FAQ
PL | EN

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)
* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora
Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

Tom 12, Numer 4

2015 Następne

Data publikacji: 17.03.2016

Opis
Redaktor numeru: Dorota Siwor

Licencja: Żadna

Redakcja

Redakcja zeszytu Dorota Siwor

Zawartość numeru

Katarzyna Szkaradnik

Konteksty Kultury, Tom 12, Numer 4, 2015, s. 409-425

https://doi.org/10.4467/23531991KK.16.4776
Artykuł poświęcony jest analizie narracji autobiograficznych Jana Wantuły (1877–1953) oraz Józefa Pilcha (1913–1995) – bibliofilów, historyków amatorów i pisarzy ludowych z Ustronia na Śląsku Cieszyńskim. Przedmiotem rozważań są sposoby, w jakie retrospektywnie strukturalizują oni swe życie w kontekście zawieszenia między czasem natury (cyklem wegetacyjnym) a czasem kultury (historycznym, wprowadzającym jednostkowość, ale też przemijanie). Na znaczenie dla nich opozycji natury i kultury wpływa status samouków, którzy aspirując do kultury wysokiej, stale uszlachetniali (własną) naturę na podobieństwo pracy ogrodnika. Figura sadownika (a był nim i Pilch, i Wantuła) należy do centralnych symboli, wokół których skupiają się reprezentacje biografii autorów; pozostałe to jabłka, księgi i biblioteka pojęta jako sfera międzyludzka. Artykuł z perspektywy hermeneutyki pokazuje użycie tych symboli, a także wydobywa z omawianych narracji projekt sczepienia natury z kulturą poprzez, z jednej strony, szczepienie drzew (dosłownie i przenośnie), z drugiej – wszczepianie się w książki.
Czytaj więcej Następne

Łukasz Tischner

Konteksty Kultury, Tom 12, Numer 4, 2015, s. 426-435

https://doi.org/10.4467/23531991KK.17.4777
Celem artykułu jest ukazanie jednostkowego i żywego odczuwania świata w kategoriach religijnych, którego zapis da się odczytać z kart Soli ziemi. Termin „doświadczenie religijne” został zaczerpnięty od Williama Jamesa. Autor wspomina najpierw o trudnościach interpretacyjnych związanych z ironią strukturalną, która każe podważyć prawdziwość sądów werbalizowanych w powieści. Uwzględniwszy tę komplikację, wskazuje na cztery punkty, które pozwalają mówić o doświadczeniu religijnym w Soli ziemi. Po pierwsze, zwraca uwagę na tytuł, który ewokuje religijne postrzeganie świata, zakłada odpowiedź na powołanie płynące od Boga. Po drugie, odwołuje się do Prologu (w nim nie ma jeszcze „ironii strukturalnej”), w którym pojawia się motyw wojny jako bluźnierstwa. Po trzecie, analizuje fragmenty, w których narrator osłabia swój dystans do punktu widzenia Piotra Niewiadomskiego i aprobatywnie przyjmuje magiczną interpretację zjawisk naturalnych. Po czwarte wreszcie, odwołuje się do chrześcijańsko-orficko-huculskiego motywu nieśmiertelności duszy i kontaktów ze zmarłymi.
Czytaj więcej Następne

Anna Wesołowska

Konteksty Kultury, Tom 12, Numer 4, 2015, s. 436-450

https://doi.org/10.4467/23531991KK.18.4778
Celem artykułu jest ukazanie jednostkowego i żywego odczuwania świata w kategoriach religijnych, którego zapis da się odczytać z kart Soli ziemi. Termin „doświadczenie religijne” został zaczerpnięty od Williama Jamesa. Autor wspomina najpierw o trudnościach interpretacyjnych związanych z ironią strukturalną, która każe podważyć prawdziwość sądów werbalizowanych w powieści. Uwzględniwszy tę komplikację, wskazuje na cztery punkty, które pozwalają mówić o doświadczeniu religijnym w Soli ziemi. Po pierwsze, zwraca uwagę na tytuł, który ewokuje religijne postrzeganie świata, zakłada odpowiedź na powołanie płynące od Boga. Po drugie, odwołuje się do Prologu (w nim nie ma jeszcze „ironii strukturalnej”), w którym pojawia się motyw wojny jako bluźnierstwa. Po trzecie, analizuje fragmenty, w których narrator osłabia swój dystans do punktu widzenia Piotra Niewiadomskiego i aprobatywnie przyjmuje magiczną interpretację zjawisk naturalnych. Po czwarte wreszcie, odwołuje się do chrześcijańsko-orficko-huculskiego motywu nieśmiertelności duszy i kontaktów ze zmarłymi.
Czytaj więcej Następne

