FAQ
PL | EN

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)
* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora
Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

Działalność popularyzacyjna i edukacyjna Archiwum Narodowego Katalonii – przegląd wybranych inicjatyw

__T_CHECK_FOR_UPDATES

Data publikacji: 05.08.2025

Archeion, 2025, 126, s. 133-159

https://doi.org/10.4467/26581264ARC.25.001.21253

Autorzy

Zuzanna Jaśkowska-Józefiak
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
https://orcid.org/0000-0003-4399-5311 Orcid
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →

Pobierz pełny tekst

Drukuj drukuj Cytuj cytuj

Tytuły

Działalność popularyzacyjna i edukacyjna Archiwum Narodowego Katalonii – przegląd wybranych inicjatyw

Abstrakt

Celem artykułu jest omówienie wybranych aspektów działalności popularyzacyjnej i edukacyjnej Archiwum Narodowego Katalonii, najważniejszej instytucji archiwalnej powołanej do przechowywania materiałów archiwalnych wytworzonych przez władze regionu. W ramach wprowadzenia do tematu pokrótce przybliżono historię katalońskich archiwów, skupiając się na okresie II Republiki, kiedy to placówki te zaczęto postrzegać jako ważny element dbania o zachowanie dziedzictwa dokumentacyjnego. W dalszej części omówiono samo Archiwum Narodowe Katalonii – jego historię, organizację oraz podstawy prawne regulujące działalność, w tym popularyzacyjną. W części głównej tekstu przedstawiono podejmowane przez instytucję inicjatywy edukacyjne. Szczególną uwagę poświęcono projektowi „Laboratorium historii online”, skierowanemu do uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych. W artykule zastosowano metodę studium przypadku, pogłębioną o analizę współczesnych oraz historycznych aktów prawnych i literatury przedmiotu.

Bibliografia

Pobierz bibliografię
Źródła

Decret 2/1995, de 10 de gener, de reestructuració de l’Arxiu Nacional de Catalunya (DOGC, nr 2004 z 27.01.1995), https://portaljuridic.gencat.cat/ca/document-del-pjur/?documentId=105942 [dostęp: 28.05.2025].

Decret 314/1980, de 28 de novembre, de creació de l’Arxiu Nacional de Catalunya, dependent del Departament de Cultura i Mitjans de Comunicació de la Generalitat de Catalunya (DOGC, nr 107 z 16.01.1981), https://portaljuridic.gencat.cat/ca/document-del-pjur/?documentId=1395 [dostęp: 28.05.2025].

Lei del 3 de juliol de 1934, de conservació del patrimony històric, artístic i científic de Catalunya (DOGC, nr 81 z 22.03.1934), s. 1706–1707, https://dogc.gencat.cat/web/.content/continguts/serveis/republica/1934/19340081.pdf [dostęp: 26.05.2025].

Ley Orgánica 4/1979, de 18 de diciembre, de Estatuto de Autonomía de Cataluña (BOE, nr 306 z 22.12.1979), https://www.boe.es/buscar/doc.php?id=BOE-A-1979-30178 [dostęp: 27.05.2025].

Ley relativa al Estatuto de Cataluña de 15 de septiembre (Gaceta de Madrid, nr 256 z 21.09.1932), s. 2089–2094, https://www.boe.es/gazeta/dias/1932/09/21/pdfs/GMD-1932-265.pdf [dostęp: 28.05.2025].

Ley 6/1985, de 26 de Abril, de Archivos (BOE, nr 183 z 1.08.1985), https://www.boe.es/buscar/doc.php?id=BOE-A-1985-16229 [dostęp: 11.02.2025].

Ley 9/1993, de 30 de septiembre, del Patrimonio Cultural Catalán (BOE, nr 264 z 4.11.1993), https://www.boe.es/eli/es-ct/l/1993/09/30/9/con [dostęp: 28.05.2025].

