%0 Journal Article %T Mechanizmy stosowane przez sprawców handlu ludźmi oraz ich konsekwencje dla ofiar %A Piórkowska, Małgorzata %A Siewert, Aleksandra %J Prawo i Bezpieczeństwo – Law & Security %V 2025 %R 10.4467/29567610PIB.25.023.22330 %N Wydanie Specjalne 2025 %P 99-109 %K handel ludźmi, mechanizmy kontroli, wykorzystanie ofiar, przemoc psychiczna i fizyczna, konsekwencje psychologiczne %@ 2956-7440 %D 2025 %U https://ejournals.eu/czasopismo/pb-ls/artykul/mechanizmy-stosowane-przez-sprawcow-handlu-ludzmi-oraz-ich-konsekwencje-dla-ofiar %X Niniejszy artykuł koncentruje się na problematyce przemocy rozpatrywanej w wymiarze psychologicznym, ze szczególnym uwzględnieniem środków kontroli i manipulacji stosowanych przez sprawców wobec osób pozostających w relacji zależności. Przedmiotem analizy były mechanizmy charakterystyczne dla relacji przemocowych, w tym cykliczność zjawiska przemocy, proces stopniowej izolacji ofiary, metody oddziaływania emocjonalnego oraz techniki podważania jej poczucia własnej wartości.Przedstawiono skutki psychiczne i emocjonalne, jakie przemoc wywiera na osoby pokrzywdzone. Obejmują one w szczególności traumę, zaburzenia lękowe i depresyjne, obniżenie samooceny, a także występowanie zespołu stresu pourazowego (PTSD). Omówiono również konsekwencje długoterminowe, wpływające na funkcjonowanie jednostki w sferze społecznej i zawodowej, ze wskazaniem na zjawisko wtórnej wiktymizacji oraz trudności pojawiające się w procesie reintegracji społecznej.Odniesiono się do potrzeby udzielania kompleksowej pomocy psychologicznej ofiarom przemocy, obejmującej zarówno oddziaływania terapeutyczne indywidualne i grupowe, jak i wsparcie instytucjonalne oraz społeczne. W konkluzji podkreślono, że skuteczna interwencja w tego rodzaju przypadkach wymaga zastosowania podejścia interdyscyplinarnego, integrującego perspektywę psychologiczną, prawną i społeczną.