FAQ
PL | EN

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)
* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora
Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

Marzenia o historii literatury

Data publikacji: 29.10.2025

Konteksty Kultury, 2025, Tom 22 zeszyt 2, s. 339-362

https://doi.org/10.4467/23531991KK.25.020.22084

Autorzy

Magdalena Amroziewicz
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
, Polska
https://orcid.org/0000-0001-9560-1295 Orcid
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →

Pobierz pełny tekst

Drukuj drukuj Cytuj cytuj

Tytuły

Marzenia o historii literatury

Abstrakt

Właściwie już od kilku dekad mówi się o tym, że uprawianie historii literatury wymaga zgody na różnego rodzaju przewartościowania, dylematy i kryzysy. Status tej dyscypliny przedstawiany jest jako do tego stopnia niepewny, że niekiedy napisanie historycznoliterackiej monografii wydaje się łatwiejsze od ugruntowania własnych tez w przekonującej metodologii. Czy zatem aura dzisiejszych czasów faktycznie nie sprzyja myśleniu historycznemu? Mogłoby się wydawać, że tak. W tej sytuacji czymś niezwykłym jest uparta obecność marzeń o syntezie – nie tylko historycznoliterackiej. Mój szkic to zaproszenie do rozmowy o konsekwencjach takich marzeń.

Bibliografia

Pobierz bibliografię

Barthes R., Historia czy literatura?, tłum. W. Błońska, „Pamiętnik Literacki” 1969, nr 60.

Bolecki W., Czym stała się dziś historia literatury [w:] tegoż, Polowanie na postmodernistów (w Polsce) i inne szkice, Kraków 1999, s. 350–372.

Bolecki W., Pytania o przedmiot literaturoznawstwa, „Teksty Drugie” 2005, nr 1–2, s. 11–21.

Bugajski L., Całość. Rec. A. Nasiłowska Historia literatury polskiej, Warszawa 2022, „Wprost”.

Burek T., Jaka historia literatury jest nam dzisiaj potrzebna?, Warszawa 1979.

Czapliński P., Rozbieżne emancypacje. Przewodnik po prozie 1976–2020, Kraków 2024. Czas utracony? O historii literatury, „Tekstualia” 2010, nr 22.

Franczak J., Stulecie okrutnych cudów [cykl], Czas Kultury, https://www.czaskultury.pl/autor/jerzy-franczak/ [dostęp: 1.09.2025].

Hejmej A., Komparatystyka i (inna) historia literatury, „Ruch Literacki” 2012, z. 4–5, s. 401–422.

„Historyczność jest jak powietrze”. O badaniach historycznoliterackich z Włodzimierzem Boleckim rozmawiają Żaneta Nalewajk i Tomasz Mackiewicz, „Tekstualia” 2010, nr 3, s. 5–18.

„Inna historia literatury jest możliwa”. Z Teresą Walas rozmawiają Tomasz Mackiewicz i Agnieszka Wnuk, „Tekstualia” 2010, nr 3, s. 89–100.

Jarzębski J., Aktualność międzywojnia? [w:] W ogrodzie świata: profesorowi Aleksandrowi Fiutowi na siedemdziesiąte urodziny, red. Ł. Tischner, J. Wróbel, Kraków 2015, s. 363–370.

Kanon i obrzeża, red. T. Czerska, I. Iwasiów, Kraków 2005.

Kasztenna K., Z dziejów formy niemożliwej, „Pamiętnik Literacki” 1993, nr 84, s. 107–135.

Kornhauser J., Niebezpieczne krajobrazy. Surrealizm i po surrealizmie, Kraków 2023.

Kostkiewiczowa T., Historia literatury w przebudowie, „Teksty Drugie” 2005, nr 1–2, s. 22–43.

Kozicka D., Przypis do Dzieła [w:] Literatura – punkty widzenia – światopoglądy. Prace ofiarowane Marcie Wyce, red. taż, M. Urbanowski, Kraków 2008.

Krzyżanowski J., Nauka o literaturze, Wrocław 1966.

Le Goff J., Historia i pamięć, tłum. A. Gronowska, J. Stryjczyk, wstęp P. Rodak, Warszawa 2007.

Mackiewicz T., Wokół sporów o historię literatury, „Tekstualia” 2010, nr 3, s. 39–50.

Markiewicz H., Dylematy historyka literatury, „Pamiętnik Literacki” 1986, nr 77, s. 5–21.

Markiewicz H., Niemożliwa, ale niezbędna, „Teksty Drugie” 2011, nr 1–2, s. 355–360.

Markowski M.P., Historia literatury jako jej interpretacja [w:] tegoż, Polska literatura nowoczesna. Leśmian, Schulz, Witkacy, Kraków 2007, s. 20–21.

Miłosz Cz., Historia literatury polskiej do roku 1939, tłum. M. Tarnowska, Kraków 1995.

Miłosz Cz., Prywatne obowiązki wobec polskiej literatury [w:] tegoż, Prywatne obowiązki, Paryż 1985.

Misiak I., Kilka wieków i parę pytań. Rec. A. Nasiłowska, Historia literatury polskiej, Warszawa 2019, „Ruch Literacki” 2019, z. 65, s. 701–704.

Na pograniczach literatury, red. J. Fazan, K. Zajas, Kraków 2012.

Nalewajk Ż., Wotum zaufania. O celach i funkcjach historii literatury, „Tekstualia” 2010, nr 3, s. 59–73.

Nasiłowska A., A History of Polish Literature, tłum. A. Zaranko, Boston 2024.

