Ihor Sribniak

Artykuł dotyczy specyfiki funkcjonowania placówek oświatowych w obozie internowania Ukraińscy żołnierze Armii URL Szczypiorno, 1922-1923. Dzięki pracy kilku obozowych placówek oświatowych i sporadycznym wykładom o różnej tematyce, niektórym internowanym udało się zdobyć dodatkową wiedzę i uzyskać odpowiednie dokumenty potwierdzające ukończenie szkoły średniej w obozie, co później znacznie ułatwiło im zatrudnienie lub kontynuacja nauki w szkołach wyższych w Polsce i Czechosłowacji.

Przebywający w obozach internowania w Strzałkowie czy Szczypiornie żołnierze Armii Ukraińskiej Republiki Ludowej starali się w jakiś sposób gospodarować swoim czasem. Jednym ze sposobów wypełniania poszczególnych dni była aktywność sportowa, i to różnorodna – szachy, piłka nożna, siatkówka. Prowadzone rozgrywki nie miały tylko charakteru wewnątrzobozowego, ale zdarzały się zmagania sportowe z okolicznymi, polskimi drużynami, jak chociażby ze Słupcy. Artykuł oparty jest przede wszystkim o źródła archiwalne, a także prasę, która ukazywała się w obozach internowania w Szczypiornie i Strzałkowie.

W artykule opisano kulturowo-artystyczny element codziennego życia obozowego internowanych żołnierzy Armii URL w Strzałkowie w okresie od lipca 1921 do sierpnia 1922 r. W tym czasie w obozie działało kilka zespołów dramatycznych artystów amatorów, chór pod dyrekcją D. Kotki, dwie improwizowane orkiestry (instrumenty smyczkowe i dęta). Dzięki tym grupom artystycznym uwięzieni mieli okazję uczestniczyć w przedstawieniach teatralnych, występach chórzystów, koncertach muzyki instrumentalnej. Ponadto ich wspólnym wysiłkiem regularnie przygotowywano różne wydarzenia artystyczne („koncerty”) dla internowanych, które były połączeniem różnych przedstawień teatralnych, chóralnych i muzycznych. Wspólny wysiłek obozowych artystów, chórzystów i muzyków znacząco przyczynił się do przezwyciężenia groźnej tendencji do degradacji i rozproszenia internowanego wojska ukraińskiego.