„Defoliator”, Facebook, 3.12.2021, https://www.facebook.com/defoliator. „Praktyka Teoretyczna”, Facebook, 3.12.2021, https://www.facebook.com/PraktykaTeoretyczna. „Pulmonolog”, Facebook, 3.12.2021, https://www.facebook.com/groups/315429046082125. Agamben G., „Homo sacer”. Suwerenna władza i nagie życie, Pruszyński i S-ka, Warszawa 2008. Agamben G., L’invenzione di un’epidemia, https://www.quodlibet.it/giorgio-agamben-l-invenzione-di-un-epidemia. Ambroziak A.M., Bezpieczne Centrum Okulistyczne, czyli jak pracujemy..., „Optyka” 2020, nr 64(3). Archer M.S., Morfogeneza-ramy wyjaśniające realizmu, „Uniwersyteckie Czasopismo Socjologiczne” 2015, nr 10. Arrizabalaga J., At the intersection of medical geography and disease ecology: Mirko Grmek, Jacques May and the concept of pathocenosis, “History and philosophy of the life sciences” 2018, nr 40(4), DOI: 10.1007/s40656-018-0236-8. Corbellini G., Patocenosi di Covid-19: un tributo a Mirko Grmek, 2020, https://www.scienzainrete.it/articolo/patocenosi-di-covid-19-tributo-mirko-grmek/gilberto-corbellini/2020-05-09. Czyżewski M., Kowalski S., Piotrowski A., Rytualny chaos. Studium dyskursu publicznego, Oficyna Wydawnicza Łośgraf, Warszawa 2010. Danielak M., Dziemidok P., Koronawirus – SARS-CoV-2 – zapobieganie zakażeniom–doświadczenia własne, „Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu” 2021, nr 27(1), https://doi.org/10.26444/monz/132556. Domecka M., Wprowadzenie do polskiego tłumaczenia książki Margaret S. Archer Człowieczeństwo. Problem sprawstwa, [w:] M. Archer, Człowieczeństwo. Problem sprawstwa, Nomos, Kraków 2013. Fijałkowski Ł., Teoria sekurytyzacji i konstruowanie bezpieczeństwa, „Przegląd Strategiczny” 2012, nr 2(1), DOI https://doi.org/10.14746/ps.2012.1.10. Fish S., Interpretacja, retoryka, polityka, Universitas, Kraków 2002. Förster T., Heer B., Engeler M., Kaufmann A.A., Bauer K., Heitz K., The Emic Evaluation Approach: epistemologies, experience, and ethnographic practice, Basel 2011. Grmek M.D., History of AIDS: Emergence and origin of a modern pan- demic. Princeton University Press, Princeton 1993. Janowicz A., E-zdrowie w Polsce. Wady i zalety, 5.12.2021, https://step2health.pl/blog/e-zdrowie-w-polsce-b123.html. Jeszke J., Rola mitów o nauce w debacie społecznej, „Rocznik Antropologii Historii” 2018, nr 11, DOI 10.25945/w199-5y64. Jeszke J., Koncepcje choroby w historycznych strukturach narra- cyjnych, „Historyka. Studia Metodologiczne” 2018, nr 48, DOI 10.24425/hsm.2018.124605. Jones L., Morgan P., Nichols J., Walsh K., Willcox M., Kluczowe po- rady dla specjalistów dopasowujących soczewki kontaktowe pod- czas pandemii koronawirusa, „Optyka” 2020, nr 64(3). Kocańda K., Stemplewski B., Koronawirus – wybrane aspekty prawne dotyczące rozterek lekarzy, „Folia Cardiologica” 2020, nr 15(3), DOI 10.5603/FC.2020.0036. Lin Y.H., Liu C.H., Chiu Y.C., Google searches for the keywords of “wash hands” predict the speed of national spread of COVID-19 outbreak among 21 countries, “Brain, behavior, and immunity” 2020, nr 87, DOI https://doi.org/10.1016/j.bbi.2020.04.020. Macałka E., Nieradka F., Początek G., COVID-19 a zaburzenia ze spek- trum autyzmu. Wybrane strategie wspierania osób z ASD podczas pandemii, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia Psychologica” 2020, nr 13, https://doi.org/10.24917/20845596.13.4. Męczkowska K., Niedzielski A., COVID-19 w otorynolaryngologii, „Wiedza Medyczna” 2020, https://doi.org/10.36553/wm.49. Medycyna Praktyczna dla pacjentów (mp.pl), 3.12.2021, https://www.mp.pl/pacjent/. Misiuk-Hojło M., Jasina G., Lato, koronawirus i zespół suchego oka–skuteczne metody leczenia, „OphthaTherapy” 2020, nr 7(2), https://doi.org/10.24292/01.OT.300620.12. Nauka przeciw pandemii (2020–2021), https://naukaprzeciwpandemii.pl/. Nauka przeciw pandemii. Biała księga. Szczepienia przeciw Covid-19. Innowacyjne technologie i efektywność, 2021, https://naukaprzeciwpandemii.pl/app/uploads/2021/02/nauka-przeciw-pandemii_biala-ksiega_2021_02_05.pdf. Nowak P., Marcinkiewicz K., Wilk M., Popielec D., Koronawirus