Beyond the Human: Generative Artificial Intelligence for the Cultural Heritage
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 11.12.2025
Copernican Journal of Law, 2025, No. 3 (2/2025), s. 35-52
https://doi.org/10.71042/CJL02202502Autorzy
Beyond the Human: Generative Artificial Intelligence for the Cultural Heritage
The evolution of artificial intelligence has come to challenge the concept of work of art as an expression of human personality, since there are processes of genuine creativity through so-called generative artificial intelligence. Thus, there is a need to analyze the legal regime of works of art created through generative artificial intelligence tools, whether individual rights can be recognized over them, addressing the role of public authorities in promoting cultural expressions to ensure the collective fruition of the intangible value they may carry.
Barbati, C. (2008). La valorizzazione: gli artt. 101, 104, 107, 112, 115, 119 (Valorization: arts. 101, 104, 107, 112, 115, 119). Aedon, Rivista di arti e diritto on line, 3.
Bartolini, A. (2014). L’immaterialita dei beni culturali (The immateriality of cultural heritage). Aedon, Rivista di arti e diritto on line, 1.
Boyle, J. (2008). The Public Domain. Enclosing the Commons of the Mind. Yale: Yale University Press.
Campione, F., Catena, E., Schirripa, A., Caligiore, D. (2024). Creativita umana e intelligenza artificiale generativa: similitudini, differenze e prospettive (Human creativity and generative artificial intelligence: similarity, differences and perspectives). Intelligent Systems, XXXVI, 1, pp. 131–156.
Carpentieri, P. (2020). Digitalizzazione, banche dati digitali e valorizzazione dei beni culturali (Digitization, digital databases and enhancement of cultural heritage). Aedon, Rivista di arti e diritto on line, 3, pp. 263–271. https://doi.org/10.7390/99476
Casini, L. (2005). Pubblico e privato nella valorizzazione dei beni culturali (Public and private in the enhancement of cultural heritage). Giornale di Diritto Amministrativo, 7, pp. 785–791.
Casini, L. (2015). “Todo es peregrino y raro…”. Massimo Severo Giannini e i beni culturali (“Everything is pilgrim and strange...”. Massimo Severo Giannini and cultural heritage). Rivista trimestrale di diritto pubblico, 3, pp. 987–1005.
Casini, L. (2018). Riprodurre il patrimonio culturale? I “pieni” e i “vuoti” normativi (Reproducing Cultural Heritage? The “full” and the “voids” of regulations). Aedon, Rivista di arti e diritto on line, 3.
Casini, L. (2022). Beni culturali (Cultural heritage). In: B. G. Mattarella, M. Ramajoli (Eds.). Enciclopedia del Diritto — I tematici. III (Encyclopedia of Law — Thematic Topics. III) (pp. 817–839). Milan: Giuffre.
Cavallaro, M. C. (2018). I beni culturali: tra tutela e valorizzazione economica (Cultural Heritage: between Protection and Economic Enhancement). Aedon, Rivista di arti e diritto on line, 3.
Colarusso, A. M. (2023). Dai beni pubblici ai digital commons. Prospettive di tutela (From public goods to digital commons. Perspectives of protection). Naples: Editoriale Scientifica.
Comande, G. (2019). Intelligenza artificiale e responsabilita tra liability e accountability. Il carattere trasformativo dell’IA e il problema della responsabilita (Artificial Intelligence and Liability between Liability and Accountability. The Transformative Character of AI and the Problem of Liability). Analisi Giuridica dell’Economia, 1, pp. 169–188.
Dugato, M. (2007). Fruizione e valorizzazione dei beni culturali come servizio pubblico e servizio privato di utilita pubblica (Fruition and enhancement of cultural heritage as a public service and private service of public utility). Aedon, Rivista di arti e diritto on line, 2.
Fantini, S. (2014). Beni culturali e valorizzazione della componente immateriale (Cultural Heritage and Enhancement of the Intangible Component). Aedon, Rivista di arti e diritto on line, 1.
Farina, M. (2021). Brevi riflessioni sullo status delle persone elettroniche (Brief reflections on the status of electronic people). L’ ircocervo, 20(2), pp. 106–126.
Floridi, L (2022). Ethics of Artificial Intelligence. Milan: Raffaello Cortina.
Forte P. (2023). Il terzo valore (The third value). Aedon, Rivista di arti e diritto on line, 2.
