%0 Journal Article %T Traktat wersalski – perspektywa cywilizacji pokoju %A Raźny, Anna %J Kultura Słowian %V 2020 %R 10.4467/25439561KSR.20.002.13291 %N Tom XVI %P 17-30 %K traktat wersalski, umowa, cywilizacja, pokój, sprawiedliwość. %@ 2451-4985 %D 2020 %U https://ejournals.eu/czasopismo/kultura-slowian/artykul/traktat-wersalski-perspektywa-cywilizacji-pokoju %X Wypracowany na paryskiej konferencji pokojowej traktat wersalski zakończył oficjalnie I wojnę światową. Konferencja ta pierwszą międzynarodową debatą poświęconą problemom pokoju. Uczestniczyło w niej 27 zwycięskich państw oraz z nimi sprzymierzonych i stowarzyszonych. Pokonane Niemcy oraz Austria i Węgry, Turcja i Bułgaria nie zostały dopuszczone do obrad -  przedstawiono im jedynie  do podpisu oddzielne wersje traktatu. Na konferencję pokojową nie zaproszono również bolszewickiej Rosji, która 3 marca 1918 roku podpisała w Brześciu traktat pokojowy z Niemcami i Austrią, Węgrami oraz ich sprzymierzeńcami - Bułgarią i Turcją – łamiąc tym samym porozumienia sojusznicze Ententy. Uczestnictwo w konferencji pokojowej uwarunkowane było bowiem nie tylko stosunkiem do prowadzących wojnę państw centralnych, ale również do norm moralnych, uznanych za obowiązujące w osiąganiu pokoju.  Traktat był świadectwem nie tylko oczekiwań jego sygnatariuszy wobec pokonanych przeciwników, ale również ich aspiracji intelektualnych i etycznych, ukierunkowanych na pokojowe współistnienie. Ustanowił wiele nowych granic międzypaństwowych na mapie Europy oraz zaprowadził w jej przestrzeni  nowy ład, nie tylko polityczny, ale również kulturowo-cywilizacyjny. .Jego fundament stanowić miały wartości pokoju i sprawiedliwości.  Istnieją zatem podstawy, aby tworzony na ich gruncie ład nazwać cywilizacją pokoju.