Ley 10/2001, de 13 de julio, de Archivos y Documentos (BOE, nr 206 z 28.08.2001), preámbulo, https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-2001-16691 [dostęp: 29.05.2025]

Ley 52/2007, de 26 de diciembre, por la que se reconocen y amplían derechos y se establecen medidas en favor de quienes padecieron persecución o violencia durante la guerra civil y la dictadura (BOE, nr 310 z 12.12.2007), https://www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-2007-22296#:~:text=La%20presente%20Ley%20tiene%20por%20objeto%20reconocer,la%20Guerra%20Civil%20y%20la%20Dictadura%2C%20promover [dostęp: 28.05.2025].

Sentencia 31/2010, de 28 de junio de 2010. Recurso de inconstitucionalidad 8045–2006 (BOE, nr 172 z 16.07.2010), https://www.boe.es/boe/dias/2010/07/16/pdfs/BOE-A-2010-11409.pdf [dostęp: 11.02.2025].

Bibliografia

Alberch i Fugueras R., Evaluación de la normativa: Archivos de Cataluña [w:] Actas del VI Congreso Nacional de ANABAD. Archivos, Bibliotecas, Centros de Documentación y Museos en el Estados de las Autonomías, Murcia 1997, s. 25–28.

Democràcia, ciutadania i arxius. Segones Jornades Educació Arxius, Barcelona, 6 i 7 de setembre de 2005, red. G. Tribó Traveria, Barcelona 2006, https://diposit.ub.edu/dspace/bitstream/2445/204973/1/4ARXIUS02_Text.pdf [dostęp: 10.07.2025].

Didàctica amb fonts d’Arxius. Primeres Jornades Ensenyament-Arxius, Barcelona 5,6 i 7 de setembre de 2002, red. G. Tribó, Barcelona 2002, https://diposit.ub.edu/dspace/bitstream/2445/204974/1/4ARXIUS01_Text.pdf [dostęp: 24.07.2025].

El món Educatiu, usuari de l’arxiu per a la recerca. Quartes Jornades Educació i arxius, Sant Cugat del Vallès, 27 i 28 de juny de 2013, red. M.P. Reverté Vidal, Barcelona 2014, https://diposit.ub.edu/dspace/bitstream/2445/54765/7/IV_jornades_ISBN%20DipositURI140616.pdf [dostęp: 10.07.2025].

Fernández Trabal J., Fondos del Arxiu Nacional de Catalunya sobre la Guerra Civil Española y el primer exilio, 1936–1945, „Ebre” 2004, nr 2(38), s. 111–132, https://doi.org/10.1344/ebre38.2004.2.17869.

CrossRef

Fonts primaries en l’educació digital, Tercers Jornades Educació i Arxius, Barcelona, 22 i 23 d’octubre de 2010, red. G. Tribó, Barcelona 2011, https://diposit.ub.edu/dspace/bitstream/2445/175663/1/3es%20Jornades%20Educació%20Arxius.pdf [dostęp: 10.07.2025].

Forn Salvà F., El laboratori d’història. La pràctica en la comprensió del passat, Barcelona 2010.

García Fernández J., La regulación y la gestión del Patrimonio Histórico-Artístico durante la Segunda República (1931–1939), „erph:_Revista electrónica de Patrimionio Histórico” 2007, nr 1, s. 1–46, https://digibug.ugr.es/bitstream/handle/10481/61291/3315-6960-1-PB.pdf?sequence=1&isAllowed=y [dostęp: 28.05.2025].

Iser Rovira F., Estratègies per contribuir a la formació del coneixement des dels arxius [w:] VI Jornades Educacció i Arxius. La construcció del coneximent, red. J. Calvet, M.P. Reverté Pilar, Barcelona 2019, s. 27–31.

Isern Rovira F., Llacay Pintat T., Barrera Puigví A., Fotografies familiars i caixes del temps: materials d’arxiu com a recurs didàctic a l’aula [w:] VI Jornades Educacció i Arxius. La construcció del coneximent, red. J. Calvet, M.P. Reverté Vidal, Barcelona 2019, s. 88–97.

Jaśkowska Z., Hiszpańska sieć archiwalna: historia i organizacja, „Archiwista Polski” 2016, nr 1(81), s. 7–15.

