@article{018e9e4a-9e7a-71f0-8ef4-c410f1c1d93e, author = {Ryszard Nowicki}, title = {Prywatna wielka własność ziemska na Litwie. Dobra retowskie Marii z Potulickich Ogińskiej w okresie I wojny światowej}, journal = {Santander Art and Culture Law Review}, volume = {2023}, number = {1/2023 (9)}, year = {2023}, issn = {2391-7997}, pages = {159-186},keywords = {własność prywatna; Litwa; wojna; dobra kultury; Maria Ogińska; Retów; XX wiek}, abstract = {Artykuł źródłowy przedstawia problemy związane z funkcjonowaniem prywatnych dóbr retowskich Marii Ogińskiej na Litwie w okresie I wojny światowej. Podstawą jego powstania jest odszukane w Archiwum Narodowym w Krakowie rękopiśmienne sprawozdanie zarządcy tego majątku Kazimierza Rzeszowskiego. Posiadłości znajdowały się na terenie zaboru rosyjskiego. Od 1915 r. były pod okupacją niemiecką. Pełnomocnik przez kilka lat podejmował formalne i nieformalne działania, by zabezpieczyć majątek księżnej. W wyniku osobistej interwencji ochronił przed spaleniem pałac w Pojeziorach, stanowiący własność Zygmunta Nagurskiego. Po zakończeniu wojny i powstaniu państwa litewskiego dobra retowskie zostały upaństwowione. Unikatowy materiał rękopiśmienny dostarcza informacji o losach dóbr kultury zgromadzonych w pałacu w Retowie. Stanowi dowód zniszczenia oraz rozproszenia cennego dla Litwinów i Polaków dziedzictwa kulturowego, związanego z prywatną wielką własnością ziemską książąt Ogińskich.}, doi = {10.4467/2450050XSNR.23.011.18123}, url = {https://ejournals.eu/czasopismo/saaclr/artykul/prywatna-wielka-wlasnosc-ziemska-na-litwie-dobra-retowskie-marii-z-potulickich-oginskiej-w-okresie-i-wojny-swiatowej} }