Gustaw Herling-Grudziński w Pradze. Obraz „tak ciągle śnionego miasta”
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 02.03.2026
Konteksty Kultury, 2025, Tom 22 zeszyt 3, s. 471-495
https://doi.org/10.4467/23531991KK.25.029.22929Autorzy
W artykule opisana zostaje wieloletnia relacja Gustawa Herlinga-Grudzińskiego z Pragą – stolicą najpierw Czechosłowacji, a po 1993 roku Republiki Czeskiej. W tekście odsłaniane są kolejne etapy fascynacji pisarza tym miastem: począwszy od literackich wędrówek śladami ukochanego pisarza, Franza Kafki, przez przyjaźń z włoskim slawistą i bohemistą Angelo Marią Ripellinem, autorem monumentalnej książki Praga magiczna, a następnie realne działania „Kultury” paryskiej na rzecz wsparcia Praskiej Wiosny, po opowiadanie Kafka w Pradze opublikowane w ramach Dziennika pisanego nocą w 1976 roku i finalnie – realną podroż pisarza do Pragi w 1995 roku. W tekście zaprezentowane zostały analizy literackie esejów Herlinga poświęconych temu miastu, jego korespondencja dotycząca Pragi, analizy geopolityczne i emocjonalny stosunek do stolicy w sercu Europy.
Biblioteka Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. Inwentarz, przygotowała i oprac. D. Fortuna, Warszawa 2019.
Bolecki W., Ciemna miłość. Szkice do portretu Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Kraków 2005.
Bolecki W., Twórczość Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. W setną rocznicę urodzin pisarza [w:] Gustaw Herling-Grudziński. Między Wschodem a Zachodem, red. G. Przebinda, B. Gołąbek, W. Gruchała, Krosno 2020.
Głowiński M., Muza zmyślonych podroży [w:] Herling-Grudziński i krytycy. Antologia tekstów, wybór i oprac. Z. Kudelski, Lublin 1997.
Gomori G., Praga – Bratysława – Budapeszt (lato 1968 r.), tłum. G. Herling-Grudziński, „Kultura” 1968, nr 253, s. 94–108.
Herling-Grudziński G., Drogi pisarzy, „Kultura” 1968, nr 12, s. 51–53.
Herling-Grudziński G., Dziennik pisany nocą 1993–1996, red. Z. Kudelski, Warszawa 1998.
Herling-Grudziński G., Dziennik pisany nocą 1997–1999, red. Z. Kudelski, Warszawa 2000.
Herling-Grudziński G., Dziennik pisany nocą, „Kultura” 1976, nr 9, s. 27–36.
Herling-Grudziński G., Dziennik pisany nocą, vol. 1 [w:] tegoż, Dzieła zebrane, t. 7, Kraków 2017.
Herling-Grudziński G., Dziennik pisany nocą, vol. 2 [w:] tegoż, Dzieła zebrane, t. 8, Kraków 2018.
Herling-Grudziński G., Dziennik pisany nocą, vol. 3 [w:] tegoż, Dzieła zebrane, t. 9, Kraków 2019.
Herling-Grudziński G., Kafka wraca do kraju, „Kultura” 1967, nr 1, s. 206–212.
Herling-Grudziński G., Kafka wraca do Pragi [w:] tegoż, Dzieła zebrane, t. 10: Eseje, wybór Z. Kudelski, Kraków 2016.
Herling-Grudziński G., Manifest Praski, „Kultura” 1967, nr 10, s. 38–41.
Herling-Grudziński G., Ostatni prorok żydowski [w:] tegoż, Dzieła zebrane, t. 3: Recenzje, szkice, rozprawy literackie 1957–1998; Felietony i komentarze do Radia Wolna Europa 1955–1967, zebrali Z. Kudelski, V. Wejs-Milewska, Kraków 2013.
Herling-Grudziński G., Poł miliona żołnierzy przeciw 2000 słów, „Kultura” 1968, nr 253, s. 13–19.
Herling-Grudziński G., Praga i Warszawa, „Kultura” 1968, nr 4, s. 78–82.
Herling-Grudziński G., Praga Kafki [w:] tegoż, Opowiadania zebrane, zebrał i oprac. Kudelski, Warszawa 1999.
