Przedmiotem artykułu jest zjawisko handlu ludźmi rozpatrywane jako współczesna forma niewolnictwa oraz zespół norm prawnych i praktyk służących jego zwalczaniu. Problem badawczy koncentruje się na niejednoznaczności definicji, zróżnicowaniu form i metod działania sprawców oraz na lukach w systemie prawnym i praktykach ochrony ofiar – zwłaszcza wobec transgranicznego i zorganizowanego charakteru procederu. Celem artykułu jest: (1) uporządkowanie i krytyczna analiza definicji handlu ludźmi (międzynarodowych i krajowych), (2) ocena skuteczności wybranych aktów prawnych oraz praktyk państwowych i międzynarodowych w zapobieganiu, ściganiu i ochronie ofiar, a wreszcie (3) sformułowanie rekomendacji legislacyjnych i praktycznych.
Metodologicznie praca opiera się na doktrynalnej analizie prawnej (analiza tekstów ustawowych, traktatów i dyrektyw), komparatywnym ujęciu przepisów międzynarodowych i krajowych, analizie orzecznictwa oraz systematycznym przeglądzie literatury przedmiotu. Wyniki wskazują na centralne znaczenie trójelementowej konstrukcji definicji (cel, czynności, środki przymusu), rolę zorganizowanych grup przestępczych oraz liczne luki w praktyce – szczególnie dotyczące identyfikacji ofiar, wymiany informacji transgranicznej i kompleksowej pomocy dla poszkodowanych. Artykuł kończy się praktycznymi rekomendacjami: wzmocnienie szkoleń służb, harmonizacja norm, lepsza koordynacja międzynarodowa oraz rozwój programów prewencyjnych i reintegracyjnych dla ofiar.

The article examines human trafficking as a contemporary form of slavery and as a legal and practical challenge for prevention, prosecution and victim protection. The research problem focuses on definitional ambiguity, the diversity of trafficking forms and methods, and the gaps in legal frameworks and victimprotection practices – especially given the transnational and organized nature of the phenomenon. The aims are to: (1) critically systematize national and international definitions of human trafficking; (2) assess the effectiveness of selected international and domestic legal instruments and state practices; and (3) propose legislative and operational recommendations.
Methodologically, the study uses doctrinal legal analysis (statutory, treaty and directive texts), comparative law methods, caselaw review and a systematic literature survey. Findings highlight the centrality of the threecomponent definition (purpose, actions, means of coercion), the prominent role of organized criminal groups, and persistent weaknesses in practice – particularly in victim identification, transnational information exchange, and comprehensive victim support. The article concludes with targeted recommendations: enhanced training for practitioners, legal harmonization, improved international cooperation, and expanded prevention and reintegration programs.