmowanych wspólnie przez instytucje, organizacje społeczne i Policję. Zastosowane metody badawcze obejmują analizę aktów prawnych, literatury przedmiotu, dokumentów programowych oraz analizę danych statystycznych. Przeprowadzone badania pozwalają stwierdzić, że bezpieczeństwo młodzieży jest wynikiem długofalowej współpracy różnych podmiotów, a profilaktyka i edukacja stanowią skuteczniejsze narzędzia przeciwdziałania niż sama represja.

PDF

Przepisy prawne dotyczące dronów – propozycje zmian

Tomasz Grudniewski, Zuzanna Jordan

Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2(5)/2025, 2025, s. 202-213

https://doi.org/10.4467/29567610PIB.25.044.23029

Celem badawczym niniejszego artykułu jest analiza bieżących aktów prawnych dotyczących systemu bezzałogowych statków powietrznych w Polsce. Główny problem badawczy sformułowano: W jaki sposób przepisy prawne dotyczące systemów bezzałogowych mają wpływ na bezpieczeństwo? Postawiona hipoteza zakłada, że obecne przepisy prawne dotyczące systemów bezzałogowych są skuteczne, jednak ich działanie jest ograniczone w przypadku występowania określonych zagrożeń. Pierwsza część artykułu przedstawia historię oraz funkcjonalności bezzałogowych statków powietrznych. Druga część koncentruje się na analizie aktów prawnych dotyczących dronów w sferze cywilnej i militarnej. Ostatnia część porusza główne wyzwania, z jakimi mierzą się instytucje cywilne i militarne w obszarze bezzałogowych statków powietrznych. W badaniu wykorzystano metody teoretyczne, takie jak analiza literatury przedmiotu oraz aktów prawnych. Wykorzystano również doświadczenie osobiste wynikające z praktycznego używania BSP oraz przeprowadzono wywiady eksperckie w pilotami systemów bezzałogowych.

PDF

Poglądy na kryminalizację

Bartosz Błaszczak, Brunon Hołyst

Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2(5)/2025, 2025, s. 214-246

https://doi.org/10.4467/29567610PIB.25.045.23030

Celem niniejszego artykułu jest zbadanie procesów kryminalizacji i różnorodnych czynników, które generują zjawiska kryminogenne oraz podtrzymują ten proces w czasie. Artykuł omawia nadrzędne elementy strukturalne, które powodują przestępczość. W tekście przedstawione są także faktory związane z rzeczywistym i postrzeganym doświadczeniem przestępczości w społeczeństwie oraz deficytami legitymizacji, wynikającymi z pozornej niezdolności państwa do zmniejszenia lęku przed przestępczością lub troski o jej zwalczanie. Autorzy artykułu pochylają się również, nad zdarzeniami wyzwalającymi, które faktycznie prowadzą do uchwalenia określonego aktu prawnego. W celu przeprowadzenia badań sformułowano problem badawczy: Jak powstają fakty społeczne, w tym przypadku prawa, definiujące przestępczość? W jaki sposób warunki strukturalne i kulturowe tworzą kontekst, w którym zdarzenia wyzwalające mogą się pojawić i ostatecznie odgrywać istotną rolę w wielu procesach prowadzących do kryminalizacji? Odpowiednio do postawionego problemu badawczego, autorzy sformułowali hipotezę badawczą, która zakłada, że zmiany w warunkach strukturalnych dają impuls do tworzenia prawa, wymierzonego w grupy społeczne postrzegane jako „wymagające kontroli”, przez osoby mające zdolność stymulowania, definiowania i instytucjonalizacji prawa karnego. W badaniu poświęcono uwagę także prawom człowieka w kontekście prowadzonych analiz oraz samej dekryminalizacji, jako uchylenia anachronicznego ustawodawstwa i zmian w praktykach egzekwowania oraz przestrzegania prawa. W ramach badania przeprowadzono analizę tła historycznego oraz wcześniejszych procesów badań kryminalizacji, a także wyznaczonych przez innych naukowców ogólnych jej modeli oraz jej formy jako instytucjonalizacji, globalizacji i modernizacji. Do pełni analizy wykorzystano także wnioski z literatury dotyczącej studiów nad polityką, szczególnie tej koncentrującej się na rozwoju domen politycznych oraz procesach społecznych, działających na różnych poziomach organizacji społecznej w celu generowania polityki publicznej i wpływania na jej wdrażanie a także tworzenia praw, definiujących przestępczość.

