FAQ

Vol. 75 (4)

2025 Następne

Data publikacji: 09.02.2026

Licencja: CC-BY-NC-SA 4.0  ikona licencji

Redakcja

Redaktor naczelny Tomasz Grzybowski

Zastępca redaktora naczelnego Tomasz Jurek

Sekretarz redakcji Rafał Skowronek

Zawartość numeru

PRACE ORYGINALNE

Grzegorz Motrycz, Karolina Julia Helnarska

Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (4), 2025, s. 273-291

https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.020.23212
Wstęp: Żelatyna balistyczna jest powszechnie stosowana jako medium do symulacji ludzkiej tkanki w badaniach balistycznych. Jej zdolność do wiernego odwzorowywania zachowania się tkanek na penetrację pociskiem czynią ją narzędziem szeroko stosowanym w analizie urazów balistycznych. W artykule przedstawiono jej zastosowanie, pokazano jak ewoluowała ta technika badawcza i jakie są jej kluczowe ograniczenia w zastosowaniu. Balistyka ran jest częścią balistyki końcowej i odnosi się do badania skutku penetracji pocisku ciała człowieka lub zwierzęcia, czyli zachowaniem się pocisku w tkankach biologicznych. Prezentowany materiał omawia i przedstawia możliwości obrazowania zachowania się pocisku w symulantach tkanki miękkiej, żelatynie balistycznej zwierzęcej oraz syntetycznej żelatynie balistycznej. Wykorzystanie symulantów tkanki miękkiej, pozwala na obserwację tworzenia się jamy chwilowej, ocenę fizjologii rany, ciężkości obrażeń. Prezentowany materiał w pełni uzupełnia niszę informacyjną, oraz prezentuje informacje na temat możliwości badań z obszaru balistyki końcowej (balistyki rany).
Materiały i Metody: Wykorzystano dwa substytuty tkanki miękkiej (żelatynę balistyczną zwierzęcą i syntetyczną żelatynę balistyczną). Jako metodę badawczą wybrano eksperyment balistyczny oraz metody badacze: analizę porównawczą, metodę syntezy, abstrakcji oraz dedukcji. Podczas eksperymentu rejestrowano parametry fizyczne pozwalające na dokonanie analizy ruchu pocisku w tkance. Wyniki: W wyniku przeprowadzenia eksperymentu, uzyskano zasadnicze różnice w obrazowaniu parametrów balistyki rany w zakresie rany wlotowej/wylotowej, kanału trwałego, jamy chwilowej.
Wnioski: Na podstawie odpowiedzi udzielonych na pytania badawcze, możemy potwierdzić słuszność założonej hipotezy, że żelatyna balistyczna zwierzęca, jak również syntetyczna żelatyna balistyczna jako substytuty zastępcze tkanki miękkiej posiadają podobny potencjał w rekonstrukcji penetracji tkanki przez pocisk, ale różnią się w szczegółowości odwzorowaniem urazu.
Czytaj więcej Następne

Grzegorz Teresiński

Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (4), 2025, s. 292-313

https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.021.23213
Wprowadzenie. Konsultanci powoływani w dziedzinie medycyny sądowej nie biorą bezpośredniego udziału w realizacji polityki zdrowotnej, kontroli dostępności świadczeń zdrowotnych ani przeprowadzaniu kontroli podmiotów leczniczych. Do zadań realizowanych przez konsultanta krajowego w dziedzinie medycyny sądowej należy natomiast nadzór nad stroną merytoryczną kształcenia przedi podyplomowego, kontrola wyposażenia oraz efektywnego wykorzystania aparatury analitycznej, sporządzanie opinii dotyczących oceny zasobów oraz potrzeb kadrowych, opiniowanie projektów aktów prawnych oraz inicjowanie badań epidemiologicznych. Jednym ze sposobów realizacji ww. obowiązków były cykliczne kwerendy penetracyjne kierowane przez konsultanta krajowego do konsultantów wojewódzkich oraz kierowników zakładów medycyny sądowej (ZMS).
Cel. Celem doniesienia była identyfikacja trendów w realizacji zadań dydaktycznych oraz działalności opiniodawczej uniwersyteckich ZMS na podstawie cyklicznych badań ankietowych inicjowanych w latach 2011-2024.
Materiał i metody. Przedmiotem analizy były następujące kwerendy konsultanta krajowego:
  • coroczna ankieta działalności usługowej obejmująca następujące obszary ekspertyz (od 2011-nadal):
    • opiniowanie sądowo-lekarskie;
    • badania sądowo-toksykologiczne;
    • ekspertyzy sądowo-genetyczne;
  • ocena zasobów kadry dydaktycznej oraz personelu realizującego działalność ekspercką (2016, 2017, 2019, 2021, 2024);
  • weryfikacja dostępności aparatury badawczej (2016, 2021);
  • kwerenda nt. dostępności konsultantów z dziedzin klinicznych w sprawach dot. oceny prawidłowości postępowania medycznego (2022);
  • monitorowanie zakresu dydaktyki realizowanej w poszczególnych ZMS-ach z uwzględnieniem pensum dydaktycznego w kolejnych cyklach kształcenia (2016, 2019, 2021, 2024);
  • a także bieżąca inwigilacja przebiegu staży specjalizacyjnych i realizacji kursów szkoleniowych.

