Konflikt kultur i religii w opowieści Straszny kam Wiaczesława Szyszkowa
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 03.12.2025
Kultura Słowian, 2025, Tom XXI, s. 23-35
https://doi.org/10.4467/25439561KSR.25.002.22288Autorzy
Konflikt kultur i religii w opowieści Straszny kam Wiaczesława Szyszkowa
W artykule omówiono konflikt kultur i religii w opowieści Straszny kam Wiaczesława Szyszkowa. Szczególną uwagę poświęcono dramatowi jednostki uwikłanej w starcie tradycyjnych wierzeń ałtajskich z rosyjskim prawosławiem. Główny bohater, kam Czałbak, po przymusowym przyjęciu chrztu nie potrafi zerwać z dawną wiarą, co prowadzi do jego wewnętrznych rozterek oraz społecznego odrzucenia. Szyszkow przedstawia religijny dualizm bohatera, jego synkretyczną tożsamość duchową, a także strach, jaki szaman budzi wśród niektórych członków lokalnej społeczności. Brutalna egzekucja Czałbaka stanowi cezurę w życiu wspólnoty, dzieląc je na czas przed i po zbrodni. Tym samym pisarz skłania do refleksji nad relacją między wiarą a fanatyzmem religijnym oraz nad konsekwencjami religijnej nietolerancji.
Bakhmet’ev V.M., Viacheslav Shishkov. Zhizn’ i tvorchestvo [Viacheslav Shishkov. Life and Works], Moskva, Sovetskii pisatel’, 1947, 196 pp.
Chidester D., Colonialism and religion, “Critical Research on Religion” 2013, vol. 1, iss. 1, pp. 87–94.
Eliade M., Szamanizm i archaiczne techniki ekstazy [Shamanism: Archaic Techniques of Ecstasy], trans. K. Kocjan, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN , 1994, 543 pp.
Font M., From Saint Vladimir to Vladimir Monomakh. Milestones of Christianisation in East-Central and Eastern Europe in Comparison, [in:] Christian Rus in the Making, A. Jusupović, A. Paroń, A. Vukovich (Eds.), Paderborn, Brill Schöningh, 2025, pp. 53–76.
Historia rosyjskiej literatury radzieckiej [A History of Soviet Russian Literature], P. Wychodcew (Ed.), Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1978, 994 pp.
Introduction: Towards a Landscape for Shamans, [in:] Lands of the Shamans: Archaeology, Landscape and Cosmology, D. G heorghiu, G. Nash, H. Bender, E. Pásztor (Eds.), Oxford & Philadelphia, Oxbow Books, 2018, pp. vi–xviii.
Iurovskaia L.A., Povest’ V.Ia. Shishkova “Strashnyi kam” [The Novella ‘Fearsome Kam’ by V.Ia. Shishkov], [in:] Kniga i chtenie. Zhizn’ i tvorchestvo V.Ia. Shishkova [Book and Reading. Life and Works of V.Ia. Shishkov], T.G. Cherniaeva (Ed.), Barnaul, AKUNB, 2009, pp. 52–57.
Literaturnaia entsiklopediia terminov i poniatii [Literary Encyclopedia of Terms and Concepts], A.N. Nikoliukin (Ed.), Moskva, NPK “Intelvak”, 2001, 798 pp.
Manskov S., Novyi Shishkov [New Shishkov], [in:] V.Ia. Shishkov, Sobranie sochinenii v trekh tomakh [Collected Works in Three Volumes], S.A. Manskov (Ed.), vol. 1: Skitaniia [Wanderings], Barnaul–Kemerovo, OOO “Tekhnoprint”, 2018, pp. 5–20.
Murray J.D., “Not Far from the Kingdom of God”: Shamanism and Colonial Control in Russia’s Eastern Borderlands, 1853–1917, “Journal of World History” 2016, vol. 27, no. 3, Special Issue: Preaching the Civilizing Mission and Modern Cultural Encounters, pp. 535–563.
Narodowy Korpus Języka Polskiego (NKJP) [National Corpus of Polish (NKJP)], [in:] https://nkjp.nlp.ipipan.waw.pl/query_corpus [accessed: 25.06.2025].
Shishkov V.Ia., Po Chuiskomu traktu [Along the Chuya Highway], [in:] idem, Sobranie sochinenii v trekh tomakh [Collected Works in Three Volumes], S.A. Manskov (Ed.), vol. 1: Skitaniia [Wanderings], Barnaul–Kemerovo, OOO “Tekhnoprint”, 2018, pp. 98–99.
Shishkov V.Ia., Strashnyi kam [Fearsome Kam], idem, Sobranie sochinenii v trekh tomakh [Collected Works in Three Volumes], S.A. Manskov (Ed.), vol. 1: Skitaniia [Wanderings], Barnaul–Kemerovo, OOO “Tekhnoprint”, 2018, pp. 301–350.
Shishkov V., Avtobiografiia [Autobiography], [in:] Viacheslav Shishkov v vospominaniiakh sovremennikov [Vyacheslav Shishkov in the Memories of His Contemporaries], N.N. Ianovskii (Ed.), Novosibirsk, Novosibirskoe knizhnoe izdatel’stvo, 1987, pp. 8–27.
Shishkov V., Strashnyi Kam [Fearsome Kam], [in:] Moskovskii al’manakh [Moscow Almanac], Vol. 1: Stikhi i proza [Poetry and Prose], Moskva, T-vo „Knigoizdatel’stvo pisatelei v Moskve”, 1923, pp. 45–109.
Sidky H., On the Antiquity of Shamanism and its Role in Human Religiosity, “Method & Theory in the Study of Religion” 2010, vol. 22, no. 1, pp. 68–92.
Swienko H., Sny szamanów syberyjskich [Dreams of Siberian Shamans], “Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio I, Philosophia-Sociologia” 1995, vol. 20, pp. 137–160.
Thompson E., Zrozumieć Rosję. Święte szaleństwo w kulturze rosyjskiej [Understanding Russia: The Holy Fool in Russian Culture], trans. E. Litak, Warszawa, Teologia Polityczna, 2019, 417 pp.
Informacje: Kultura Słowian, 2025, Tom XXI, s. 23-35
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Publikacja: 03.12.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Udział procentowy autorów:
Informacje o autorze:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 464
Liczba pobrań: 305
