FAQ
PL | EN

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)
* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora
Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

Psychologiczne uwarunkowania nieświadomej wiktymizacji ofiar handlu ludźmi w Polsce. Rola rodziny w procesie przystosowania i zaprzeczania

Data publikacji: 24.10.2025

Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2025, Wydanie Specjalne 2025, s. 82-98

https://doi.org/10.4467/29567610PIB.25.022.22329

Autorzy

,
Irena Malinowska
Wyższa Szkoła Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu
, Polska
https://orcid.org/0000-0002-9194-3121 Orcid
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →
,
Anna Kowalczyk
Wyższa Szkoła Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu
, Polska
https://orcid.org/0009-0001-4157-089X Orcid
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →
Henryk Wojtaszek
Wyższa Szkoła Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu
, Polska
https://orcid.org/0000-0002-3082-1219 Orcid
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →

Pobierz pełny tekst

Drukuj drukuj Cytuj cytuj

Tytuły

Psychologiczne uwarunkowania nieświadomej wiktymizacji ofiar handlu ludźmi w Polsce. Rola rodziny w procesie przystosowania i zaprzeczania

Abstrakt

Artykuł podejmuje temat nieświadomej wiktymizacji ofiar handlu ludźmi w Polsce, koncentrując się na psychologicznych uwarunkowaniach tego zjawiska oraz roli, jaką odgrywa środowisko rodzinne w procesie przystosowania się do przemocy i jej zaprzeczania. Autorzy analizują mechanizmy obronne, takie jak wyparcie, racjonalizacja i trauma bonding, które uniemożliwiają ofiarom rozpoznanie własnej sytuacji jako przemocowej. Zwracają także uwagę na wpływ socjalizacji do uległości, wzorców relacyjnych wyniesionych z dzieciństwa oraz reakcji rodziny na ujawnienie wyzysku. Przedstawione studia przypadków ukazują różnorodne formy nieświadomej wiktymizacji – od modelu loverboya po przymusową pracę migrantów i eksploatację seksualną pod pozorem zatrudnienia. Artykuł kończy się propozycją interdyscyplinarnych działań prewencyjnych i pomocowych, podkreślając znaczenie rodzinnego kontekstu w diagnozie, terapii i prawnej ochronie ofiar.

Bibliografia

Pobierz bibliografię

Błachut J., Przemoc domowa – mechanizmy, skutki, interwencje, Warszawa 2019.

Bryk J., Potencjalne ofiary handlu ludźmi w ujęciu kryminologicznym, „Rozprawy” 2019.

Centralne Biuro Śledcze Policji, CBŚP i Prokuratura rozbili gang sutenerów. Usługi seksualne, handel ludźmi i milionowe zyski, 16 kwietnia 2025.

Chotkowska K., Doświadczanie przemocy w dzieciństwie – skutki w życiu dorosłym, Warszawa 2021.

Dobrowolska M., Socjalizacja do uległości i przemoc w rodzinie, „Przegląd Socjologiczny” 2019, nr 3.

Florczak A., Handel ludźmi, Wrocław 2018.

Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, Dzieci się liczą 2022. Raport o zagrożeniach bezpieczeństwa i rozwoju dzieci w Polsce, Warszawa 2022.

Fundacja Feminoteka, Raport z badań nad wiktymizacją kobiet wykorzystywanych seksualnie w Polsce, Warszawa 2022.

Fundacja La Strada, Opracowanie nt. etapów pomocy i reintegracji ofiar handlu ludźmi.

Fundacja La Strada, Raport o handlu ludźmi i pracy przymusowej w Polsce, Warszawa 2022.

Fundacja La Strada, Raport o handlu ludźmi w Polsce 2022, Warszawa 2023.

Fundacja La Strada, Rola interdyscyplinarnej współpracy w przeciwdziałaniu handlowi ludźmi, Warszawa 2023.

Herman H., Trauma i powrót do zdrowia: od przemocy domowej do terroru politycznego, tłum. A. Wajs, W. Szulc, Warszawa 2004.

Jasiński M., Psychologiczne aspekty wyuczonej bezradności, „Przegląd Pedagogiczny” 2014, nr 1.

Kasperek K., Rodzina dysfunkcyjna a podatność na manipulację i wyzysk, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2020, nr 1.

Klebeko B., Zagrożenia związane z handlem ludźmi. Wykorzystywanie obywateli Ukrainy do pracy przymusowej [w:] Imigranci z Ukrainy w Polsce. Potrzeby i oczekiwania, reakcje społeczne, wyzwania dla bezpieczeństwa, Wrocław 2018.

Komenda Główna Policji, Raport o handlu ludźmi w Polsce 2023, Warszawa 2024.

Kowalska M., Rola rodziny w zapobieganiu przemocy i wyzyskowi, „Psychologia Społeczna” 2019, nr 2.

