O potrzebie ustawy o przeciwdziałaniu handlowi ludźmi, a w tym pracy przymusowej
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 24.10.2025
Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2025, Wydanie Specjalne 2025, s. 178-194
https://doi.org/10.4467/29567610PIB.25.029.22336Autorzy
O potrzebie ustawy o przeciwdziałaniu handlowi ludźmi, a w tym pracy przymusowej
Handel ludźmi jest jednym z trzech największych globalnych zjawisk przestępczych dotykających współczesnych społeczeństw. Zjawisko handlu ludźmi wspólnie z obrotem narkotykami, finansowaniem terroryzmu, w tym praniem brudnych pieniędzy tworzą najtrudniejsze wyzwania dla podmiotów zwalczających te zjawiska i pomagającym ich ofiarom. W Rzeczpospolitej Polskiej jedynie przeciwdziałanie handlowi ludźmi nie doczekało się jeszcze odrębnej ustawy w polskim systemie prawnym. Narzędzia prawne winny nadążać za zmieniającymi się sposobami działania przestępców. W takim kierunku zmierza także prawodawstwo międzynarodowe i europejskie, dlatego tak ważna jest właściwa i skuteczna implementacja zaproponowanych przez nie narzędzi do polskiego systemu prawa. Warto podkreślić, że przyjęcie odrębnej ustawy jest okazją do całościowej i pełnej implementacji zobowiązań międzynarodowych Rzeczpospolitej Polskiej w tym zakresie, ale także szansą na podwyższenie standardów ochrony o ofiar przestępstw, jak i na wspomożenie podmiotów gospodarczych w zakresie ich obowiązków dotyczących należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju. Wreszcie, oprócz ujednolicenia regulacji zjawiska w jednym akcie prawnym, przeniesienie przepisów karnych do ustawy i ich dywersyfikacja pozwoli odpowiednio dostosować narzędzia i środki do celów polityki karnej, umożliwiając prawidłowe uwzględnienie stopienia społecznej szkodliwości poszczególnych czynów, okoliczności obciążających i łagodzących, celów kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także zapobiegawczych w stosunku do skazanego, oraz innych celów wyznaczonych dyrektywami wymiaru kary wskazanymi w Kodeksie karnym. Materiał przedstawiony w przedmiotowej pracy nie wyczerpuje tematyki założeń do projektu ustawy o przeciwdziałaniu handlowi ludźmi, niemniej stanowi niezbędne minimum zakresu regulacji zjawiska oraz punkt odniesienia dla dalszych prac nad projektem.
Aviso importante – respecto de ofertas de trabajo en Polonia, Consulado de Colombia en Varsovia, https://varsovia.consulado.gov.co/newsroom/news/2021-06-11/25368.
Buchowska S., Kampanie informacyjne Fundacji La Strada jako narzędzie edukacji społecznej, https://strada.org.pl/wp-content/uploads/2024/09/Kampanie-informacyjne-Fundacji-La-Strada-jako-narzedzieedukacji-spolecznej-2006.pdf.
Faracik B. (red.), Praca przymusowa. Poradnik. Jak ją rozpoznać i przeciwdziałać. Publikacja przygotowana w ramach prac Grupy Roboczej ds. Relacji z Osobami Świadczącymi Pracę działającej przy Zespole ds. Zrównoważonego Rozwoju i Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw – organie pomocniczym Minister Funduszy i Polityki Regionalnej, https://www.gov.pl/attachment/c3b90a5e-4a1d-46ca-a1cf-1a5ed98e17fc.
Jakimko W., Koniec procesowego zamiatania przestępstwa handlu ludźmi pod dywan, https://strada.org.pl/wp-content/uploads/2024/11/Koniec-procesowego-zamiatania-przestepstwa-handlu-ludzmi-pod-dywan.pdf.
Klaus W., Makarska M., Propozycja definicji pracy przymusowej – projekt art. 115 § 22b Kodeksu karnego, [w:] „Prawo w działaniu. Sprawy karne”, nr 41/2020, https://pwd.iws.gov.pl/wp-content/uploads/2020/04/Witold-Klaus.pdf.
Konwencja Nr 29 dotycząca pracy przymusowej lub obowiązkowej przyjęta w Genewie dnia 28 czerwca 1930 r., Dz. U. z 1959 r. nr 20, poz. 122 z późn. zm., https://sip.lex.pl/?_gl=1*1yzf8bv*_ga*MTAxOTk2Mjk2Ni4xNjkyMDk1Mzg1*_ga_TRNTF04CYF*czE3NTQyNTI5NDkkbzE4MSRnMCR0MTc1NDI1Mjk1MCRqNjAkbDAkaDA.#/act/16784212.
Krajowe Centrum Interwencyjno-Konsultacyjne dla Ofiar Handlu Ludźmi (dalej: KCIK) prowadzone przez Fundację La Strada, https://www.gov.pl/web/kcik/o-centrum.
Modern Slavery Act 2015, https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2015/30/contents.
Obowiązek tworzenia bazy dany i mapy ognisk wynika z Rozporządzenia PPP, https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/3015/oj.
Pohl Ł., Definicja pracy przymusowej w prawie polskim (ujęcie w kontekście handlu ludźmi), Instytut Wymiaru Sprawiedliwości 2021, https://iws.gov.pl/wp-content/uploads/2021/05/IWS_Pohl-L._Definicjapracy-przymusowej-w-prawie-polskim-ujecie-w-kontekscie-handlu-ludzmi.pdf.
Raport z III rundy ewaluacyjnej ekspertów GRETA, https://www.gov.pl/web/handel-ludzmi/raport-z-iii-rundyewaluacyjnej-ekspertow-greta na stronie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Rekomendacje Grupy ekspertów Rady Europy ds. działań przeciwko handlowi ludźmi (GRETA), https://www.gov.pl/web/handel-ludzmi/raport-z-iii-rundy-ewaluacyjnej-ekspertow-greta.
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1939 z późn. zm.) oraz Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 644).
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy, Dz. U. z 2023 r. poz. 127.
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, Dz. U. 1997 nr 88 poz. 553 z późn. zm.
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego, Dz. U. z 2024 r. poz. 37.
Ustawa z dnia 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw weszła w życie w części 1.01.2025 r., w całości od 1.07.2025 r. wraz z upływem vacatio legis art. 10 tejże ustawy, Dz. U. z 2024 r. poz. 1863.
Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 24.10.2024 r. w sprawie B.B. przeciwko Słowacji (skarga nr 48587/21).
Założenia do projektu ustawy o przeciwdziałaniu zjawisku handlowi ludźmi, a w tym pracy przymusowej, https://strada.org.pl/wp-content/uploads/2025/02/Fundacja-La-Strada-ZALOZENIA-DO-PROJEKTUUSTAWY-11.02.2025.pdf.
Informacje: Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security, 2025, Wydanie Specjalne 2025, s. 178-194
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Wyższa Szkoła Kształcenia Zawodowego we Wrocławiu
Polska
Publikacja: 24.10.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY-SA 4.0
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 777
Liczba pobrań: 428