FAQ
PL | EN

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)
* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora
Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

Zagadkowa historia pierwszego polskiego wydania podręcznika botaniki Edwarda Strasburgera z lat 1913–1915

Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, 2025, Tom 70, Numer 2, s. 137-143

https://doi.org/10.4467/0023589XKHNT.25.001.21658

Autorzy

,
Tomasz Majewski
Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
Nowoursynowska 166, 02-787 Warszawa, Polska
Wszystkie publikacje autora →
Krzysztof Kapała
Wydział Biologii i Nauk o Ziemi, Ogród Botaniczny, Uniwersytet Jagielloński
https://orcid.org/0000-0002-0046-6906 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Pobierz pełny tekst

Drukuj drukuj Cytuj cytuj

Tytuły

Zagadkowa historia pierwszego polskiego wydania podręcznika botaniki Edwarda Strasburgera z lat 1913–1915

Abstrakt

The article explores the history of the creation of the first little-known Polish translation of Edward Strasburger’s textbook of botany. The book was published during World War I, with Jadwiga and Karol Szteinbok as its translators. An intriguing discovery is the existence of two editions of this book, which differ in length and translated content. The complete copies contain a standard title page and comprise 635 printed pages. Fewer than ten such complete copies are currently known to exist in Poland. The second version of the textbook consists of a block of text spanning pages 281–650 and lacks a title page. The first visible page begins with the heading ‘Part Two’. The section on detailed botany in this abbreviated edition includes only an overview of plant taxonomy, corresponding to pages 281–650 in the complete version of the textbook. Notably, the translation of this extended section of the book differs significantly from that found in the previously described complete edition. This represents a rare instance of two distinct versions of an important passage within the same book – likely published in quick succession yet displaying substantial differences in their translated content.

Bibliografia

Pobierz bibliografię

Domański C.W., Karol Szteinbok, [w:] Słownik botaników polskich, red. P. Köhler, Kraków 2024, s. 695–696.

Hryniewiecki B., Prof. dr Edward Strasburger (1844–1912) jego życie i dzieła, t. t, Warszawa 1938.

Katalog dzieł wydanych z zapomogi Kasy Pomocy dla Osób Pracujących na Polu Naukowym im. dr. med. Józefa Mianowskiego, Warszawa 1914.

Kochman J., Józef Trzebiński 1867–1941, [w:] Twórcy polskiej fitopatologii, Poznań 1978, s. 7–20.

Köhler P., Majewski T., Józef Trzebiński, „Wiadomości Botaniczne” 2016, t. 60 nr 1–2, s. 51–55.

Köhler P., Edward Strasburger – jeden z najwybitniejszych botaników swoich czasów, www.iderepublica.pl/znani-nieznani/indeks/edward-strasburger/ [dostęp 7.04.2023].

Kołodziejczyk J., Stosunki florystyczne jeziora Świtezi, Warszawa 1916 (Prace Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, nr 13).

Moltmann U.G., Finke H.M., 100 Jahre Strasburgers Lehrbuch der Botanik für Hochschulen 1894–1994, Stuttgart, Jena, New Jork 1994.

Orlikowska C., Edward Strasburger w pięćdziesiątą rocznicę śmierci, „Wiadomości Botaniczne” 1963, t. 7, nr 1, s. 1–9.

Orlikowska C., Uzupełnienie, „Wiadomości Botaniczne” 1964, t. 8, nr 1, s. 93–94.

Strasburger E., Botanika podręcznik dla szkół wyższych. 1 wyd. polskie opracowane i redagowane przez zespół kierowany przez prof. Marię Skalińską według 26 wydania niemieckiego, Warszawa 1960.

Strasburger E., Botanika podręcznik dla szkół wyższych. 2 wyd. polskie opracowane i redagowane przez zespół kierowany przez prof. Marię Skalińską według 28 wydania niemieckiego, Warszawa 1967.

Strasburger E., Botanika podręcznik dla szkół wyższych. 3 wyd. polskie opracowane i redagowane przez zespół kierowany przez prof. Marię Skalińską według 29 wydania niemieckiego, Warszawa 1972.

Strasburger E., Jost L., Schenk H., Karsten G., Podręcznik botaniki dla szkół wyższych, systematyka z jedenastego, uzupełnionego wydania niemieckiego przetłumaczyli Jadwiga i Karol Szteinbokowie, Warszawa 1915, s. 1–635.

Strasburger E., Jost L., Schenk H., Karsten G., Podręcznik botaniki dla szkół wyższych, systematyka z jedenastego, uzupełnionego wydania niemieckiego przetłumaczyli Jadwiga i Karol Szteinbokowie, Warszawa 1915, s. 281–650 [informacja na okładce kartonowej: Wydawany zeszytami od 1913–1915].

Strasburger E., Noll F., Schenck H., Schimper A.F.W., Lehrbuch der Botanik für Hochschulen, Jena 1894.

Informacje

Informacje: Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, 2025, Tom 70, Numer 2, s. 137-143

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski: Zagadkowa historia pierwszego polskiego wydania podręcznika botaniki Edwarda Strasburgera z lat 1913–1915
Angielski: The Mysterious History of the First Polish Edition of Edward Strasburger’s Botany Textbook from 1913–1915

Autorzy

Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
Nowoursynowska 166, 02-787 Warszawa, Polska

https://orcid.org/0000-0002-0046-6906

Krzysztof Kapała
Wydział Biologii i Nauk o Ziemi, Ogród Botaniczny, Uniwersytet Jagielloński
https://orcid.org/0000-0002-0046-6906 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Wydział Biologii i Nauk o Ziemi, Ogród Botaniczny, Uniwersytet Jagielloński

Otrzymano: 20.06.2024

Zaakceptowano: 19.09.2024

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY 4.0  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Tomasz Majewski (Autor) - 50%
Krzysztof Kapała (Autor) - 50%

Informacje o autorze:

prof. Tomasz Majewski jest emerytowanym pracownikiem Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Jego zainteresowania naukowe obejmują ekologię i taksonomię grzybów mikroskopijnych z rzędu Laboulbeniales, które są obligatoryjnymi pasożytami stawonogów, głównie owadów. Wymiernym efektem jego pracy jest jedna z najbogatszych na świecie kolekcji tych grzybów, licząca ponad 10 000 okazów, zdeponowana w herbarium Instytutu Botaniki PAN. Jego szczególną dziedziną zainteresowań jest historia nauk przyrodniczych, zwłaszcza botaniki.

dr inż. Krzysztof Kapała, absolwent Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie (2011 r.), Inspektor Ogrodu Botanicznego UJ (od 2020 r.). Redaktor Index Seminum – katalogu nasion przeznaczonego do wymiany z innymi ogrodami botanicznymi. Od 2022 r. pełni funkcję przewodniczącego Sekcji Historii Botaniki Polskiego Towarzystwa Botanicznego. Interesuje się historią botaniki, m.in. starą książką botaniczną oraz biografi ami botaników. Współpracownik Muzeum Ogrodu Botanicznego UJ.

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Zagadkowa historia pierwszego polskiego wydania podręcznika botaniki Edwarda Strasburgera z lat 1913–1915

cytuj

Pobierz PDF Pobierz

pobierz pliki

RIS BIB ENDNOTE