Jean Cossi Ganglo
Geoinformatica Polonica, Vol. 24 (2025), 2025, s. 7-23
https://doi.org/10.4467/21995923GP.25.001.22856Baobab (Adansonia digitata L.) jest wielofunkcyjnym gatunkiem o dużym znaczeniu społeczno-gospodarczym w tropikalnej Afryce. Roślina ta stoi w obliczu antropogenicznej, klimatycznej i pasożytniczej presji, która prawdopodobnie wpłynie na jej długoterminowe przetrwanie. Niniejsza praca dostarcza nowych elementów do bardziej efektywnego zarządzania baobabem w kontekście zmian klimatycznych i globalnych w Togo. W szczególności: (i) zidentyfikowano obecne potencjalne siedliska A. digitata i jego pasożyta A. trifasciata; (ii) oszacowano wpływ zmian klimatycznych na przestrzenne rozmieszczenie A. digitata i A. trifasciata; oraz (iii) określono priorytetowe siedliska dla ochrony i zrównoważonego użytkowania A. digitata w obliczu zmian klimatycznych i ataków pasożyta A. trifasciata w Togo. Modele zostały uruchomione na podstawie 17 zmiennych środowiskowych i punktów występowania A. digitata i A. trifasciata w Afryce Zachodniej, przy użyciu algorytmu maksymalnej entropii (MaxEnt). Prognozy przeprowadzono w ramach scenariuszy SSP 126 i SSP 585. Siedliska chronione zostały uszeregowane priorytetowo poprzez połączenie obecnych i przyszłych modeli przy użyciu oprogramowania Zonation. Przewiduje się, że około 80,1 % terytorium Togo jest obecnie bardzo korzystne dla A. digitata i 91 % dla A. trifasciata. Do 2055 roku około 50 % bardzo korzystnych siedlisk dla A. digitata zostanie utraconych na rzecz niekorzystnych siedlisk. Spadek ten jest większy w przypadku scenariusza SSP 585. Zaleca się wdrożenie zintegrowanej strategii ochrony przed szkodnikami. Sugerowana jest strategia ochrony in situ dla A. digitata uwzględniająca obszary priorytetowe. Należy zachęcać do ochrony circa-situ w systemach rolno-leśnych i ogrodach przydomowych.