3/2025

2025

Data publikacji: 20.04.2026

Licencja: CC BY 4.0

Redakcja

Redaktor naczelny Piotr Ciępka

Zastępca redaktora naczelnego Adam Reza

Sekretarz redakcji Weronika Rojtek

Redaktorzy merytoryczni Szymon Tarapata, Sławomir Tarkowski

Redaktor statystyczny Grzegorz Zadora

Redaktor językowy Justyna Romanowska

Zawartość numeru

Wykładnia prawa

Zabójstwo drogowe w Sejmie: jak złym projektem „zabić” dobrą ideę walki z piratami drogowymi

Mikołaj Małecki, Piotr Banaśkiewicz, Kordian Bielak, Kacper Hejnar, Bartosz Joniak, Łukasz Kraj, Lena Orzechowska, Kacper Szajor, Jakub Tomaszek, Hubert Trzciński, Maciej Wójcik

Paragraf na Drodze, 3/2025, 2025, s. 7-32

https://doi.org/10.4467/15053520PnD.25.011.23493

Celem artykułu jest prześledzenie, w jaki sposób debata o zaostrzeniu kar za skrajnie groźne zachowania na drodze może zostać przekuta w konkretne rozwiązania legislacyjne określane jako „zabójstwo drogowe”. Problem omawiany jest na przykładzie projektu nowelizacji Kodeksu karnego z dnia 30 października 2024 r., który przewidywał wprowadzenie do polskiego porządku prawnego nowego typu przestępstwa. Autorzy dokonują oceny proponowanych rozwiązań w świetle zasad systemowej spójności przepisów ustawy karnej, zasad wykładni norm prawnych oraz gwarancyjnej funkcji prawa karnego materialnego. W opracowaniu zastosowano metodę dogmatyczną, opartą na analizie językowej, systemowej i funkcjonalnej projektowanych przepisów oraz ich odniesieniu do obowiązujących regulacji kodeksowych. Wyniki przeprowadzonej analizy wskazują, że zaproponowany przepis był konstrukcyjnie wadliwy, a jego przyjęcie prowadziłoby do licznych niespójności systemowych, błędów terminologicznych i naruszenia konstytucyjnej zasady proporcjonalności. Słusznie więc zdecydowano, że nie wszedł on w życie. Krytyce poddano także instrumentalne uzasadnienie projektu względami charakterystycznymi dla populizmu penalnego. Wnioski z przeprowadzonej analizy mają znaczenie interpretacyjne, a także praktyczne dla procesu legislacyjnego w zakresie typizacji przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Autorzy postulują, by ewentualne przyszłe koncepcje penalizacji tzw. zabójstwa drogowego opierały się na rzetelnej analizie dogmatycznej i poszanowaniu podstawowych zasad prawa karnego, co pozwoli uniknąć błędów ujawnionych w omawianym projekcie.

PDF

Czytaj więcej

Czy hulajnoga elektryczna jest pojazdem mechanicznym w rozumieniu art. 178a k.k.? Glosa do wyroku Sądu Najwyższego (Izba Karna) z 22 lutego 2023 r., sygn. III KK 13/22

Michał Burtowy

Paragraf na Drodze, 3/2025, 2025, s. 33-42

https://doi.org/10.4467/15053520PnD.25.012.23494

Glosa prezentuje stan piśmiennictwa prawniczego odnośnie do hulajnogi elektrycznej w kontekście pojęcia pojazdu mechanicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego (np. art. 178a § 1 k.k.), a następnie omawia orzeczenie, które zapadło na gruncie prowadzenia w stanie nietrzeźwości tego rodzaju pojazdu. Autor przedstawia swoje uwagi do uzasadnienia glosowanego postanowienia, przy czym należy zaznaczyć, że zagadnienie jest złożone i trudne do rozstrzygnięcia zarówno w pojedynczym wyroku SN, jak i w tego typu przyczynkarskim w istocie tekście i z racji dynamiki rozwoju technologicznego wymaga kompleksowego podejścia. Natomiast de lege lata na niewątpliwą aprobatę zasługuje stanowisko SN o konieczności wnikliwego badania każdego przypadku i sytuacji faktycznej w danej sprawie.

PDF

Czytaj więcej

Obowiązek stosowania kasków ochronnych przez nieletnich w polskim prawie drogowym. Analiza dogmatycznoprawna nowelizacji z 17 października 2025 r. oraz jej podstaw normatywnych

Mariusz Ciarka

Paragraf na Drodze, 3/2025, 2025, s. 43-64

https://doi.org/10.4467/15053520PnD.25.013.23495

Celem artykułu jest przedstawienie analizy dogmatycznoprawnej zmian wprowadzonych ustawą z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw w zakresie obowiązku stosowania kasków ochronnych przez osoby, które nie ukończyły 16 roku życia. Przedmiotem badania jest ocena zakresu i konsekwencji nowych regulacji, ze szczególnym uwzględnieniem ich systemowego umiejscowienia w strukturze ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz relacji do dotychczasowych obowiązków kierujących rowerami, hulajnogami elektrycznymi i urządzeniami transportu osobistego. Analiza została przeprowadzona z wykorzystaniem metody dogmatycznoprawnej, obejmującej wykładnię obowiązujących przepisów oraz ocenę ich zgodności z zasadami techniki prawodawczej i spójnością systemową. Uzupełniająco wykorzystano dostępne dane statystyczne dotyczące zdarzeń drogowych z udziałem nieletnich oraz wybrane opracowania z zakresu bezpieczeństwa ruchu drogowego, których celem jest zobrazowanie tła społecznego i faktycznego nowelizacji. W artykule omówiono treść wprowadzonych obowiązków, przewidziane sankcje za ich naruszenie, a także zakres odstępstw ustawowych. Przedstawiono również podstawy normatywne przyjętego przez ustawodawcę rozwiązania, w tym powiązania z unijnymi regulacjami technicznymi dotyczącymi kasków ochronnych oraz wcześniejszymi zmianami w obszarze ochrony nieletnich uczestników ruchu. Wyniki analizy wskazują, że nowelizacja ma charakter prewencyjny i porządkujący, choć jej skuteczność będzie zależeć od praktyki stosowania prawa oraz poziomu świadomości użytkowników.

PDF

Czytaj więcej