TY - JOUR TI - Ocena zagrożenia powierzchni terenu górniczego na podstawie pomiarów odkształceń poziomych AU - Sopata, Paweł TI - Ocena zagrożenia powierzchni terenu górniczego na podstawie pomiarów odkształceń poziomych AB - Artykuł stanowi studium przypadku dotyczące pomiarów odkształceń poziomych związanych z eksploatacją pokładu węgla kamiennego w rejonie Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Badania skutków zjawiska deformacji powierzchni terenu zrealizowano na losowo wybranym odcinku o długości 48 metrów zlokalizowanym nad eksploatowaną ścianą górniczą. W zakresie przyjętego odcinka wyznaczano wartość wskaźnika, realizując pomiary na różnych długościach baz pomiarowych. Przyjmowane długości baz zawierały się w zakresie od 1 metra do 24 metrów. Głównym celem badań było stwierdzenie rzeczywistych wartości odkształceń poziomych, które występowały w obrębie tej bazy, w trakcie przebiegu procesu deformacji. Podstawowym źródłem pozyskiwanych danych był pomiar rozstawu trwale stabilizowanych znaków (punktów) w każdym 1-metrowym odcinku sieci badawczej. Pomiar ten realizowano przy użyciu specjalnie skonstruowanego przyrządu. Uzyskane wartości wskaźnika, w zależności od długości baz pomiarowych, prowadziły do istotnych różnic w ocenie zagrożenia powierzchni tego samego terenu. Wyznaczone odkształcenia poziome, na podstawie pomiarów baz o długości 6 m i baz standardowych o długości 24 m, nie ukazują w pełni faktycznego zagrożenia powierzchni terenu ze strony analizowanego wskaźnika deformacji. Przedstawiony przypadek wskazuje na nieregularny rozkład odkształceń poziomych w obrębie baz o długościach 6 m i dłuższych. Na krótszych odcinkach maksymalne wartości wskaźnika znacząco przekroczyły wyznaczone wartości uśrednione, co wpłynęło na zmianę oceny zagrożenia terenu górniczego w miejscu przeprowadzenia badań. VL - 2025 IS - Vol. 24 (2025) PY - 2025 SN - 1642-2511 C1 - 2199-5923 SP - 51 EP - 60 DO - 10.4467/21995923GP.25.004.22859 UR - https://ejournals.eu/czasopismo/geoinformatica-polonica/artykul/hazard-evaluation-of-mining-terrain-based-on-horizontal-strain-survey KW - odkształcenie poziome KW - deformacje powierzchni terenu KW - zagrożenie obiektów KW - kategorie terenu górniczego