Jakub G. Gajda
The Polish Journal of the Arts and Culture. New Series, 5 (1/2017), 2017, s. 7-29
https://doi.org/10.4467/24506249PJ.17.001.6808Afganistan, Iran i Tadżykistan dzielą z sobą wiele wieków wspólnej historii, choć współcześnie stanowią trzy odrębne tożsamości państwowe. Korzenie ich państwowości związane są z irańską kulturą polityczną imperium Achemenidów, zaś źródeł ich tożsamości narodowej należy się dopatrywać w irańskiej religii – zaratusztrianizmie, perskiej literaturze i poezji. Również współczesne języki urzędowe trzech państw pozostają spokrewnione. Dążący do regionalnej potęgi Iran stara się wykorzystać pokrewieństwo w relacjach z Afganistanem i Tadżykistanem. Aspekt ten wydaje się nie mniej istotny od czynnika religijnego – szyizmu, który dominuje we wszystkich sferach życia w Iranie po 1979 roku. W procesie integracji istotna jest rola święta Nouruz. Irański nowy rok stał się okazją do spotkań liderów państw objętych projektem tak zwanej Unii Państw Perskojęzycznych. Wspólne dziedzictwo i jego wykorzystanie przez Iran pozostaje tematem wartym poruszenia w dyskursie o współczesnym świecie irańskim. Artykuł w sposób przekrojowy skupia się na okresie 1979–2014.
ekspert ds. Iranu, Afganistanu, Bliskiego Wschodu i Azji Centralnej Fundacji Amicus Europae oraz Fundacji Kazimierza Pułaskiego