Jaśkowska-Józefiak Z., Archiwa uniwersytetów w Hiszpanii. Organizacja, zasób, działalność, Poznań 2019.

Jaśkowska-Józefiak Z., Działalność wydawnicza hiszpańskiej Poddyrekcji Archiwów Państwowych w latach 1993–2019 [w:] Wydawnictwa archiwów a edukacja. Rzecz o działalności wydawniczej archiwów w kontekście działań edukacyjnych i popularyzatorskich, red. H. Mazur i A. Rosa, Warszawa 2020, s. 139–155.

Jaśkowska-Józefiak Z., Proces kształtowania się sieci archiwalnych w regionach autonomicznych Hiszpanii [w:] Problemy sieci archiwalnych w wybranych krajach Europy, red. A. Danilczyk, J. Kordel, A. Kulecka, Warszawa 2023, s. 113–129.

Jaśkowska-Józefiak Z., System prawny archiwów hiszpańskich, „Archeion” 2020, t. 121, s. 215–237, https://doi.org/10.4467/26581264ARC.20.008.12965.

CrossRef

L’Arxiu Nacional de Catalunya, oprac. F. Olivé Ollé, M. Pérez Latre, C. Petit Cibiriain, Sant Cugat del Vallès 2020.

López Rodríguez C., El Archivo Real de Barcelona en tiempos de Fernando I de Antequera (1412–1416), „SIGNO. Revista de Historia de la Cultura Escrita” 2003, nr 12, s. 31–60, https://ebuah.uah.es/dspace/bitstream/handle/10017/7594/archivo_lopez_SIGNO_2003.pdf?sequence=1 [dostęp 10.07.2025].

López Rodríguez C., Orígenes del Archivo de la Corona de Aragón (en tiempos, Archivo Real de Barcelona), „HISPANIA. Revista Española de Historia” 2007, t. 57, nr 226 (maj–sierpień), s. 413–454, https://doi.org/10.3989/hispania.2007.v67.i226.49.

CrossRef

Montejo Uriol Á., Arxiu Nacional de Catalunya, „Métodos de información” 1998, t. 5, nr 23, s. 59–63.

Reverté Vidal M.P., Aprenem a investigar, Barcelona 2003.

Reverté Vidal M.P, Estratègies del SDANC per promoure la construcció de coneixement [w:] VI Jornades Educacció i Arxius. La construcció del coneximent, red. J. Calvet, M.P. Reverté Pilar, Barcelona 2019, s. 32–36.

Reverté Vidal M.P., La participació en xarxes: una estratègia comunicativa i d’efciència del Servei Didàctic de l’Arxiu Nacional de Catalunya [w:] Democràcia, ciutadania i arxius. Segones Jornades Educació Arxius. Barcelona, 6 i 7 de setembre de 2005, red. G. Tribó Traveria, Barcelona 2006, s. 189–199.

Reverté Vidal M.P., L’elaboracó de materials didàctics am fonts d’arxiu, „Lligal. Revista Catalana d’Arxivística” 2012, nr 33–34, s. 204–219.

Reverté Vidal M.P., Patrimoni documental, patrimony de tots: una reflexió per la creació d’una xarxa de serveis didactics en arxius, „Lligal. Revista Catalana d’Arxivística” 2004, nr 22, s. 123–159, https://raco.cat/index.php/lligall/article/view/339586/430540 [dostęp: 9.07.2025].

Reverté Vidal M.P., Patrimonio documental como recurso didáctico, „Revista de Edução Pública” 2007, t. 16, nr 31, s. 131–133, https://doi.org/10.29286/rep.v16i31.5191.

CrossRef

Reverté Vidal M.P., Casas C., Models per dissenyar propostes didàctiques d’aula utilizant les tecnologies de l’aprenentatge i el conexement i les fonts primaries [w:] Fonts primaries en l’educació digital, Tercers Jornades Educació i Arxius, Barcelona, 22 i 23 d’octubre de 2010, red. G. Tribó, Barcelona 2011, s. 61–79.

