@article{b6e484a3-73cf-4a1c-a12d-e53686730799, author = {Magdalena Biniaś-Szkopek}, title = {Geneza i zastosowanie zasady pertynencji w dwudziestoleciu międzywojennym w polskiej historiografii naukowej}, journal = {Przegląd Archiwalno-Historyczny}, volume = {2018}, number = {Tom V}, year = {2018}, issn = {2391-890X}, pages = {149-176},keywords = {Zasada pertynencji terytorialnej; zasada proweniencji; rewindykacja archiwaliów; rewindykacja dóbr kultury; prawo międzynarodowe; II Rzeczpospolita}, abstract = {Artykuł Obraz genezy zasady pertynencji w dwudziestoleciu międzywojennym w polskiej historiografii naukowej opisuje powstanie i zastosowanie jednej z podstawowych zasad archiwistyki w odradzającym się po pierwszej wojnie światowej państwie polskim. Już w okresie średniowiecza myśl związana z opisaną wtórnie zasadą pertynencji terytorialnej stosowana była instynktownie przez opiekunów dokumentów. Tworzące się prawo międzynarodowe zakładało, iż archiwalia dotyczące danego terytorium do tegoż terytorium należą, jednak aż do końca XIX w. nie istniały jasne kryteria, według których należało dzielić akta w sytuacji zmiany granic. Zagadnienie pertynencji w archiwistyce, pomimo iż w dużej mierze przeniesione zostało na grunt dyskusji o rozmieszczeniu zasobu w warunkach wewnątrzpaństwowych do dziś budzi żywe dyskusje wśród naukowców. Jednak najciekawszy, a równocześnie najbardziej w swoim wymiarze praktyczny jej etap przypadł na okres dwudziestolecia międzywojennego, gdy zagadnienie to było powiązane z kwestią rewindykacji archiwaliów i dóbr kultury oraz odbudową nieistniejącego przez 123 lata państwa polskiego. Właśnie w tym czasie, kiedy rodziła się II Rzeczpospolita, kierunek badań, jakim jest archiwistyka, wkraczał pewnym krokiem do grona nauk humanistycznych. W tych wyjątkowych warunkach politycznych, gospodarczych i społecznych, archiwistyka tworzyła swoje podstawy i najważniejsze definicje, a polscy historycy-archiwiści tego okresu wnieśli swój niezaprzeczalny i do dziś aktualny wkład w zakresie tworzenia zasad przekazywania akt i budowania podstawowych zasad rządzących archiwaliami. Niniejszy tekst pokazuje pracę niezwykłych ludzi: J. Paczkowskiego, J. Siemieńskiego, K. Konarskiego i wielu innych, zarówno na niwie nauki, jak i praktyki politycznej. Równolegle komplementarnie podsumowuje dotychczasowy stan badań nad poruszanym zagadnieniem.}, doi = {10.4467/2391-890XPAH.18.009.14926}, url = {https://ejournals.eu/czasopismo/przeglad-archiwalno-historyczny/artykul/geneza-i-zastosowanie-zasady-pertynencji-w-dwudziestoleciu-miedzywojennym-w-polskiej-historiografii-naukowej} }