Wyniki. Rezultaty regularnie powtarzanych badań ankietowych umożliwiają identyfikację trendów zachodzących w akademickim modelu uprawiania medycyny sądowej w Polsce, adaptację zasobów do prognozowanego zapotrzebowania na specjalistyczne usługi eksperckie, a także harmonizację działalności edukacyjnej w kontekście aktualizacji standardów kształcenia na kierunkach medycznych.
Wnioski. W katalogu uprawnień konsultanta krajowego nie mieści się podejmowanie działań ukierunkowanych bezpośrednio na rozwiązywanie bieżących problemów dyscypliny. W trakcie poprzednich dwóch kadencji autor doniesienia jednak wielokrotnie zajmował stanowisko w sprawach dotyczących środowiska polskich medyków, genetyków i toksykologów sądowych. Dane uzyskane podczas wymienionych wyżej inicjatyw sondażowych stanowiły kluczowe argumenty w uzasadnianiu przedstawianych dezyderatów.

Czytaj więcej Następne

PRACE KAZUISTYCZNE

Magdalena Nowakowska, Marcin Tomsia, Michał Szczepański, Rafał Skowronek

Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (4), 2025, s. 314-320

https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.022.23214
Liposukcja jest zyskującym na popularności zabiegiem chirurgii plastycznej. Wynika to z jej skuteczności w usuwaniu nadmiaru tkanki tłuszczowej z różnych obszarów ciała. Natomiast jak każdy inwazyjny zabieg wiąże się ona z ryzykiem szeregu powikłań. Celem pracy było przestawienie drugiego w Polsce przypadku zgonu 34-letniej pacjentki w drugiej dobie po zabiegu liposukcji i abdominoplastyki, w wyniku zatorowości płucnej i zawału serca. W pracy przedstawiono dwie najczęstsze przyczyny zgony z powodu liposukcji oraz rekomendacje na podstawie przeglądu literatury dotyczące postępowania z pacjentami – celem minimalizacji ryzyka powikłań po zabiegu.
Czytaj więcej Następne

Rafał Skowronek, Jerzy Nożyński

Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (4), 2025, s. 321-328

https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.023.23215
Opiniowanie medyczno-sądowe przypadków zgonu osób po przeszczepie serca należy do rzadkości. Przypadki te stanowią wyzwanie dla biegłego medyka sądowego, ponieważ wymagają uwzględnienia potencjalnych przyczyn zgonu związanych z nieprawidłową funkcją przeszczepu. W pracy przedstawiono przypadek kierowcy, który z nieustalonych przyczyn zjechał z drogi i uderzył w miejską latarnię uliczną, na skutek czego doznał śmiertelnych obrażeń ciała. Analiza toksykologiczna wykazała obecność kwasu mykofenolowego oraz amlodypiny, natomiast nie stwierdzono obecności cyklosporyny. Badania histopatologiczne ujawniły chorobę naczyń/tętnic przeszczepionego serca w stopniu umiarkowanym. Analiza zapisu zabezpieczonego rozrusznika dokonana przez biegłego kardiologa wykazała m.in., że zastosowany typ rozrusznika zabezpieczał chorego jedynie przed zwolnieniami rytmu. Biegli zwrócili również uwagę, że nie wykluczają, iż do zachowania będącego przyczyną śmiertelnego wypadku komunikacyjnego doszło na podłożu nieuchwytnych morfologicznie zaburzeń rytmu przeszczepionego serca. W dochodzeniu przyczyny zgonu osoby po przeszczepie serca niezbędna jest ścisła współpraca między medykiem sądowym, toksykologiem, patomorfologiem doświadczonym w ocenie patologii mięśnia sercowego, oraz biegłym kardiologiem. Jeśli osoba posiadała wszczepiony rozrusznik serca, należy go zawsze zabezpieczyć, ponieważ analiza zapisu może okazać się bardzo wartościowa dla opiniowania medyczno-sądowego.
Czytaj więcej Następne