FAQ
PL | EN

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)
* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora
Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

Prawno-organizacyjne podstawy funkcjonowania klas mundurowych w systemie bezpieczeństwa państwa

Data publikacji: 22.12.2025

Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2025, 2(5)/2025, s. 126-135

https://doi.org/10.4467/29567610PIB.25.039.23024

Autorzy

Ilona Urych
Akademia Sztuki Wojennej
, Polska
https://orcid.org/0000-0003-4868-9460 Orcid
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →

Pobierz pełny tekst

Drukuj drukuj Cytuj cytuj

Tytuły

Prawno-organizacyjne podstawy funkcjonowania klas mundurowych w systemie bezpieczeństwa państwa

Abstrakt

Celem niniejszego artykułu jest analiza zasad prawnych oraz rozwiązań organizacyjnych, które regulują i umożliwiają aktywność klas mundurowych w systemie bezpieczeństwa państwa. Na potrzeby przeprowadzenia badań sformułowano problem badawczy: Jakie są podstawy prawno-organizacyjne funkcjonowania klas mundurowych? Przeprowadzone badania dowodzą, że proces prawno-organizacyjnych podstaw funkcjonowania klas mundurowych, podlega stałej ewaluacji, a ze względu na poszukiwanie efektywnych możliwości wykorzystania tych klas w systemie bezpieczeństwa państwa, najprawdopodobniej nadal będzie modyfikowany. Kolejny wniosek, jaki nasuwa się z przeprowadzonej analizy, to niezbędna instytucjonalizacja, nie tylko klas wojskowych, ale i innych klas mundurowych, w tym m.in.: policyjnych, pożarniczych, Straży Granicznej, Służby Więziennej, Służby Celnej. Ponadto konieczna wydaje się współpraca różnych resortów w celu tworzenia jednolitych prawno-organizacyjnych rozwiązań, we wszystkich różnych klasach mundurowych. Do rozwiązania postawionego problemu badawczego i weryfikacji hipotezy badawczej, zastosowano teoretyczne metody badań, takie jak analiza, synteza, wnioskowanie, abstrahowanie oraz metodę analizy i krytyki piśmiennictwa.

Bibliografia

Pobierz bibliografię

Falkowski Z., Wojskowa zielona szkoła jako forma edukacji wojskowo-obronnej młodzieży z klas o profilu wojskowym, [w:] Podstawowe problemy bezpieczeństwa i edukacji dla bezpieczeństwa. Wyzwania i potrzeby edukacji dla bezpieczeństwa, red. W. Kaczmarek, A. Wawrzusiszyn, t. II, Ełk 2013.

Kaliński, Przysposobienie wojskowe młodzieży szkolnej, Warszawa 2000.

Kanarski L., Koter M., Urych I., Wstęp do analizy funkcjonowania klas wojskowych po 1989 roku, [w:] Społeczny wymiar obronności, red. J. Walczak, Warszawa 2014.

Kitler W., Bezpieczeństwo narodowe RP. Podstawowe kategorie, Uwarunkowania. System, Warszawa 2011.

Laskowski M., Edukacja wojskowa w ocenie uczniów klas mundurowych szkół średnich a ich zróżnicowanie społeczno-demograficzne, nr 3(32), 2019, s. 115–133.

Misiuk A., O tożsamości nauk o bezpieczeństwie, „Historia i Polityka”, nr 23(30), 2018, s. 9–19.

Pelc M., Elementy metodologii badań naukowych, Warszawa 2012.

Pieter J., Zarys metodologii pracy naukowej, Warszawa 1975.

Urych I., Leśniewski Z., Klasy wojskowe w dobie przemian. O bezpieczeństwie i oddziałach przygotowania wojskowego, “HUMANITAS Pedagogika i Psychologia”, nr 2(26), 2022, s. 185–201.

Urych I., Mocarski A., Edukacja wojskowa młodzieży. Na gruncie teorii i doświadczeń, Warszawa 2023.

Urych I., Potencjał obronny klas wojskowych. Studium teoretyczno-empiryczne, Warszawa 2019.

Urych I., Współczesne paradygmaty kształcenia obronnego młodzieży, “Bellona”, nr 3(210), 2022, s. 113–126.

Akty prawne

Decyzja nr 146/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 kwietnia 2011 roku zmieniająca decyzję w sprawie wprowadzenia zasad współpracy resortu obrony narodowej z organizacjami pozarządowymi i innymi partnerami społecznymi, Dz. Urz. MON nr 09, poz. 121.

Decyzja nr 187/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 czerwca 2009 roku w sprawie wprowadzenia zasad współpracy resortu obrony narodowej z organizacjami pozarządowymi i innymi partnerami społecznymi, Dz. Urz. MON nr 12, poz. 131.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 9 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków prowadzenia działalności innowacyjnej i eksperymentalnej przez publiczne szkoły i placówkiDz. U 2002, nr 56, poz. 506.

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 maja 2020 r. w sprawie szkolenia w oddziale przygotowania wojskowego, Dz. U z 2020 r., poz. 977.

Ustawa z dnia 14 marca 2014 roku o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw.

Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, Dz. U. z 2019 r., poz. 1681.

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 roku o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, Dz. U 1967, nr 44 poz. 220.

Raporty i dokumenty instytucjonalne

Aneks nr 2 do Porozumienia o współpracy między Ministrem Obrony Narodowej i Ministrem Edukacji Narodowej w zakresie działalności dydaktyczno-wychowawczej, naukowo-badawczej i organizacyjnologistycznej.

Pilotażowy program wspierania szkół ponadgimnazjalnych prowadzących piony Certyfikowanych Wojskowych Klas Mundurowych, Warszawa 2017.

Porozumienie zawarte 21 października 2008 roku o współpracy między Ministrem Edukacji Narodowej a Ministrem Obrony Narodowej w zakresie edukacji obywatelskiej, patriotycznej i proobronnej młodzieży szkolnej.

Netografia

Wykaz szkół zakwalifikowanych do IV edycji programu „Certyfikowane wojskowe klasy mundurowe” oraz kontynuujących udział w III edycji, Biuro ds. Programu „Zostań Żołnierzem Rzeczypospolitej”, https://www.wojsko-polskie.pl/cwkm [dostęp: 20.04.2025].

Wykaz szkół, które otrzymały zezwolenie Ministra Obrony Narodowej na utworzenie Oddziałów Przygotowania Wojskowego. Zezwolenia wydane w 2021 r., utworzenie OPW r.sz. 2021/2022 – poz. 1-20, Wojsko Polskie [online], https://www.wojsko-polskie.pl/opw [dostęp: 22.05.2025].

Informacje

Informacje: Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2025, 2(5)/2025, s. 126-135

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski: Prawno-organizacyjne podstawy funkcjonowania klas mundurowych w systemie bezpieczeństwa państwa
Angielski: Legal and organizational foundations of the functioning of uniformed classes in the state security system

Autorzy

Publikacja: 22.12.2025

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY-SA 4.0  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Ilona Urych (Autor) - 100%

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Prawno-organizacyjne podstawy funkcjonowania klas mundurowych w systemie bezpieczeństwa państwa

cytuj

Pobierz PDF Pobierz

pobierz pliki

RIS BIB ENDNOTE