Vol. 75 (3)

PRO MEMORIA

Wspomnienie o dr. n. med. Marianie Stochaju (1938–2024) – wybitnym medyku sądowym i nauczycielu akademickim

Tadeusz Marcinkowski, Czesław Żaba

Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (3), 2025, s. 197-198

https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.012.22656

PDF

PRACE ORYGINALNE

Analysis of the causes and circumstances of death in child traffic accident victims based on autopsy material from the Department of Forensic Medicine in Białystok between 2002 and 2021 = Analiza przyczyn i okoliczności zgonów ofiar wypadków komunikacyjnych wśród dzieci w świetle materiału sekcyjnego Zakładu Medycyny Sądowej w Białymstoku w latach 2002-2021

Weronika Wiktoria Sarosiek, Gabriela Iga Sarosiek, Urszula Cwalina, Iwona Ptaszyńska-Sarosiek, Anna Niemcunowicz-Janica, Michał Szeremeta

Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (3), 2025, s. 199-209

https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.013.22657

Celem pracy była analiza przyczyn i okoliczności zgonów ofiar wypadków komunikacyjnych wśród dzieci do 17 roku życia przeprowadzona w oparciu o wyniki sądowo-lekarskich sekcji zwłok wykonanych w latach 2002-2021 w Zakładzie Medycyny Sądowej w Białymstoku.
Analizę przeprowadzono w grupie 123 ofiar wypadków komunikacyjnych w oparciu o dane zawarte w 8241 protokołach sekcyjnych, co stanowi 1,49% wykonanych w badanym okresie sądowo-lekarskich sekcji zwłok. Przypadki analizowano pod kątem płci ofiar, sposobu poruszania się w ruchu, wieku, miejsca zgonu, miejsca zamieszkania, pory roku, dnia tygodnia, rodzaju odniesionych obrażeń, przyczyny zgonu oraz zawartości alkoholu w organizmie. Zebrane dane opracowano statystycznie pod kątem przyjętych kryteriów podziału i przedstawiono w formie opisowej oraz graficznej. Przeprowadzona analiza na podstawie 123 protokołów sekcyjnych wykazała, że średni wiek ofiar wynosił 11,7 lat i w 65,85% przypadków zmarli byli płci męskiej. Największą śmiertelność stwierdzono wśród pasażerów, którzy stanowili 44,72% ogólnej liczby zgonów. W dalszej kolejności najwyższy odsetek zgonów odnotowano wśród pieszych (31,7% przypadków). Do wypadków komunikacyjnych ze skutkiem śmiertelnym wśród dzieci dochodziło najczęściej w sierpniu oraz we wrześniu (po 17% ogólnej liczby zgonów), a także w niedzielę (23% przypadków). Na miejscu zdarzenia zmarło 66% uczestników wypadków komunikacyjnych, a najczęstszą przyczyną zgonu były śmiertelne obrażenia czaszkowo-mózgowe, które stwierdzono w 85% przypadków. Łącznie pod wpływem alkoholu było 10 zmarłych dzieci w wieku od 14 do 17 roku życia.
Wyniki badań wskazują, że konieczne jest dalsze prowadzenie kampanii edukacyjnych skierowanych do dzieci, rodziców i kierowców, zwłaszcza w kontekście ryzykownych zachowań na drogach, takich jak prowadzenie pojazdów przez nieletnich czy nieostrożne poruszanie się pieszo lub rowerem. Pomocnym również może być wzmocnienie przepisów prawnych oraz poprawa infrastruktury drogowej, zwłaszcza w miastach, gdzie ryzyko wypadków jest wyższe.

PDF

Czytaj więcej

Analysis of the causes of death in children under one year of age in the material of the Department of Forensic Medicine at the Jagiellonian University Medical College in Kraków, with particular emphasis on the issue of SIDS = Analiza przyczyn zgonów dzieci poniżej pierwszego roku życia w materiale Zakładu Medycyny Sądowej UJ CM w Krakowie ze szczególnym uwzględnieniem problematyki SIDS

Oliwia Boruta, Magda Wojarska, Julia Suchcicka, Lidia Ziobro, Kateryna Shtohryn, Tomasz Konopka

Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (3), 2025, s. 210-224

https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.014.22658

Celem niniejszej pracy było określenie częstości występowania Zespołu Nagłej Śmierci Niemowląt (SIDS) w materiale opiniodawczym Zakładu Medycyny Sądowej UJ CM w Krakowie w latach 2000–2024 oraz analiza najczęstszych przyczyn zgonów dzieci poniżej pierwszego roku życia.
Materiał i metody: Przeanalizowano opinie z sekcji zwłok z Zakładu Medycyny Sądowej UJ CM w Krakowie w latach 2000–2024. Zebrano i przeanalizowano informacje na temat 219 dzieci w wieku 0–12 miesięcy: dane demograficzne – wiek i płeć, wyniki oględzin zewnętrznych i wewnętrznych oraz miejsce ujawnienia zwłok. Dane uzupełniano w oparciu o dostępną dokumentację medyczną, wywiad rodzinny lub notatki policyjne z miejsca zdarzenia. Poddano analizie wyniki dodatkowych badań toksykologicznych, histopatologicznych, obrazowych i zdjęcia fotograficzne, jeżeli takie zostały wykonane.
Wyniki i wnioski: Odnotowano 14 przypadków zaklasyfikowanych jako Nagła Niespodziewana Śmierć w Niemowlęctwie (Sudden Unexpected Infant Death, SUID), które stanowią 6,4% spośród 219 przeprowadzonych badań sekcyjnych. W badanym okresie tylko siedmiokrotnie rozpoznano SIDS, co stanowi 3,2% badanej grupy: dwa w grupie noworodków oraz pięć wśród niemowląt. Wszystkie 7 przypadków zaklasyfikowanych jako SIDS rozpoznano u dzieci poniżej czwartego miesiąca życia. Najczęstszą przyczyną zgonu dzieci poniżej pierwszego roku życia była ogólnoustrojowa infekcja, stwierdzona w 104 przypadkach. W 51 przypadkach postawiono diagnozę zapalenia płuc, a w 9 – zapalenie płuc z jednoczesnym zapaleniem mięśnia sercowego. Spośród wszystkich sekcji zwłok dzieci poniżej pierwszego roku życia, 77 (35,2%) dotyczyło noworodków.

