Komlan Batawila

Miejska różnorodność biologiczna, choć często niedoceniana, odgrywa kluczową rolę w zapewnianiu istotnych usług ekosystemowych, takich jak regulacja klimatu, oczyszczanie powietrza i inne. Jednak presja antropogeniczna, w tym szybka urbanizacja i zmiany użytkowania gruntów, nasilają skutki zmian klimatu i poważnie zagrażają tym usługom. Niniejszy przegląd bibliometryczny ma na celu analizę badań przeprowadzonych w latach 1990–2024 w zakresie oceny i zarządzania różnorodnością biologiczną w miastach, usług ekosystemowych oraz wpływu zmian klimatu. Oprogramowanie Publish or Perish 8 (PoPe) zostało wykorzystane ze względu na swoje możliwości analityczne i elastyczność, a dane przetwarzano przy użyciu programu Excel 2013. Spośród 1644 publikacji z PoPe, 345 zostało wybranych po sprawdzeniu, a następnie poddanych dalszej analizie. Rok 2017 okazał się najbardziej obfity pod względem publikacji artykułów dotyczących mieszania pojęć: „różnorodność biologiczna”, „usługi ekosystemowe”, „dynamika miejska” i „zmiany klimatu”. W latach 1990–1996 odnotowano niski wskaźnik artykułów dotyczących tych zagadnień na całym świecie, a dopiero w 2019 i 2020 r. badania naukowe nabrały tempa na kontynencie azjatyckim (128 publikacji), szczególnie w Chinach (22,33 %) i Indiach (7,86 %). Wśród tych publikacji (artykuły, książki, konferencje i inne) najczęściej cytowanym wydawcą był Elsevier (17 359 cytowań). Spośród wybranych publikacji badacze zajmujący się oceną i zarządzaniem różnorodnością biologiczną (33,41 %), mapowaniem i modelowaniem usług ekosystemowych (27,27 %), a także dynamiką użytkowania gruntów na obszarach miejskich (21,13 %) oraz wpływem zmian klimatu (18,19 %) stosowali różnorodne metody. Te różne podejścia metodologiczne zostały wybrane w zależności od celu i roku badań, dostępności zasobów i wiarygodności wyników. Niniejszy przegląd ma istotne znaczenie, dostarczając cennych informacji dotyczących ekologii miejskiej.

Niniejsza analiza bibliograficzna skupia się na różnych metodach obliczania wskaźnika pierwotnej produktywności netto, wskaźników wegetacji i różnych ich zastosowaniach, a także ocenie podatności na zagrożenia i strategiach zarządzania obszarami chronionymi. W tym celu przeanalizowano bibliografię dotyczącą różnych tematów, zebraną za pomocą wyszukiwarek Scopus, Science Direct, ResearchGate i Google Scholar za pośrednictwem portalu Publish or Perish. Spośród 1128 artykułów naukowych na ten temat zachowanych po oczyszczeniu bazy danych, 978 to artykuły w czasopismach, 59 to książki, 52 to raporty, 20 to materiały konferencyjne, a 19 to prace magisterskie lub doktorskie. Dokumenty te szczegółowo opisują wiele metod szacowania pierwotnej produktywności netto, kluczowego parametru oceny wydajności ekosystemu. Metody wykorzystujące dane teledetekcyjne, w szczególności wskaźniki wegetacji, wydają się dziś najłatwiejsze, najtańsze i najmniej żmudne, gwarantujące wiarygodne wyniki. Te innowacyjne metody najlepiej nadają się do oceny wrażliwych ekosystemów. Dzieje się tak w przypadku obszarów chronionych, które w ostatnich latach stanęły w obliczu połączonych skutków działań antropogenicznych i zmian klimatycznych. Biorąc pod uwagę wyzwania, jakie stwarza zarządzanie obszarami chronionymi w Togo, zwłaszcza od czasu niepokojów społeczno-politycznych, jakie miały miejsce w latach 90. XX wieku, należy pilnie ocenić stan zdrowia tych konkretnych ekosystemów, ze szczególnym uwzględnieniem ich funkcjonowania.