FAQ
PL | EN

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)
* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora
Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

Leczenie przy pomocy przeciągania przez drzewo na podstawie XVII-wiecznego dzieła Deliciae Prussicae oder Preussische Schaubühne Mateusza Pretoriusza (Matthaeusa Praetoriusa)

Data publikacji: 19.01.2026

Medycyna Nowożytna, 2025, Tom 31 (2025) Suplement I, s. 479-497

https://doi.org/10.4467/12311960MN.25.048.22735

Autorzy

,
Ewa Stryczyńska-Hodyl
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
, Polska
https://orcid.org/0000-0002-4386-4189 Orcid
Wszystkie publikacje autora →
Sandra Wawrzyniak
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
, Polska
https://orcid.org/0000-0002-8949-1832 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Pobierz pełny tekst

Drukuj drukuj Cytuj cytuj

Tytuły

Leczenie przy pomocy przeciągania przez drzewo na podstawie XVII-wiecznego dzieła Deliciae Prussicae oder Preussische Schaubühne Mateusza Pretoriusza (Matthaeusa Praetoriusa)

Abstrakt

This article examines the methods of utilizing trees in traditional Baltic medicine based on the information found in the source text Deliciae Prussicae oder Preussische Schaubühne by Matthaeus Praetorius. This 17th-century work is an extensive text that encompasses historical, religious, and cultural aspects of Baltic peoples, from which the authors have selected issues related to sylvotherapy. A particular focus of interest will be two illustrations included by the author in the text, depicting therapeutic methods involving passing sick individuals through holes in trees. The aim of the discussion is to present rituals traditionally associated with paganism in the context of sylvotherapy and to compare them with other, similar practices from different parts of Europe.

Bibliografia

Pobierz bibliografię

Austin J.L., How To Do Things With Words, Oxford University Press, Oxford 1962.

Babinicz-Witucka J., Wiedza ludowa i wierzenia o Księżycu, czyli tradycyjny i współczesny lunaryzm (na marginesie badań kultury duchowej Lubelszczyzny), „Z Zagadnień Kultury Ludowej” t. 2/3 (1981), https://biblioteka.teatrnn.pl/Content/9387/Wiedza_ludowa.pdf.

Baltų religijos ir mitologijos šaltiniai, oprac. Norbertas Vėlius, Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidybos institutas, t. III, 2003.

Balys J., Lietuvių tautosakos skaitymai, cz. II, Tübingen 1948.

Feilberg H. F., Zwieselbäume nebst verwandtem Aberglauben, „Zeitschrift des Vereins für Volkskunde” 1897, nr 7 s. 42–53.

Ffennell M., The Shrew Ash in Richmond Park, „Folklore. Folklore Society (Great Britain)” 1898, t. 9, nr 4, s. 330–336.

Frazer J.G., The Golden Bough: A Study in Comparative Religion, New York and London 1894.

Friedel E., Der Zwiesel-Baum im Elisenhain bei Greifswald, „Zeitschrift des Vereins für Volkskunde” 1892, t. 2, s. 81–82.

Hagberg L., Några anteckningar om ‘smöjning’, „Etnologiska studier tillägnade Nils Edvard Hammarstedt” 1921, t. 21, s. 171–182.

Hand W.D., „Passing Through”: Folk Medical Magic and Symbolism, „Proceedings of the American Philosophical Society” 1968, t. 112, nr 6, s. 379–402.

Hone W., The Every-Day Book […] and Table Book; or, Everlasting Calendar of Popular Amusements, Sports, Pastimes, Ceremonies, Manners, Customs, and Events, Incident to Each of the Three Hundred and Sixty-Five Days, in Past and Present Times, &c &c, t. III, William Pegg & Company, London 1827.

Hugoson M., Ritual Healing on Two Continents: Nature, Traditions, and Belief (Part I), „Nättidskriften Västerbotten förr & nu” 2022, https://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:1164622/FULLTEXT01.pdf.

Karłowicz J., H. Gaidoz Un vieux rite médical, „Wisła. Miesięcznik Geograficzno-Etnograficzny” 1892, t. 6, s. 959–961.

Kielak O., Jeżyna [w:] J. Bartmiński, S. Niebrzegowska-Bartmińska (red.), Słownik stereotypów i symboli ludowych, t. 2. Rośliny, cz. 7. Krzewy i krzewinki, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2022.

Lietuvos miestai ir miesteliai, t. 6: Petras Biržis, Marijampolės apskritis, „Dirvos” bendrovės leidinys, Kaunas–Marijampolė 1937.

Marcellus E., De medicamentis liber, Teubner, Lipsiae 1889.

Mierzyński A., Źródła do mytologii litewskiej: od Tacyta do końca XIII wieku, Warszawa 1892.

„Mitteilungen der Litauischen Literarischen Gesellschaft” 1883, t. 1–6.

Moszyński K., Kultura ludowa Słowian, cz. 2: Kultura duchowa, Kraków1934.

Pretorijus M., Prūsijos įdomybės, arba Prūsijos regykla / Deliciae Prussicae, oder Preussische Schaubühne, oprac.: Ingė Lukšaitė,Lietuvos istorijos institutas, Vilnius: LII, t. I–VI 1999–2024

Skott F., Passing Through as Healing and Crime, „Arv Nordic Yearbook of Folklore” 2014, nr 70, s. 75–101.

Thiselton-Dyer T.F., The Folk-lore of Plants, Chatto & Windus, London 1889.

Vičinskas Ž., Mato Pretorijaus mitinės medžiagos apie ąžuolą verifikacija, „Tautosakos Darbai” 2016, t. 52, s. 63–84.

Wlislocki H., Menschenblut im Glauben der Zigeuner, „Am Ur-Quell. Monatschrift fur Volkkunde” 1892, t. 3, s. 7–13.

Informacje

Informacje: Medycyna Nowożytna, 2025, Tom 31 (2025) Suplement I, s. 479-497

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski: Leczenie przy pomocy przeciągania przez drzewo na podstawie XVII-wiecznego dzieła Deliciae Prussicae oder Preussische Schaubühne Mateusza Pretoriusza (Matthaeusa Praetoriusa)
Angielski: The practice of passing through trees based on the 17th century work Deliciae Prussicae oder Preussische Schaubühne by Matthaeus Praetorius

Autorzy

https://orcid.org/0000-0002-4386-4189

Ewa Stryczyńska-Hodyl
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
, Polska
https://orcid.org/0000-0002-4386-4189 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Polska

https://orcid.org/0000-0002-8949-1832

Sandra Wawrzyniak
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
, Polska
https://orcid.org/0000-0002-8949-1832 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Polska

Publikacja: 19.01.2026

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY 4.0  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Ewa Stryczyńska-Hodyl (Autor) - 50%
Sandra Wawrzyniak (Autor) - 50%

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Leczenie przy pomocy przeciągania przez drzewo na podstawie XVII-wiecznego dzieła Deliciae Prussicae oder Preussische Schaubühne Mateusza Pretoriusza (Matthaeusa Praetoriusa)

cytuj

Pobierz PDF Pobierz

pobierz pliki

RIS BIB ENDNOTE