Uwarunkowania i formy radzenia sobie z traumą zaginięcia w systemie rodzinnym
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 22.04.2026
Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2026, Wydanie Specjalne 2026, s. 12-27
https://doi.org/10.4467/29567610PIB.26.002.23474Autorzy
Uwarunkowania i formy radzenia sobie z traumą zaginięcia w systemie rodzinnym
Artykuł poświęcony jest analizie uwarunkowań oraz form radzenia sobie z traumą zaginięcia osoby bliskiej w systemie rodzinnym, ujmowanej w perspektywie prawnej oraz interdyscyplinarnej. Zaginięcie członka rodziny stanowi zdarzenie o szczególnym charakterze, wywołujące długotrwałe konsekwencje psychiczne, społeczne i prawne, wynikające z braku pewności co do losu osoby zaginionej oraz niemożności jednoznacznego zakończenia procesu żałoby. Celem niniejszego artykułu jest analiza uwarunkowań doświadczania traumy zaginięcia osoby bliskiej oraz identyfikacja form radzenia sobie z tą traumą w obrębie systemu rodzinnego, z uwzględnieniem kontekstu psychologicznego, społecznego i prawnego. Szczególną uwagę poświęcono zjawisku straty niejednoznacznej oraz jego wpływowi na funkcjonowanie rodziny w warunkach długotrwałej niepewności. Przedstawiono również formy radzenia sobie z traumą zaginięcia, występujące zarówno na poziomie indywidualnym, jak i rodzinnym, z uwzględnieniem strategii adaptacyjnych oraz mechanizmów obronnych. Wskazano na procesy reorganizacji systemu rodzinnego, obejmujące zmianę ról, renegocjację relacji oraz próby przywracania równowagi funkcjonalnej w warunkach długotrwałej niepewności. Podkreślono znaczenie współdziałania oddziaływań prawnych, psychologicznych i społecznych w procesie wsparcia rodzin dotkniętych zaginięciem. Artykuł akcentuje potrzebę uwzględniania specyfiki traumy zaginięcia w praktyce stosowania prawa, w szczególności w zakresie ochrony praw członków rodziny osoby zaginionej oraz projektowania skutecznych mechanizmów pomocy instytucjonalnej.
Bejma U., Iżycki M., Instytucje wsparcia społecznego wobec aktualnych problemów, Kielce 2024.
Boss P., Ambiguous loss. Learning to live with unresolved grief, Harvard 1999.
Dz. U. z 2023 r., poz. 2809 ze zm.
Dz. U. z 2024 r., poz. 1568 ze zm.
Dz. U. z 2024 r., poz. 986 ze zm.
Dz. U. z 2025 r., poz. 1043 ze zm.
Dz. U. z 2025 r., poz. 1071 ze zm.
Gross R., Psychologia żałoby, Łódź 2024.
Hołyst B., Kryminologia, Warszawa 2009.
Keough M.E., Simmons T., Samuels M., Missing persons in post-conflict settings: best practices for integrating psychosocial and scientific approaches, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15602996/.
Kowalska E., Ucieczki nastolatków. Perspektywa psychologiczna i aspekty poszukiwawcze. E-book dla rodziców, nauczycieli i pedagogów pracujących z nastolatkami, Warszawa 2023.
Malinowska I., Problematyka zaginięć ludzi w aspekcie prawno-krymonologicznym, „Problemy Współczesnej Kryminalistyki”, 22/2023, https://doi.org/10.52097/pwk.5411, s. 137.
Malinowska I., Rybicka A., Zagrożenia społeczne wynikające z zaginięć ludzi we współczesnym świecie, „Kwartalnik Policyjny” nr 1 (36)/2016.
Niewystarczająca pomoc dzieciom, https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/sprawy-spoleczne/niewystarczajaca-pomoc-dzieciom.html.
Nowicki A., Baczyńska B., Współczesne wyzwania rodziny. Wsparcie i współpraca, Dąbrowa Górnicza 2025.
Piaskowska O., Wiśniewski T. (red.), Postępowanie w sprawach o uznanie za zmarłego, https://sip.lex.pl/procedury/postepowanie-w-sprawach-o-uznanie-za-zmarlego-1610613754.
Podgórecki A., Patologia życia społecznego, Warszawa 1996.
Poradnik psychologiczny dla rodzin zagrożonych sytuacją porwań rodzicielskich, Warszawa 2022, https://porwaniarodzicielskie.pl/wp-content/uploads/2022/04/CWiM_Poradnik_psychologiczny.pdf.
Pospiszyl I., Przemoc w rodzinie, Warszawa 1994.
Prawo rodzinne w pytaniach i odpowiedziach, Suwałki 2022.
Trauma i urazy psychiczne nie tylko z psychologicznego punktu widzenia, https://www.totalmedic.pl/trauma-i-urazy-psychiczne-nie-tylko-z-psychologicznego-punktu-widzenia/.
Wilczek-Rużyczka E., Stres i możliwości radzenia sobie z nim w życiu codziennym, https://terapiaspecjalna.pl/article/stres-i-mozliwosci-radzenia-sobie-z-nim-w-zyciu-codziennym.
Zaginięcia osób w Polsce. Fakty i mity, https://www.policja.pl/pol/aktualnosci/115830,Zaginiecia-osob-wPolsce-Fakty-i-mity.html.
Informacje: Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2026, Wydanie Specjalne 2026, s. 12-27
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Wyższa Szkoła Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu
Polska
Publikacja: 22.04.2026
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY-SA 4.0
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 91
Liczba pobrań: 98