Herling-Grudziński G., Ripellino i Praga [w:] tegoż, Dzieła zebrane, t. 3: Recenzje, szkice, rozprawy literackie 1957–1998; Felietony i komentarze do Radia Wolna Europa 1955–1967, zebrali Z. Kudelski, V. Wejs-Milewska, Kraków 2013.
Herling-Grudziński G., Samotni wędrowcy [w:] tegoż, Dzieła zebrane, t. 2: Recenzje, szkice, rozprawy literackie 1947–1956, zebrał Z. Kudelski, Kraków 2010.
Herling-Grudziński G., Wiedeń [w:] tegoż, Dzieła zebrane, t. 2: Recenzje, szkice, rozprawy literackie 1947–1956, zebrał Z. Kudelski, Kraków 2010.
Herling-Grudziński G., Bolecki W., Rozmowy w Dragonei. Rozmowy w Neapolu [w:] G. Herling-Grudziński, Dzieła zebrane, t. 11, Kraków 2018.
Herling-Grudziński G., Giedroyć J., Korespondencja, vol. 1: 1944–1966 [w:] G. Herling-Grudziński, Dzieła zebrane, t. 12, red. W. Bolecki, Kraków 2018.
Herling-Grudziński G., Giedroyć J., Korespondencja, vol. 3: 1976–1996 [w:] G. Herling-Grudziński, Dzieła zebrane, t. 14, red. W. Bolecki, Kraków 2018.
Kaczorowski A., Czeskie sprawy w Dzienniku pisanym nocą Gustawa Herlinga-Grudzińskiego [w:] Trans-fuzje. Spotkania polskiej i czeskiej kultury w XX i XXI wieku, red. D. Siwor, Bielsko-Biała 2016.
Kafka F., Budowa Muru Chińskiego, tłum. A. Kowalkowski [w:] tegoż, Wybór prozy, wstęp i oprac. Ł. Musiał, Wrocław 2018.
Kudelski Z., Che cosa significa essere uno scrittore? [w:] Gustaw Herling e il suo mondo, a cura di A.F. De Carlo, M. Herling, Roma 2022.
Kudelski Z., Studia o Herlingu-Grudzińskim. Twórczość – recepcja – biografia, Lublin 1998.
Mimořadne čislo, „Kultura” 1969.
Mrożek S., Herling-Grudziński G., Listy 1959–1998, wstęp A. Franaszek, przypisy M. Urbanowski, Kraków 2019.
Musiał Ł., Ofiarować wszystko, nie potwierdzać niczego [w:] F. Kafka, Kary, tłum. Ł. Musiał, Łódź 2024.
Olejniczak J., Granice w badaniach literackich, „Anthropos?” 2010, nr 14–15, s. 92–107.
Ripellino A.M., Praga magica, Torino 1991.
Ripellino A.M., Praga magiczna, tłum. H. Kralowa, Warszawa 2021.
Śniedziewska M., „Osobiste sprawy i tematy”. Gustaw Herling-Grudziński wobec dwudziestowiecznej literatury włoskiej, Warszawa 2019.
Tomaszewski F., Drogi i „staje wygnania”. Podróże i powroty Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Gdańsk 2006.
Zeszyt Specjalny Poświęcony Wydarzeniom w Czechosłowacji, „Kultura” 1968, nr 253.
Informacje: Konteksty Kultury, 2025, Tom 22 zeszyt 3, s. 471-495
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
Polska
Publikacja: 02.03.2026
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY 4.0
Udział procentowy autorów:
Informacje o autorze:
MAGDALENA BRODACKA-DWOJAK – literaturoznawczyni, polonistka i bohemistka, asystentka w Katedrze Historii Literatury Polskiej XX Wieku na Wydziale Polonistyki UJ. Zajmuje się problemem, literaturą i tożsamością Europy Środkowej, związkami literatury polskiej i czeskiej oraz twórczością i życiem Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. Autorka książki Środkowoeuropejczyk – gatunek na wymarciu? Narracje tożsamościowe na wybranych przykładach prozy czeskiej i polskiej XX i XXI wieku (Kraków 2023). Stypendystka Instytutu Nauk o Człowieku w Wiedniu, Czeskiej Akademii Nauk w Pradze i Międzynarodowego Centrum Dialogu w Krasnogrudzie.
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 163
Liczba pobrań: 168