Tienda Martínez L., Escola Lliure i Arxiu. Un debat pendent, nieopublikowana praca magisterska, l’Escola Superior d’Arxivística i Gestió de Documents, Barcelona 2017, https://ddd.uab.cat/pub/trerecpro/2018/hdl_2072_335953/Treball_de_recerca.pdf [dostęp: 10.07.2025].

Tribó Traveria G., Reverté Vidal M.P., Enseñar a pensar históricamente: los archivos y las fuentes documentales en la enseñanza de la Historia, Barcelona 2005, https://diposit.ub.edu/dspace/bitstream/2445/209864/1/Enseñar%20a%20pensar%20históricamente.pdf [dostęp: 10.07.2025].

Tuñón de Lara M., Valdeón Baruque J., Domínguez Ortiz A., Historia Hiszpanii, Kraków 2007.

V Jornades Educacció i Arxius. Patrimoni documental i centres educatius, red. J. Palos, M.P. Reverté Vidal, Barcelona 2015, https://diposit.ub.edu/dspace/bitstream/2445/96942/7/VJornadesArxius.pdf [dostęp: 10.07.2025].

VI Jornades Educacció i Arxius. La construcció del coneximent, red. J. Calvet, M.P. Reverté Pilar, Barcelona 2019, https://diposit.ub.edu/dspace/bitstream/2445/146801/4/VI%20JornadesEducacióArxius%20.pdf [dostęp: 10.07.2025].

Netografia

Arxiu Nacional de Catalunya, https://anc.gencat.cat/ca/inici/ [dostęp: 26.05.2025].

Arxiu Nacional de Catalunya, Aprendre, https://anc.gencat.cat/ca/aprendre/ [dostęp: 5.03.2025].

Arxiu Nacional de Catalunya, Aprende, Eines i orientacions, https://anc.gencat.cat/ca/aprendre/eines-i-orientacions/ [dostęp: 26.06.2025].

Arxiu Nacional de Catalunya, Aprende, Maletes didàctiques, El tresor dels germans Casals, https://anc.gencat.cat/ca/aprendre/maletes-didactiques/el-tresor-dels-germans-casals/ [dostęp: 26.05.2025].

Arxiu Nacional de Catalunya, Arxiu de Complement, https://anc.gencat.cat/ca/coneix/Fons-i-colleccions/arxiu-de-complement/ [dostęp: 26.05.2025].

Arxiu Nacional de Catalunya, Dossiers didàctics, https://anc.gencat.cat/ca/aprendre/dossiers-didactics/ [dostęp: 5.03.2025].

Arxiu Nacional de Catalunya, Fanàtics de la teva història, https://anc.gencat.cat/ca/Difusio/fanatics-de-la-teva-historia/ [dostęp: 30.05.2025].

Arxiu Nacional de Catalunya, Fons de la Generalitat de Catalunya, https://anc.gencat.cat/ca/coneix/Fons-i-colleccions/fons-de-la-generalitat-de-catalunya/ [dostęp: 26.05.2025].

Arxiu Nacional de Catalunya, História, https://anc.gencat.cat/ca/coneix/Qui-som/ [dostęp: 10.10.2024].

Arxiu Nacional de Catalunya, L’Arxiu Secret, https://anc.gencat.cat/ca/Difusio/larxiu-secret/ [dostęp: 30.05.2025].

Arxiu Nacional de Catalunya, Memòria històrica, https://anc.gencat.cat/ca/coneix/Projectes/Memoria-historica/ [dostęp: 28.05.2025].

Arxiu Nacional de Catalunya, Proposta de treball de receta, El salvament del patrimoni documental català durant la Guerra Civil espanyola, https://static.arxiusenlinia.cultura.gencat.cat/active/GANC/TEXTUAL/1/10/0/78/7307072_1019534,0002.pdf [dostęp: 5.03.2025].

Arxiu Nacional de Catalunya, Sentir l’Arxiu. El pòdcast de l’Arxiu Nacional, https://anc.gencat.cat/ca/Difusio/podcasts/Sentir_lArxiu/ [dostęp: 26.05.2025].

