%0 Journal Article %T Ludy Bantu i Khoisan jako przedmiot zainteresowań etnograficznych Antoniego Rehmana %A Brzegowy, Paweł %A Korzeniowska, Joanna %J Kwartalnik Historii Nauki i Techniki %V 2025 %R 10.4467/0023589XKHNT.25.001.22267 %N Tom 70, Numer 3 %P 39-72 %K Antoni Rehman, Afryka Południowa, ludy Bantu, Khoisan, etnografia, XIX wiek %@ 0023-589X %D 2025 %U https://ejournals.eu/czasopismo/kwartalnik-historii-nauki-i-techniki/artykul/the-bantu-and-khoisan-peoples-as-a-subject-of-antoni-rehmans-ethnographic-interest %X Antoni Rehman (1840–1917) – uczony związany z uniwersytetami w Krakowie i we Lwowie – znany jest głównie jako botanik, chociaż większość życia zawodowego przeżył w służbie geografii. Będąc doświadczonym podróżnikiem, w drugiej połowie lat siedemdziesiątych XIX w. przebywał w Afryce Południowej prowadząc badania geobotaniczne i geograficzne. Trzy lata spędzone w miejscu ożywionej ekspansji kolonialnej były również okazją do zapoznania tamtejszych autochtonów z grup Khoisan i Bantu. Niniejszy artykuł poświęcony jest historii etnograficznych badań Rehmana wśród ludów rdzennych z Basuto, Kolonii Natalu, Kolonii Przylądkowej, Republiki Południowoafrykańskiej i Wolnego Państwa Orani. Ich autor zdemaskował i rozprawił się z wieloma stereotypami dotyczącymi tamtejszych plemion. Polemizował z obiegowymi opiniami na ich temat. Otwarcie wystąpił przeciwko ich odczłowieczaniu i ksenofobii oraz przyczynił się do spopularyzowania wiedzy o kulturach afrykańskich grup autochtonicznych.