@article{019b26ae-6044-7345-9b2a-61ee04990d2e, author = {Medjon Hysenaj, Dritan Rustja}, title = {Mapowanie śladu środowiskowego urbanizacji w dystrykcie Tirany poprzez analizę zmian wskaźnika NDVI (2000–2025)}, journal = {Geoinformatica Polonica}, volume = {2025}, number = {Vol. 24 (2025)}, year = {2025}, issn = {1642-2511}, pages = {61-69},keywords = {Google Earth Engine (GEE); seria czasowa Landsat; znormalizowany różnicowy wskaźnik wegetacji (NDVI); znormalizowany różnicowy wskaźnik zabudowy (NDBI); ekspansja miejska; utrata wegetacji}, abstract = {W ciągu ostatnich trzydziestu lat szybka urbanizacja znacząco zmieniła krajobraz dystryktu Tirany, prowadząc do zmniejszenia naturalnej pokrywy roślinnej oraz przekształcenia wzoru pokrycia terenu. Niniejszy artykuł wykorzystuje wieloczasowe zobrazowania Landsat oraz platformę Google Earth Engine do stworzenia ilościowego opisu zmian wegetacji w latach 2000–2025, posługując się analizą znormalizowanego wskaźnika różnic wegetacji (NDVI). Aby zminimalizować wpływ pór roku, dla obu lat generowano składniki właściwe dla sezonu letniego. Do identyfikacji obszarów o znaczącej utracie zieleni zastosowano różnicowanie NDVI. Dodatkowa analiza, przeprowadzona przy użyciu znormalizowanego różnicowego wskaźnika zabudowy (NDBI) pozwoliła na rozróżnienie pomiędzy zmniejszeniem się pokrywy roślinnej spowodowanym rozrostem przestrzeni miejskiej a tym wywołanym innymi procesami degradacji terenu. Wyniki wykazują na znaczący spadek powierzchni pokrytych wegetacją w rejonie metropolitalnym Tirany, szczególnie w zachodnich i południowych częściach, gdzie nastąpiło rozszerzenie zabudowy. Obszary położone wyżej, w kierunku góry Dajti, zachowały stabilną pokrywę wegetacji. Wyniki te potwierdzają wartość narzędzi do teledetekcji opartych na chmurze punktów w długoterminowym monitoringu środowiska oraz dostarczają dowodów na istnienie śladu przestrzennego spowodowanego przez urbanizację w najszybciej rozwijającym się dystrykcie Albanii.}, doi = {10.4467/21995923GP.25.005.22860}, url = {https://ejournals.eu/czasopismo/geoinformatica-polonica/artykul/mapping-the-environmental-footprint-of-urbanization-in-tirana-district-through-ndvi-change-analysis-2000-2025} }