Arxiu Nacional de Catalunya, Sentir l’Arxiu. El podcast de l’Arxiu Nacional, Agustí Duran i Sanpere, https://anc.gencat.cat/ca/Difusio/podcasts/Sentir_lArxiu/agusti-duran-i-sanpere-missio-impossible/ [dostęp: 30.05.2025].

Arxiu Nacional de Catalunya, Sentir l’Arxiu. El podcast de l’Arxiu Nacional, Cristòfol Juandó, el somni etern, https://anc.gencat.cat/ca/Difusio/podcasts/Sentir_lArxiu/cristofol-juando-el-somni-etern/ [dostęp: 30.05.2025].

Arxiu Nacional de Catalunya, Sentir l’Arxiu. El podcast de l’Arxiu Nacional, Conxita Simarro, diari de guerra, https://anc.gencat.cat/ca/Difusio/podcasts/Sentir_lArxiu/conxita-simarro-diari-de-guerra/ [dostęp: 30.05.2025].

Arxiu Nacional de Catalunya, Sentir l’Arxiu. El podcast de l’Arxiu Nacional, Maria Macià, la força del retorn, https://anc.gencat.cat/ca/Difusio/podcasts/Sentir_lArxiu/maria-macia-la-forca-del-retorn/ [dostęp: 30.05.2025].

Arxiu Nacional de Catalunya, Sentir l’Arxiu. El podcast de l’Arxiu Nacional, Mònica, les sense nom, https://anc.gencat.cat/ca/Difusio/podcasts/Sentir_lArxiu/monica-les-sense-nom/ [dostęp: 30.05.2025].

Arxius en línia, Arxiu Nacional de Catalunya, Fons anc1-1243 / Arxiu de la família Fortuny, barons d’Esponellà, https://arxiusenlinia.cultura.gencat.cat/#/cercaavancada/detallfons/ANC1-1243 [dostęp: 26.05.2025].

CESIRE, Missió i finalitats, https://serveiseducatius.xtec.cat/cesire/missio_finalitats/ [dostęp: 26.05.2025].

Dades d’activitat de l’Arxiu Nacional de Catalunya, 2024, https://anc.gencat.cat/web/.content/anc/Infografies/2024_infografia.pdf [dostęp: 26.05.2025]

El tresors dels germans Casals, Guia didàctica, https://arxiusenlinia.cultura.gencat.cat/#/cercaavancada/detallunitat/ANC1-10-T-650 [dostęp: 26.05.2025].

Increment del nombre de fons conservats a l’Arxiu Nacional (1980–2023), Arxiu Nacional de Catalunya, L’arxiu en gràfiques, https://anc.gencat.cat/ca/coneix/que_fem/larxiu-en-grafiques/ [dostęp: 26.05.2025].

La Caixa de l’Àvia Maria, Guia didàctica, https://static.arxiusenlinia.cultura.gencat.cat/active/GANC/TEXTUAL/1/10/0/95/7306999_1019551,0002.pdf [dostęp: 21.05.2025].

9 de Juny. Dia Mundial des Arxius – protegir el patrimoni documental catalá, https://static.arxiusenlinia.cultura.gencat.cat/active/GANC/TEXTUAL/1/10/0/92/7307005_1019548,0004.pdf [dostęp: 21.05.2025].

Informacje

Informacje: Archeion, 2025, 126, s. 133-159

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski: Działalność popularyzacyjna i edukacyjna Archiwum Narodowego Katalonii – przegląd wybranych inicjatyw
Angielski: Promotional and educational activities of the National Archives of Catalonia – an overview of selected initiatives

Autorzy

https://orcid.org/0000-0003-4399-5311

Zuzanna Jaśkowska-Józefiak
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
https://orcid.org/0000-0003-4399-5311 Orcid
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Publikacja: 05.08.2025

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY-NC-ND 4.0  ikona licencji

__T_CHECK_FOR_UPDATES

Udział procentowy autorów:

Zuzanna Jaśkowska-Józefiak (Autor) - 100%

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Działalność popularyzacyjna i edukacyjna Archiwum Narodowego Katalonii – przegląd wybranych inicjatyw

cytuj

Pobierz PDF Pobierz

pobierz pliki

RIS BIB ENDNOTE