W codziennym życiu społecznym istnieje wiele relacji między człowiekiem a przestrzenią lokalną. Typową cechą rejestru państwowego, który opisuje tego typu relacje (np. kataster), jest stabilność względem czasu. W innych relacjach do przestrzeni lokalnej – czas ogrywa kluczową rolę.
Celem niniejszej pracy jest wykazanie relacji do przestrzeni i nadanie tym relacjom postaci formalnej. Zastosowano metodykę tworzenia bazy warunków (faktów) dla wybranych, przykładowych relacji, a następnie sformułowano procedury (algorytmy), które budują relację do lokalnej przestrzeni, czyniąc ją aktywną dla jednostki lub grupy społecznej.
W pierwszej kolejności rozpatrzono relacje do obiektów powierzchniowych, uwzględniając określony fragment przestrzeni lokalnej oraz czas aktywności tych relacji. Następnie uwzględniono strukturę hierarchiczną tej przestrzeni poprzez podział na mniejsze jednostki docelowe, korzystając z rozbudowanego adresu zapisanego w zbiorze warunków bazowych. Przedyskutowano również przypadek odwrotny – hierarchiczne narastanie pola powierzchni w kolejnych krokach procedury ustalania relacji aktywności do przestrzeni. W tym przypadku dostęp do coraz większych obszarów jest funkcją uprawnień jednostki lub grupy społecznej do kolejnego stopnia rozszerzenia zakresu obszaru aż do jego maksymalnej, docelowej postaci. Takie relacje występują w zakładach przemysłowych, gdzie gradacja uprawnień jest formą ochrony szczegółów produkcji.
Innym rodzajem relacji do przestrzeni jest relacja jednostki lub grupy do obiektów liniowych, takich jak sieci dróg i wytyczone szlaki. Rozpatrzono przypadek relacji do sieci szlaków oraz bardziej złożony przypadek relacji, uwzględniający dodatkowe warunki.
Kolejny rozdział rozbudowuje relacje bezpośrednie do relacji wielostopniowych. Rozszerza on cechę wyłącznie ruchu pieszego o sekwencyjne połączenie ruchu pieszego z ruchem pojazdu. W tym przypadku występują dwie relacje składowe: relacja do obiektu przestrzennego i relacja do obiektu liniowego (trasy pojazdu).
W prawie wszystkich przypadkach ważną rolę odgrywa czynnik czasu relacji do przestrzeni, który jest definiowany jako jeden z warunków w zbiorze faktów bazowych.
Czasy współczesne to epoka cyfryzacji danych i procesów. Przestrzeń, w której żyjemy, jest dobrem niepowtarzalnym. Tym dobrem musimy gospodarować w sposób racjonalny. Stąd wynika postulat poznawania, analizowania i formalizowania różnych relacji do przestrzeni.