Michał Kopczyk

Konteksty Kultury, Tom 12, Numer 4, 2015, s. 451-459

https://doi.org/10.4467/23531991KK.19.4779
Artykuł analizuje pierwsze trzy części cyklu powieściowego Karla Ovego Knausgårda Moja walka (oryg. Min Kamp). Autor skupia się szczególnie na tożsamości bohatera-narratora oraz na zawartej w powieściach krytyce współczesnej kultury. Wśród zalet pisarstwa Norwega autor wymienia: perfekcyjne opanowanie technik narracyjnych, konstrukcję „ja” mówiącego (uchwycenie podmiotu na różnych etapach życia), wiarygodne ukazanie rzeczywistości, podkreśla także demonstrowany przez pisarza witalizm. Artykuł wyodrębnia najważniejsze właściwości formalne tej prozy, konfrontuje ją z dwudziestowieczną tradycją literacką i kulturą współczesną.
Czytaj więcej Następne

Agnieszka Narewska

Konteksty Kultury, Tom 12, Numer 4, 2015, s. 460-473

https://doi.org/10.4467/23531991KK.20.4780
Dziadek do orzechów to bardzo znane opowiadanie E.T.A. Hoffmanna. Przetworzone w drugiej połowie XIX wieku w formę libretta stało się podstawą jednego z najsłynniejszych baletów, do dziś wystawianego co roku w okresie Bożego Narodzenia w teatrach na całym świecie. Artykuł stanowi próbę przybliżenia czytelnikowi tajników formowania się głównych elementów tego widowiska. Analizie poddany został proces powstawania partytury Piotra Czajkowskiego, a także ściśle z nią powiązanej choreografii autorstwa Mariusa Petipy i Lwa Iwanowa. Dzięki temu możliwy jest pełny, pogłębiony odbiór baletu, który podbija serca nie tylko najmłodszej publiczności. Autorka dowodzi również ogromnych możliwości semantycznych niewerbalnej sztuki tańca, która potrafi wydobyć z literatury wiele interesujących kontekstów i interpretacji.
Czytaj więcej Następne

Travis Beal Jacobs

Konteksty Kultury, Tom 12, Numer 4, 2015, s. 474-488

https://doi.org/10.4467/23531991KK.21.4781

Uniwersytet Columbia ogłosił powstanie katedry literatury polskiej im. Adama Mickiewicza w maju 1948 roku, w czasie zimnej wojny. Katedrę objął Manfred Kridl, który wyemigrował z Polski w 1940 roku, natomiast komunistyczny rząd polski miał przekazywać katedrze 10 000 dolarów rocznie. Osobę Kridla zaproponowali ambasador Polski Józef Winiewicz oraz Czesław Miłosz. Arthur Coleman, profesor slawistyki, oraz Kongres Polonii Amerykańskiej stanowczo zaprotestowali przeciwko tej nominacji, „infiltracji komunistycznego głosu”. Protest poparła prasa Polonii amerykańskiej. Kontrowersja zwróciła uwagę świata, kiedy Coleman zrezygnował ze stanowiska, oświadczając, że poprzez katedrę im. Adama Mickiewicza Polska, kontrolowana przez Moskwę i Komintern, będzie prowadzić kampanię „infiltracji akademickiej”. Sigmund Sluszka, były student Colemana, nazwał Kridla „znanym marksistą”. Dziennik „The New York Times” zamieścił relację o rezygnacji na pierwszej stronie, a media stwierdziły, że Uniwersytet Columbia jest „wylęgarnią komunizmu”. Zainteresowanie kontrowersją zwiększył fakt, że bohater drugiej wojny światowej, Dwight D. Eisenhower, właśnie został rektorem uniwersytetu, mimo iż decyzja o utworzeniu katedry zapadła jeszcze przed nadejściem jego kadencji. Administrator Uniwersytetu Columbia zarządził szczegółowe dochodzenie w sprawie oskarżeń przeciwko Kridlowi i dwóm profesorom, a Eisenhower przedstawił tajny raport zarządowi uczelni. Uniwersytet nie wycofał swego poparcia dla katedry i Kridla. 

Protest trwał przez całe lato i część władz uniwersyteckich zakwestionowała finansowanie katedry przez Warszawę. Mimo iż kontrowersja sprawiła, że środowiska Polonii amerykańskiej i emigrantów zaczęły negatywnie patrzeć na studia polonistyczne na Uniwersytecie Columbia, administrator uczelni uważał, że katedra literatury polskiej im. Adama Mickiewicza i profesor Kridl przyczynili się do rozwoju studiów polonistycznych w Ameryce. 

Czytaj więcej Następne

Nina Taylor-Terlecka

Konteksty Kultury, Tom 12, Numer 4, 2015, s. 497-500

Czytaj więcej Następne