Nasiłowska A., Biografizm i biografie w literaturze XX wieku, wykład na kanale Olimpiada Literatury i Języka Polskiego, YouTube, https:// www.youtube.com/watch?v=xiVOqJgwAqk [dostęp: 5.05.2025].

Nasiłowska A., Historia literatury polskiej, Warszawa 2019.

Nasiłowska A., Literatura współczesna. Podręcznik dla szkół ponadpodstawowych, Warszawa 1997.

Nasiłowska A., Trzydziestolecie 1914–1944, Warszawa 2013.

Nycz R., Możliwa historia literatury, „Teksty Drugie” 2010, nr 5, s. 167–184.

O Historii literatury polskiej Anny Nasiłowskiej, rozm. J. Moroz, A. Nasiłowska, audycja Polskiego Radia 24, https://www.polskieradio24.pl/artykul/2453189,rozpruwacz-kulturalny-o-historii-literatury-polskiej-anny-nasilowskiej [dostęp: 12.05.2025].

Olejniczak J., Miłosz na miarę literatury, „Pamiętnik Literacki” 2011, nr 2, s. 99–111.

Partyka M., Historyk literatury i jego przyszłość. (Auto)refleksje, „Colloquia Litteraria UKSW” 2016, nr 2, s. 29–40.

Perkins D., Is Literar y History Possible?, Baltimore 1992.

Rzepczyński S., Projekt „innego” biografizmu, „Słupskie Prace Filologiczne. Seria Filologia Polska” 2007, nr 5, s. 171–176.

Sawicki S., O syntetycznym ujmowaniu literatury [w:] Badania nad krytyką literacką, red. J. Sławiński, Wrocław−Warszawa 1974.

Siwiec M., Romantyczny kryzys mocnego podmiotu. Pęknięcia i pozory, „Ruch Literacki” 2015, z. 6, s. 559–570.

Skrendo A., Historia literatury polskiej dla XXI wieku, „Teksty Drugie” 2019, nr 4, s. 138–151.

Słownik terminów literackich, red. J. Sławiński, Wrocław 2008.

Stoff A., Historia literatury jest stale potrzebna, „Tekstualia” 2010, nr 3, s. 51–58.

Śniedziewski P., Elegijna świadomość romantyków, Gdańsk 2015.

Światowa historia literatury polskiej. Interpretacje, red. T. Bilczewski, S. Bill, M. Popiel, Kraków 2021.

Tomczok M., Historycznoliteracki monster truck. Rec. P. Czapliński, Rozbieżne emancypacje. Przewodnik po prozie 1976–2020, Kraków 2024, „Nowe Książki” 2025, nr 4.

Tomkowski J., Słoneczne gospodarstwo. Szkice o literaturze polskiej, Kraków 2023.

Trzeciak K., Zza biurka widać więcej. Rec. K. Wyka, Wybór pism, wybór, wstęp i oprac. P. Mackiewicz, Wrocław 2019, „Tygodnik Powszechny” 2019, nr 43.

Walas T., Czy jest możliwa inna historia literatury?, Kraków 1993.

White H., Poetyka pisarstwa historycznego, tłum. E. Domańska i in., red. E. Domańska, M. Wilczyński, Kraków 2010.

Wyka K., O potrzebie historii literatury. Szkice polonistyczne z lat 1944–1967, Warszawa 1969.

Wyka K., Wybór pism, oprac. P. Mackiewicz, Wrocław 2019.

Wyka M., Historyk literatury – osobnik anachroniczny?, „Pamiętnik Literacki” 2002, nr 1, s. 109–112.

Zach J., Wyprawa konieczna jak miłość [w:] tejże, Biologia i teodycea. Homo poeticus w dziele Czesława Miłosza, Kraków 2017.

Zaleski M., Jak możliwa jest dziś historia literatury? [w:] Z perspektywy końca wieku. Studia o literaturze i jej kontekstach, red. J. Abramowska, A. Brodzka, Poznań 1997, s. 47–60.

Zieniewicz A., Obecność autora. Style rzeczywistości w sylwie współczesnej, Warszawa 2001.

Informacje

Informacje: Konteksty Kultury, 2025, Tom 22 zeszyt 2, s. 339-362

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski: Marzenia o historii literatury

Autorzy

https://orcid.org/0000-0001-9560-1295

Magdalena Amroziewicz
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
, Polska
https://orcid.org/0000-0001-9560-1295 Orcid
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →

Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
Polska
ROR ID:

 Ikona Research Organization Registry 03bqmcz70

Publikacja: 29.10.2025

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY 4.0  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Magdalena Amroziewicz (Autor) - 100%

Informacje o autorze:

MAGDALENA AMROZIEWICZ, doktor nauk humanistycznych w dyscyplinie literaturoznawstwo, pracuje w Katedrze Historii Literatury Polskiej XX wieku na Wydziale Polonistyki UJ. Absolwentka Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych UJ, w ramach których studiowała filologię polską, a także filozofię, filologię romańską oraz muzykologię. Stypendystka Fundacji Lanckorońskich (2023) za wyróżnioną rozprawę doktorską. Interesuje się przemianami poezji polskiej (zwłaszcza dwudziestowiecznej), historią krytyki literackiej, wątkami postsekularnymi w badaniach literackich. Opublikowała monografię Poza krąg Kwadrygi. Światopogląd poetycki Władysława Sebyły i Lucjana Szenwalda (2023). Prywatny kanon polski: Józef Czechowicz, Bruno Schulz, Tadeusz Nowak.

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Liczba wyświetleń: 583

Liczba pobrań: 367

Marzenia o historii literatury

Marzenia o historii literatury

cytuj

Pobierz PDF Pobierz

pobierz pliki

RIS BIB ENDNOTE