Marcin Krasnodębski
Studia Historiae Scientiarum, 22 (2023), 2023, s. 543-583
https://doi.org/10.4467/2543702XSHS.23.015.17706Sanfte Chemie, czyli miękka chemia, to koncepcja naukowo-filozoficzna opracowana w latach 80. XX w. pod auspicjami niemieckiej partii Zielonych (Die Grünen). Jej celem była całkowita i głęboko idąca przebudowa w duchu ekologicznym nie tylko przemysłu chemicznego, ale i nauk chemicznych jako takich. Sympatycy miękkiej chemii wzywali do ukucia nowej metody naukowej krytykując supremację tego, co określali mianem baconowsko-kartezjańskiej filozofii nauki. Mimo że sam projekt szybko wypadł z łask władz partii ze względu na jego radykalizm, historia fundamentów epistemologicznych, na których zbudowana została miękka chemia daje wgląd w wizję nauk chemicznych proponowaną przez pionierów ruchów ekologicznych oraz twórców koncepcji takich jak sustainability.
Artykuł poddaje analizie źródła sanfte Chemie, naświetlając mnogość i złożoność różnorodnych tradycji naukowych, filozoficznych, politycznych i ideologicznych, z których czerpali jej twórcy. Zbadanie narracji snutych na temat nauk empirycznych w pracach na temat miękkiej chemii pozwala lepiej zrozumieć późniejsze wybory polityczne dotyczące nauki, przemysłu i środowiska u naszych zachodnich sąsiadów. Co więcej, wydaje się, że nietypowy kontekst, z których wyrosła sanfte Chemie, daje jej przewagę nad późniejszymi modnymi trendami w naukach chemicznych, takimi jak zielona chemia, które często funkcjonują w filozoficznej próżni.
Celem artykułu jest postawienie pytania o relację pomiędzy filozofią a praktyką nauki i przede wszystkim o to, czy inna chemia jest możliwa.
Marcin Krasnodębski
Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, Tom 71, Numer 2, 2026, s. 65-91
https://doi.org/10.4467/0023589XKHNT.26.012.23666Marcin Krasnodębski
Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, Tom 67, Numer 2, 2022, s. 33-64
https://doi.org/10.4467/0023589XKHNT.22.011.15825Marcin Krasnodębski
Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, Tom 67, Numer 4, 2022, s. 229-231
https://doi.org/10.4467/0023589XKHNT.22.048.16979Marcin Krasnodębski
Studia Historiae Scientiarum, 21 (2022), 2022, s. 703-737
https://doi.org/10.4467/2543702XSHS.22.020.15986https://orcid.org/0000-0001-6551-3374
dr hab. Marcin Krasnodębski, prof. PAN, jest zatrudniony w Instytucie Historii Nauki im. L. i A. Birkenmajerów PAN. W swoich badaniach łączy perspektywę historyczną z socjologiczną analizą nauki i techniki. Jego praca koncentruje się przede wszystkim na ewolucji chemii i przemysłu chemicznego w XX w., ze szczególnym uwzględnieniem powiązań z ideą zrównoważonego rozwoju. Aktualne badania dotyczą historii metafor ekologicznych oraz myśli technokrytycznej.
