Niniejszy artykuł koncentruje się na problematyce przemocy rozpatrywanej w wymiarze psychologicznym, ze szczególnym uwzględnieniem środków kontroli i manipulacji stosowanych przez sprawców wobec osób pozostających w relacji zależności. Przedmiotem analizy były mechanizmy charakterystyczne dla relacji przemocowych, w tym cykliczność zjawiska przemocy, proces stopniowej izolacji ofiary, metody oddziaływania emocjonalnego oraz techniki podważania jej poczucia własnej wartości.
Przedstawiono skutki psychiczne i emocjonalne, jakie przemoc wywiera na osoby pokrzywdzone. Obejmują one w szczególności traumę, zaburzenia lękowe i depresyjne, obniżenie samooceny, a także występowanie zespołu stresu pourazowego (PTSD). Omówiono również konsekwencje długoterminowe, wpływające na funkcjonowanie jednostki w sferze społecznej i zawodowej, ze wskazaniem na zjawisko wtórnej wiktymizacji oraz trudności pojawiające się w procesie reintegracji społecznej.
Odniesiono się do potrzeby udzielania kompleksowej pomocy psychologicznej ofiarom przemocy, obejmującej zarówno oddziaływania terapeutyczne indywidualne i grupowe, jak i wsparcie instytucjonalne oraz społeczne. W konkluzji podkreślono, że skuteczna interwencja w tego rodzaju przypadkach wymaga zastosowania podejścia interdyscyplinarnego, integrującego perspektywę psychologiczną, prawną i społeczną.

This article focuses on the issue of violence examined from a psychological perspective, with particular emphasis on the means of control and manipulation employed by perpetrators against individuals in dependent relationships. The analysis covered mechanisms characteristic of abusive relationships, including the cyclical nature of violence, the process of gradually isolating the victim, methods of emotional influence, and techniques aimed at undermining the victim’s sense of self-worth.
The paper presents the psychological and emotional consequences of violence for victims, which include trauma, anxiety and depressive disorders, lowered self-esteem, as well as the occurrence of post-traumatic stress disorder (PTSD). Long-term effects were also discussed, particularly their impact on the individual’s social and professional functioning, with attention given to the phenomenon of secondary victimization and the difficulties arising in the process of social reintegration.
The article refers to the need for comprehensive psychological assistance for victims of violence, encompassing both individual and group therapeutic interventions, as well as institutional and social support. In conclusion, it is emphasized that effective intervention in such cases requires an interdisciplinary approach that integrates psychological, legal, and social perspectives.