Franceschelli, G., Musolesi, M. (2022). Copyright in generative deep learning, Data & Policy. Cambridge University Press, 4. https://doi.org/10.1017/dap.2022.10
Gabriel, P. R. (2024). La IA ci assomiglia? No, siamo noi a essere simili a lei (Does AI resemble us? No, we are the ones who are similar to her). Avvenire, June 28, 2024,
Retrieved September 4, 2025, from https://www.avvenire.it/agora/scienza/la-ia-ci-assomiglia-no-siamo-noi-a-essere-simili-a-lei_78464
Giaccaglia, M. (2023). Opere d’arte in cerca d’autore. Ovverosia: la soggettivita giuridica al tempo dell’intelligenza artificiale (Works of art in search of an author. That is: legal subjectivity in the time of artificial intelligence). Rassegna Diritto moda e arti, 1, pp. 70–80.
Giannini, M. S. (1976). I beni culturali (Cultural Heritage). Rivista Trimestrale di Diritto Pubblico, 26, pp. 3–38.
Giannini, M. S. (1992). Prefazione in Ricerca sui beni culturali (Preface in Research on cultural goods). Roma: Camera dei deputati.
Giannini, M. S. (1993). Diritto amministrativo (Administrative law). Milan: Giuffre.
Gualdoni, A. (2019). I beni culturali immateriali: una categoria in cerca di autonomia (Intangible Cultural Heritage: A Category in Search of Autonomy). Aedon, Rivista di arti e diritto on line, 1.
Hardin, G. (1968). The tragedy of the Commons. Science, 162, pp. 1243–1248.
Hutson, J., Harper-Nichols, M. (2023). Generative AI and Algorithmic Art: Disrupting the framing of Meaning and Rethinking the Subject-Object Dilemma. Faculty Scholarship Lindenwood University, 461.
Klein, N. (2023). AI machines aren’t ‘hallucinating’. But their makers are. The Guardian, 8 may 2023.
Lalli, A. (2022). L’immateriale dei beni culturali nell’era digitale. Valori culturali ed economici (The Immaterial of Cultural Heritage in the Digital Age. Cultural and Economic Values). Diritto. e processo amministrativo, 3.
Lehmann, J. (2023). Digital Commons as a Model for Digital Sovereignty: The Case of Cultural Heritage. In: B. Herlo, D. Irrgang (Eds.). Proceedings of the Weizenbaum Conference 2022: Practicing Sovereignty—Interventions for Open Digital Futures (pp. 162–170). Berlin: Verlag. Weizenbaum Institute. https://doi.org/10.34669/wi.cp/4.15
Morbidelli, G. (2014). Il valore immateriale dei beni culturali (The Intangible Value of Cultural Heritage). Aedon, 1.
Muciaccia, N. (2021). Diritti connessi e tutela delle opere dell’Intelligenza Artificiale (Related rights and protection of Artificial Intelligence works). Giuriprudenza commerciale, 4, p. 761–790.
Papa, A. (2019). Il diritto d’autore nell’era digitale (Copyright in digital era). Torino: Giappichelli.
Resta, G. (2023). Le immagini dei beni culturali pubblici: una critica al modello proprietario (The images of public cultural heritage: a critique of the proprietary model). Diritto dell’ informazione e dell’ informatica, 2, pp. 143–157.
Scullo, G. (2021). Pubblico dominio e dominio pubblico in tema di immagine dei beni culturali: note sul recepimento delle Direttive (UE) 2019/790 e 2019/1024 (Public domain and public domain on the image of cultural heritage: notes on the transposition of Directives (EU) 2019/790 and 2019/1024). Aedon, Rivista di arti e diritto on line, 1.
Searle, J. (1984). Minds, Brains and Science. Cambridge: Harvard University Press.
Sterpa, A., De Vivo, I., Capasso, C. (2023). L’ordine giuridico dell’algoritmo: la funzione regolatrice del diritto e la funzione ordinatrice dell’algoritmo (The Legal Order of the Algorithm: the Regulatory Function of Law and the Ordering Function of the Algorithm). Nuovi autoritarismi e democrazie, 2, pp. 1120–1155.
Timo, M. (2022). L’ intangibilita dei beni cuturali (The intangibility of cultural heritage). Turin: Giappichelli.
Zhou, E., Lee, D. (2024). Generative artificial intelligence, human creativity, and art, PNAS Nexus. Oxford University Press, 3(3). https://doi.org/10.1093/pnasnexus/pgae052
Informacje: Copernican Journal of Law, 2025, No. 3 (2/2025), s. 35-52
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Publikacja: 11.12.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY-ND 4.0
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
AngielskiLiczba wyświetleń: 339
Liczba pobrań: 558