Psychologia zagrożeń a wyzwania współczesnego bezpieczeństwa
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 22.12.2025
Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2025, 2(5)/2025, s. 111-125
https://doi.org/10.4467/29567610PIB.25.038.23023Autorzy
Psychologia zagrożeń a wyzwania współczesnego bezpieczeństwa
Celem niniejszego artykułu jest analiza znaczenia psychologii zagrożeń w świetle współczesnych wyzwań, stojących przed systemami bezpieczeństwa, a także identyfikacja kluczowych obszarów, w których wiedza psychologiczna może wspierać działania prewencyjne, edukacyjne oraz kryzysowe. Punktem wyjścia jest założenie, iż skuteczne zarządzanie sytuacjami zagrożenia wymaga nie tylko wdrożenia rozwiązań technicznych i organizacyjnych, lecz także dogłębnego zrozumienia mechanizmów psychicznych, leżących u podstaw postrzegania ryzyka, reakcji na stres oraz kształtowania poczucia bezpieczeństwa. Problem badawczy został sformułowany następująco: W jaki sposób psychologia zagrożeń może przyczynić się do podniesienia efektywności działań w zakresie bezpieczeństwa społecznego oraz wzmacniania odporności psychicznej obywateli wobec współczesnych zagrożeń? Artykuł opiera się na metodach teoretycznych, takich jak analiza literatury przedmiotu, synteza wyników badań z dziedziny psychologii społecznej, kryzysowej i poznawczej, a także przegląd koncepcji dotyczących komunikacji kryzysowej, odporności psychicznej oraz percepcji zagrożeń. Kluczowy wniosek wskazuje, iż integracja psychologii bezpieczeństwa z praktyką edukacyjną, instytucjonalną oraz medialną, stanowi istotny warunek pogłębionego rozumienia i przewidywania ludzkich zachowań w obliczu sytuacji kryzysowych. Efektywnie skonstruowana komunikacja, edukacja emocjonalna oraz systemy wsparcia psychologicznego mogą w istotny sposób podnieść skuteczność profilaktycznych i operacyjnych działań służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo publiczne.
Bonisławska B., Współczesne zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego, „Zeszyty Naukowe WSEI. Seria: Administracja”, nr 2, 2012.
Bukowski M., Winiewski M., Emocje międzygrupowe a stereotypy i zagrożenia społeczne: co jest przyczyną a co skutkiem uprzedzeń? [w:] Wobec obcych: zagrożenia psychologiczne a stosunki międzygrupowe, red. Kofta M., Bilewicz M., Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011.
Czajkowski W., Psychologia bezpieczeństwa. Wyzwania i zagrożenia, Wyższa Szkoła Bezpieczeństwa Publicznego i Indywidualnego „Apeiron” w Krakowie, Kraków 2017.
Clough P., Strycharczyk D., Odporność psychiczna. Strategie i narzędzia rozwoju, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Sopot 2017.
Greifeneder R., Jaffé M. E., Newman E. J., Schwarz N. (red.), The Psychology of Fake News: Accepting, Sharing, and Correcting Misinformation, Routledge, London–New York 2020.
Klamut R., Bezpieczeństwo jako pojęcie psychologiczne, „Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej”, Nr 286, 2012.
Kośmider T. Kołtun L., Współczesny wymiar bezpieczeństwa publicznego. Kształtowanie bezpiecznych przestrzeni. Działania profilaktyczne, Wydawnictwo Wymiaru Sprawiedliwości, Warszawa 2019.
Lewandowsky S., Cook J., Ecker U. K. H. i in., The Debunking Handbook 2020, Skeptical Science, online 2020.
Panfil R., Spójność i odporność społeczna – analiza współzależności z perspektywy nauk o bezpieczeństwie, „Wiedza Obronna”, nr 3, 2024.
Skrabacz A., Edukacja dla bezpieczeństwa młodzieży wobec wyzwań i zagrożeń współczesności, „Annales. Pedagogia-Psychologia”, nr 3, 2019.
Sobol E. (red.), Mały słownik języka polskiego, PWN, Warszawa 1995.
Steinerowska-Streb I., Pomiar bezpieczeństwa psychologicznego na poziomie zespołów – narzędzie do zastosowania w przedsiębiorstwach funkcjonujących na polskim rynku, „Przegląd Organizacji”, Nr 8(991), 2022.
Tworzydło D., Komunikowanie organizacji w kryzysie. Modele i metody ograniczania ryzyka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2022.
van der Linden S., Foolproof: Why We Fall for Misinformation and How to Build Immunity, HarperCollins, London 2023.
Wasilewski P., Stres i kształtowanie zasobów psychofizycznych w kontekście bezpieczeństwa personalnego w służbach mundurowych na przykładzie wojska, „Colloquium Pedagogika – Nauki o Polityce i Administracji”, nr 2(38), 2020.
Informacje: Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2025, 2(5)/2025, s. 111-125
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Akademia Bialska im. Jana Pawła II w Białej Podlaskiej
Polska
Publikacja: 22.12.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY-SA 4.0
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 503
Liczba pobrań: 663