%0 Journal Article %T Procesy przestrzenne i nowa architektura w Kaliszu około połowy XIX wieku - zagadnienia i postulaty badawcze %A Górzyński, Makary %J Polonia Maior Orientalis %V 2021 %R 10.4467/27204006PMO.21.004.15455 %N VIII %P 67-88 %K zawód architekta, miasta i urbanizacja, historia miast, Królestwo Polskie, Kalisz, gubernia kaliska, historia architektury %@ 2392-0106 %D 2021 %U https://ejournals.eu/czasopismo/polonia-maior-orientalis/artykul/procesy-przestrzenne-i-nowa-architektura-w-kaliszu-okolo-polowy-xix-wieku-zagadnienia-i-postulaty-badawcze %X Przedmiotem artykułu jest przedstawienie historycznego zarysu przemian i charakteru środowiska architektów i budowniczych w Kaliszu w okresie gubernialnym (1867-1914). Na przełomie XIX i XX wieku miejscowi architekci-urzędnicy, zatrudnieni w rosyjskim urzędzie gubernialnym, nadal stanowili trzon miejscowej profesji, posiadając najlepsze wykształcenie fachowe (przeważnie petersburskie) i umocowanie administracyjne, gwarantujące szeroki wpływ na architekturę w mieście i jego okolicach. Jednocześnie jednak w tym samym czasie do miasta napływali nowi projektanci młodszego pokolenia, szukający miejsca dla siebie w zmieniających się szybko realiach społecznych, zachęceni rozwojem Kalisza na początku XX stulecia. Artykuł przedstawia charakterystykę wykształcenia, sposoby prowadzenia praktyki zawodowej, kompetencje, jak i realia prawne i administracyjne, w których pracowali ludzie architektury i budownictwa w kluczowym dla nowoczesnego Kalisza okresie. Jego istotną częścią jest także przedstawienie firm budowlanych i wykonawców, współpracujących z kaliskimi architektami.