Alina Grynia

Bezpośrednie inwestycje zagraniczne są powszechnie postrzegane jako źródło korzyści dla krajów przyjmujących je. Oczekiwania związane z BIZ powodują, iż kraje konkurują między sobą w zakresie stwarzania warunków korzystnych dla dokonywania inwestycji długoterminowych – przyjaznego klimatu inwestycyjnego. Tym niemniej, podejmowane działania (lub ich brak) mogą nie tylko przyciągać kapitał zagraniczny, ale również zniechęcać do inwestowania. Mogą ponadto spowodować wycofanie już zainwestowanego kapitału. Podstawowym celem niniejszego opracowania jest identyfikacja zestawu czynników decydujących o klimacie inwestycyjnym w krajach bałtyckich – Litwie, Łotwie i Estonii. Czynniki warunkujące napływ BIZ do krajów bałtyckich oceniono w podziale na czynniki zachęcające do inwestowania oraz bariery inwestycyjne w ocenie inwestorów zagranicznych. Wyniki przeprowadzonej analizy pozwoliły określić kierunki zmian dla analizowanych gospodarek.

Celem artykułu jest ocena pozycji konkurencyjnej Litwy w wymianie towarowej z krajami spoza UE w latach 2005–2016. Analizę przeprowadzono w oparciu o trzy mierniki pozycji w międzynarodowej wymianie towarowej: wskaŹnik relatywnej komparatywnej przewagi eksportu, wskaŹnik pokrycia importu eksportem oraz intensywności handlu wewnątrzgałęziowego. Indykatory zostały oszacowane na poziomie sekcji towarowych według Standardowej Klasyfikacji Handlu Międzynarodowego SITC. W analizie wykorzystano dane pochodzące z Departamentu Statystyki Litwy oraz Eurostatu. Z przeprowadzonego badania wynika, że słabą pozycję konku- rencyjną w wymianie towarowej z krajami trzecimi Litwa zajmuje tylko w dwóch grupach towarowych – surowców i paliw mineralnych.

Praca stanowi próbę zbadania warunków, w jakich prowadzona jest działalność gospodarcza na Litwie. Do oceny tych warunków wykorzystane zostały najważniejsze rankingi międzynarodowe. Zaprezentowano metodologię ich konstruowania oraz podsumowano wyniki z siedmiu lat. Wskazano najsilniejsze i najsłabsze strony gospodarki Litwy oraz dokonano porównania z innymi krajami w regionie. Przeprowadzona analiza upoważnia do wniosku, iż litewscy przedsiębiorcy działają w otoczeniu prawno-instytucjonalnym, które w kilku obszarach jest podobne do większości krajów UE lub nawet lepsze (np. rejestracja własności). Są jednak regulacje, czyniące warunki prowadzenia biznesu na Litwie znacznie trudniejszymi niż te, z którymi muszą się zmagać europejscy konkurenci. Wśród obszarów, w których Litwa wyraźnie odstaje w swoich regulacjach i procedurach od krajów uznawanych za przyjazne biznesowi, wymienia się regulacje podatkowe i wysokość stawek podatkowych, regulacje rynku pracy, kontrolę korupcji oraz regulacje dotyczące rozpoczęcia i zamknięcia działalności gospodarczej.