PDF

Czytaj więcej

Bloodstains at crime scenes involving the use of a dangerous tool = Ślady krwawe na miejscach zdarzeń z użyciem niebezpiecznego narzędzia

Angelika Jaroń

Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (3), 2025, s. 225-238

https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.015.22659

Przestępstwa z użyciem niebezpiecznych narzędzi – ze szczególnym uwzględnieniem noży – od lat stanowią istotny przedmiot zainteresowania organów ścigania, opinii publicznej, mediów oraz doktryny prawa karnego. W polskim porządku prawnym brakuje jednak jednolitego podejścia legislacyjnego, które skutecznie regulowałoby zarówno posiadanie, jak i używanie noży w przestrzeni publicznej. Obowiązujące rozwiązania pozostają rozproszone pomiędzy Kodeks wykroczeń, Kodeks karny czy Ustawę o broni i amunicji, co powoduje trudności na poziomie zarówno stosowania prawa, jak i skuteczności prewencyjnej.
Celem niniejszego opracowania jest interdyscyplinarna analiza zjawiska przestępczości z użyciem noży w Polsce, obejmująca zarówno perspektywę prawnokarną, jak i kryminalistyczną, z oceną skuteczności obowiązujących regulacji oraz wskazaniem roli analizy śladów krwawych (BPA) w procesie rekonstrukcji zdarzeń. W badaniu zastosowano analizę aktów prawnych, literatury naukowej, danych statystycznych Komendy Głównej Policji oraz praktyki szkoleniowej i certyfikacyjnej ekspertów w ujęciu krajowym i międzynarodowym. Wyniki wskazują, że w Polsce dominuje podejście redukcjonistyczne, w którym ślady krwi traktowane są przede wszystkim jako nośnik materiału biologicznego wykorzystywanego w analizie DNA, z pominięciem ich potencjału rekonstrukcyjnego.

PDF

Czytaj więcej

PRACE PRZEGLĄDOWE

Infrared (IR) imaging in forensic medicine: review of applications and perspectives

Paweł Kędzierawski, Adam Brachet, Mikołaj Margas, Marcin Czeczelewski, Jacek Baj, Grzegorz Teresiński

Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (3), 2025, s. 239-250

https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.016.22660

Artykuł przedstawia wyniki badań sądowo-lekarskich szczątków ludzkich odkrytych w 2021 r. w lesie we wsi Wapiennik (gmina Lipie). Wstępne ustalenia wskazywały, że mogły one należeć do Józefa Kiedosa ps. „Kulawy”, zastrzelonego przez żołnierzy niemieckich we wrześniu 1939 r. Analiza antropologiczna wykazała, że był to mężczyzna w wieku powyżej 50 lat, o wzroście około 171–172 cm, z widocznymi zmianami chorobowymi w obrębie prawej kości udowej, co mogło odpowiadać relacjom świadków o utykaniu. Nie stwierdzono śladów postrzałów, a obecne uszkodzenia kości miały charakter pośmiertny, co jednak nie wyklucza urazowej przyczyny zgonu. Na podstawie zebranego materiału i kontekstu historycznego uznano, że szczątki należały do Józefa Kiedosa, cywila zamordowanego w pierwszych dniach II wojny światowej. Badanie podkreśla rolę medycyny sądowej w wyjaśnianiu spraw o znaczeniu historycznym.

PDF

Czytaj więcej

PRACE KAZUISTYCZNE

The story of an unknown defender of the homeland: Identification of the remains of an unnamed person – forensic medical analysis and historical context = Historia nieznanego obrońcy ojczyzny: identyfikacja szczątków N.N. osoby – analiza sądowo-lekarska i kontekst historyczny

Karol Zięba, Michał Szczepański, Renata Wilk

Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (3), 2025, s. 251-257

https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.017.22661

Artykuł przedstawia wyniki badań sądowo-lekarskich szczątków ludzkich odkrytych w 2021 r. w lesie we wsi Wapiennik (gmina Lipie). Wstępne ustalenia wskazywały, że mogły one należeć do Józefa Kiedosa ps. „Kulawy”, zastrzelonego przez żołnierzy niemieckich we wrześniu 1939 r. Analiza antropologiczna wykazała, że był to mężczyzna w wieku powyżej 50 lat, o wzroście około 171–172 cm, z widocznymi zmianami chorobowymi w obrębie prawej kości udowej, co mogło odpowiadać relacjom świadków o utykaniu. Nie stwierdzono śladów postrzałów, a obecne uszkodzenia kości miały charakter pośmiertny, co jednak nie wyklucza urazowej przyczyny zgonu. Na podstawie zebranego materiału i kontekstu historycznego uznano, że szczątki należały do Józefa Kiedosa, cywila zamordowanego w pierwszych dniach II wojny światowej. Badanie podkreśla rolę medycyny sądowej w wyjaśnianiu spraw o znaczeniu historycznym.

PDF

Czytaj więcej