%0 Journal Article %T A persistente vitalidade d’a fala. Esboço de enquadramento teórico desde a perspectiva das ciências sociais %A Dondelewski, Bartosz %J Romanica Cracoviensia %V Tom 12 (2012) %R 10.4467/20843917RC.12.010.0727 %N Tom 12, Numer 2 %P 153-164 %K geolekt, języki mniejszościowe, mniejszość, standaryzacja, nauki społeczne %@ 1732-8705 %D 2012 %U https://ejournals.eu/czasopismo/romanica-cracoviensia/artykul/a-persistente-vitalidade-da-fala-esboco-de-enquadramento-teorico-desde-a-perspectiva-das-ciencias-sociais %X Nieustępliwa witalność „fala”. Ogólny szkic teoretyczny z perspektywy nauk społecznych Niniejszy artykuł stanowi wprowadzenie do alternatywnego, interdyscyplinarnego badania znanej w kręgach iberystycznych kwestii żywotności tzw. a fala – geolektu używanego w dolinie Xálima (w hiszpańskiej prowincji Cáceres) graniczącej z Portugalią. Istniejąca literatura dotycząca problemu opiera się przede wszystkim na materiałach historycznych, które nie mogą w pełni wyjaśnić mechanizmu zachowania a fala w dzisiejszym świecie. Zdaniem autora należy mieć na względzie z jednej strony rolę, jaką a fala odgrywa w społeczności, z drugiej zaś specyficzne właściwości fonetyczne geolektu, które – jak się zakłada – są wystarczająco wyraźne pod względem percepcji, by aktywować mechanizmy budowania odrębnej tożsamości mieszkańców Xálima (hipotetyczne cechy nieprzynależności), chroniąc tamtejszą mowę przed standaryzacją. Autor artykułu nakreśla najbardziej obiecujący kierunek badań problemu oraz przedstawia użyteczne narzędzia teoretyczne związane ze społeczną stroną problemu, wskazując sposób ich stosowania wobec cech nieprzynależności (holistyczna wizja ja i tożsamości zawarta w Identity Process Theory G. Breakwell oraz w ogólnej teorii ja Stetsa i Burke’a).