Lubuski Urząd Wojewódzki, Handel ludźmi w Polsce – kompendium wiedzy, Zielona Góra 2023.

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Handel ludźmi w Polsce. Raport za 2017 r., Warszawa 2018.

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Raport o handlu ludźmi w Polsce 2023, Warszawa 2024.

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Sprawozdanie z realizacji Krajowego Planu Działań Przeciwko Handlowi Ludźmi na lata 2022–2024 za rok 2023, Warszawa 2024.

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Standardy pierwszego kontaktu z ofiarą handlu ludźmi, Warszawa 2023.

Państwowa Inspekcja Pracy – Okręgowy Inspektorat Pracy w Warszawie, Raporty i interwencje dotyczące warunków zatrudnienia cudzoziemców, 2021–2023.

Państwowa Inspekcja Pracy, Sprawozdanie z działalności PIP w 2022 r., Warszawa 2023.

Sosnowska J. (red.), Identyfikacja ofiar handlu ludźmi w ramach procedur przyznawania ochrony międzynarodowej i przymusowych powrotów w Polsce. Raport przygotowany przez Krajowy Punkt Kontaktowy Europejskiej Sieci Migracyjnej w Polsce, Warszawa 2013.

Szef gangu ‚loverboyów’ skazany! Polki i Bułgarki przeżyły horror na Śląsku i Pomorzu, „Dziennik Zachodni” 10 czerwca 2025.

Szymańska-Pytlińska M., Chodecka A., Zagrożenia wtórną wiktymizacją dziecka – ofiary wykorzystywania seksualnego związane z badaniami sądowymi, „Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka” 2013, nr 2.

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. 2020 r., poz. 1444 z późn. zm.), art. 115 § 22 oraz art. 189a § 1.

Wanicka M., Długofalowe podejście w pracy z ofiarami handlu ludźmi nieświadomymi swojej wiktymizacji, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica” 2022, nr 12.

Wanicka M., Mechanizmy wymuszania i utrzymywania ofiar handlu ludźmi, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica” 2020, nr 10.

Wanicka M., Psychologiczne mechanizmy wiktymizacji i internalizacji wyzysku, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica” 2021, nr 11.

Wanicka M., Psychologiczne mechanizmy wiktymizacji i nieświadomej uległości, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica” 2021, nr 11.

Wanicka M., Psychologiczne mechanizmy wiktymizacji i wychodzenia z handlu ludźmi, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica” 2020, nr 10.

Wanicka M., Psychospołeczne uwarunkowania nieświadomej wiktymizacji, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica” 2021, nr 11.

Wanicka M., Wychodzenie z wiktymizacji osób pokrzywdzonych handlem ludźmi, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica” 2020, nr 10.

Wanicka M., Wyzwania w rozpoznawaniu wiktymizacji psychologicznej w postępowaniach karnych dotyczących handlu ludźmi, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica” 2022, nr 12.

Wójcik M., Wpływ autorytarnych wzorców wychowawczych na postawy mężczyzn wobec przemocy i własnych emocji, „Psychologia Społeczna” 2020, nr 3.

Informacje

Informacje: Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2025, Wydanie Specjalne 2025, s. 82-98

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski: Psychologiczne uwarunkowania nieświadomej wiktymizacji ofiar handlu ludźmi w Polsce. Rola rodziny w procesie przystosowania i zaprzeczania
Angielski: Psychological determinants of unconscious victimisation of human trafficking victims in poland. The role of the family in the process of adaptation and denial

Autorzy

https://orcid.org/0000-0002-9194-3121

Irena Malinowska
Wyższa Szkoła Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu
, Polska
https://orcid.org/0000-0002-9194-3121 Orcid
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →

Wyższa Szkoła Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu
Polska

https://orcid.org/0009-0001-4157-089X

Anna Kowalczyk
Wyższa Szkoła Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu
, Polska
https://orcid.org/0009-0001-4157-089X Orcid
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →

Wyższa Szkoła Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu
Polska

https://orcid.org/0000-0002-3082-1219

Henryk Wojtaszek
Wyższa Szkoła Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu
, Polska
https://orcid.org/0000-0002-3082-1219 Orcid
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →

Wyższa Szkoła Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu
Polska

Publikacja: 24.10.2025

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY-SA 4.0  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Irena Malinowska (Autor) - 33.33%
Anna Kowalczyk (Autor) - 33.33%
Henryk Wojtaszek (Autor) - 33.33%

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Psychologiczne uwarunkowania nieświadomej wiktymizacji ofiar handlu ludźmi w Polsce. Rola rodziny w procesie przystosowania i zaprzeczania

cytuj

Pobierz PDF Pobierz

pobierz pliki

RIS BIB ENDNOTE