@article{01933f03-cf40-7265-8af7-8d5beb71b70f, author = {Slava Gerovitch}, title = {Kuchnia i dacza: produktywne przestrzenie radzieckiej matematyki}, journal = {Studia Historiae Scientiarum}, volume = {2024}, number = {23 (2024)}, year = {2024}, issn = {2451-3202}, pages = {657-683},keywords = {matematyka; antysemityzm; dyskryminacja; Związek Radziecki; sieci społecznościowe; równoległa infrastruktura społeczna; sfera publiczna; sfera prywatna; środowisko naukowe; instytucje}, abstract = {Pod koniec lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych, w wyniku tłumienia przez reżim sowiecki działalności dysydenckiej i nasilającej się polityki antysemickiej, wielu matematyków z „niepożądanych” grup spotkało się z dyskryminacją i poważnymi ograniczeniami administracyjnymi w pracy i badaniach w najważniejszych oficjalnych instytucjach. Aby pokonać te bariery, społeczność matematyczna zbudowała rozległe sieci społecznościowe wokół nieformalnych lub półformalnych grup badawczych i seminariów, które utworzyły równoległą infrastrukturę społeczną do nauki i badań.W rezultacie działalność matematyczna zaczęła przenosić się z publicznych instytucji edukacyjnych i badawczych do środowisk prywatnych lub półprywatnych – mieszkań rodzinnych, letnich daczy i spacerów na wsi. Dla wielu radzieckich matematyków ich mieszkania i dacze, zamiast być schronieniem przed pracą, stały się główną przestrzenią pracy – miejscami, w których prowadzili badania, spotykali się ze studentami i wymieniali się pomysłami z kolegami. Na skrzyżowaniu pracy i życia prywatnego wyłoniła się zwarta społeczność naukowa, której oddanie matematyce wykraczało daleko poza jakiekolwiek formalne obowiązki zawodowe lub wymogi związane z nauką, społeczność praktykująca matematykę jako „sposób na życie”. Równoległa infrastruktura społeczna funkcjonowała w napiętej współzależności z oficjalnymi instytucjami i częściowo odzwierciedlała niektóre cechy systemu, któremu miała się przeciwstawić.}, doi = {10.4467/2543702XSHS.24.018.19591}, url = {https://ejournals.eu/czasopismo/studia-historiae-scientiarum/artykul/the-kitchen-and-the-dacha-productive-spaces-of-soviet-mathematics} }