Jan Patrick Zeller
Studies in Polish Linguistics, Vol. 10, Issue 3, Volume 10 (2015), s. 153-174
https://doi.org/10.4467/23005920SPL.15.007.4315Tematem artykułu jest związek znaczenia leksykalnego i procesu zapożyczania leksykalnego. Prezentuje on analizę pól semantycznych wszystkich poświadczonych zapożyczeń niemieckich w historii pisanej/standardowej (literackiej) polszczyzny na podstawie klasyfikacji używanej pierwotnie do porównania typologicznego (Haspelmath and Tadmor 2009c). W artykule dokonano, po pierwsze, porównania wyników z klasyfikacją prawdopodobieństwa zapożyczeń opracowaną na podstawie studiów typologicznych (Tadmor 2009). Widoczne różnice w stosunku do niej wskazują na potrzebę skorzystania w analizie związku znaczenia i procesu zapożyczania zarówno z podejścia onomazjologicznego, jak i semazjologicznego. Po drugie, rezultaty porównano z impresjonistycznymi sądami na temat pól znaczeniowych niemieckich zapożyczeń w języku polskim. Chociaż większość tradycyjnie wyróżnianych pól semantycznych jest dobrze poświadczona, nie brak również innych ważnych pól, które są dowodem na to, że niemieckie zapożyczenia nie ograniczają się wyłącznie do specjalistycznych terminów fachowych. Analizę będącą przedmiotem tego artykułu podzielono ponadto ze względu na: a) różne okresy czasowe zapożyczeń oraz b) lepsze lub słabsze ich udokumentowanie. Badania wykazały, że niektóre pola semantyczne są typowe tylko dla pewnych okresów czasowych, podczas gdy występowanie innych należy uznać na przestrzeni czasu za stabilne. Dla niektórych pól znaczeniowych charakterystyczna jest wysoka frekwencja słabo poświadczonych zapożyczeń, co sugerowałoby, że niektóre z pól semantycznych są podatne na bogatsze ilościowo, ale mniej intensywne kontakty językowe.