PDF

Cyberprzestrzeń w polskim i międzynarodowym porządku prawnym

Katarzyna Bakalarczyk-Burakowska, Marcin Mazurek

Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2(5)/2025, 2025, s. 247-269

https://doi.org/10.4467/29567610PIB.25.046.23031

Przedmiotem badań jest kwestia prawego uregulowania cyberprzestrzeni w międzynarodowym i polskim prawodawstwie. Problem ten jest aktualny ze względu na dynamiczny rozwój technologii informatycznych i szerokie wykorzystaniem Internetu. W globalnej cyberprzestrzeni nie ma próżni prawnej, ale obecnie nie ma uniwersalnych ram prawnych zarządzania cyberprzestrzenią. Główny problem badawczy sprowadza się do pytania, czy możliwe jest takie uregulowanie prawne aktywności w cyberprzestrzeni, aby było ono satysfakcjonujące dla wszystkich jej użytkowników z punktów widzenia bezpieczeństwa? W poszukiwaniu odpowiedzi na problem badawczy przyjęto metodę badań teoretycznych, a w ich obszarze zastosowano metody kwerendę i analizy dokumentów. Za pomoc tych metod uzyskano dane dotyczące prawnych uwarunkowań, organizacji i funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji w skali globalnej i poszczególnych państwach. Przyjęte metody teoretyczne związane były z: syntezą, analogią, metodami statystycznymi, indukcją i dedukcją. Badania dostarczyły bogatego, aczkolwiek niejednoznacznego materiału. Mnogość istniejących koncepcji na uporządkowanie cyberprzestrzeni rodzi określone konsekwencje – brak jednolitych regulacji w prawie międzynarodowym.

PDF

Pliki do pobrania

Strony tytułowe i redakcyjne PDF Spis treści PDF

Słowa kluczowe: kryzys migracyjny, bezpieczeństwo europejskie, granica wschodnia RP, wojna hybrydowa, sekurtyzacja migracji, bezpieczeństwo Polski, wojna rosyjsko-ukraińska, wschodnia flanka NATO, konflikt hybrydowy, geopolityka Europy Środkowo-Wschodniej, uchodźcy, bezpieczeństwo społeczne, powiat chełmski, wojna na Ukrainie, migracje, bezpieczeństwo wewnętrzne, zagrożenia współczesne, terroryzm, broń masowego rażenia, polityka bezpieczeństwa, bezpieczeństwo publiczne, patologie społeczne, przestępczość, uzależnienia, zagrożenia społeczne, Wojska Obrony Terytorialnej, bezpieczeństwo narodowe, granica wschodnia, wojna hybrydowa, psychologia zagrożeń, bezpieczeństwo, percepcja ryzyka, odporność psychiczna zarządzanie kryzysowe, klasy mundurowe, system bezpieczeństwa państwa, innowacje pedagogiczne, Certyfikowane Wojskowe Klasy Mundurowe, oddziały przygotowania wojskowego, handel ludźmi, przestępczość zorganizowana, prawa człowieka, kryzys, zarządzanie informacją, dyrektywa NIS2, cyberbezpieczeństwo, małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), obowiązki prawne, zarządzanie ryzykiem, łańcuch dostaw, odpowiedzialność zarządu, bezpieczeństwo, sztuczna inteligencja, nowe technologie, siły zbrojne, zagrożenia, bezpieczeństwo młodzieży, przestępczość nieletnich, profilaktyka, rola Policji, instytucje społeczne, system bezzałogowy, bezpieczeństwo, przestrzeń powietrzna, akty prawne, kryminalizacja, dekryminalizacja, przestępczość, prawa człowieka, cyberprzestrzeń, cyberbezpieczeństwo, normy prawne, prawo krajowe, prawo międzynarodowe