wyzwaniem współczesnego społeczeństwa: media i komunikacja społeczna, Instytut Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2020. Pavot A.M., La pensée du discours, 17.12.2021, https://penseedudiscours.hypotheses.org. Pirożyński M., Astma w okresie infekcji, ze szczególnym uwzględnieniem pandemii COVID-19, „Alergoprofil” 2020, nr 16(4), https://doi.org/10.24292/01.AP.164301120. Polak B.A., Strategie i mechanizmy obronne w dyskursie na temat szczepień. Analiza dyskusji w mediach społecznościowych, „Nauka Polska. Jej Potrzeby, Organizacja i Rozwój” 2020, nr XXIX (LIV). Polak B.A., Polak T., Kościół wobec Państwa. Stałość i przemiany dyskursu kościelnego o kwestiach politycznych i społecznych w latach 1945–2013, [w:] M. Czyżewski et al., Polskie sprawy 1945–2015. Warsztaty analizy dyskursu, Wydawnictwo Akademickie Sedno, Warszawa 2017. Prost M.E., Koronawirus a narząd wzroku. Możliwości zakażenia, objawy kliniczne i profilaktyka w gabinecie okulistycznym, „Ophtha-Therapy” 2020, nr 7(1), https://doi.org/10.24292/01.OT.310320.01. Samoliński B., Krzych-Fałta E., Wojas O., Sybilski A.J., COVID-19 – re- komendacje dla alergologów i laryngologów, „Alergoprofil” 2020, nr 16(1), https://doi.org/10.24292/01.AP.161311320. Sartori G., Homo videns: telewizja i postmyślenie, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2007. Skibińska  K.,  Zapobieganie  transmisji  koronawirusa  SARS-CoV-2 w zakładach opieki zdrowotnej, „Forum Zakażeń” 2021, nr 12(1), dx.doi.org/10.15374/FZ2021005. Stobnicka-Kupiec A., Górny R.L., Gołofit-Szymczak M., Ławniczek-Wałczyk A., Cyprowski M., Koronawirusy – niewidzialne zagrożenie o globalnym zasięgu, „Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy” 2020, DOI 10.5604/01.3001.0014.5828. Szczepienia Info (3.12.2021), https://szczepienia.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2020/11/szczdanecovid.png. Śliwiński K., Praktyka kontaktologiczna w okresie pandemii COVID-19, „Optyka” 2020, nr 64(3). Wawrzyniak A., Kuczborska K., Lipińska-Opałka A., Będzichowska A., Kalicki B., Koronawirus 2019-nCoV – transmisja zakażenia, objawy i leczenie, „Pediatria i Medycyna Rodzinna” 2019, nr 15/4. DOI 10.15557/PiMR.2020.0001. Welz A., Breś-Targowska A., Koronawirus – aktualny problem medyczny i społeczny, „Farmacja Polska” 2020, nr 76(5), DOI 10.32383/farmpol/124913. Wojtczuk A., Pandemia koronawirusa-zmiana w świecie. Zagrożenia dla zdrowia psychicznego i szanse rozwojowe, „Student niepełnosprawny. Szkice i rozprawy” 2020, nr 20(13), https://doi.org/10.34739/sn.2020.20.10. Zespół Doradczy ds. COVID-19 przy Prezesie Polskiej Akademii Nauk (2020–2021), 3.12.2021, https://informacje.pan.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=2915. Zespół Doradczy ds. COVID-19 przy Prezesie Polskiej Akademii Nauk, Zrozumieć Covid-19, 16.09.2020, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3111-zrozumiec-covid-19-opracowanie-zespolu-ds-covid-19-przy-prezesie-pan. Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 1. Negowanie pandemii jest nieetyczne i niegodziwe, 10.08.2020, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3085-zespol-pan-ds-covid-19-negowanie-pandemii-jest-nieetyczne-i-niegodziwe. Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 10. Konsekwencje pandemii COVID-19 dla zdrowia psychicznego i edukacji dzieci i młodzieży, 25.01.2021, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3233-stanowisko-10-zespolu-ds-covid-19-przy-prezesie-pan-konsekwencje-pandemii-covid-19-dla-zdrowia-psychicznego-i-edukacji-dzieci-i-mlodziezy. Zespół Doradczy ds. COVID-9. Stanowisko 11. Zrozumieć szczepionkę – perspektywa indywidualna, 10.02.2021, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3247-stanowisko-11-zespolu-ds-covid-19-przy-prezesie-pan-zrozumiec-szczepionke-perspektywa-indywidualna. Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 12. Nowa normalność – nie będzie szybkiego powrotu do świata sprzed pandemii, 2.03.2021, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3256-stanowisko-12-nowa-normalnosc-nie-bedzie-powrotu-do-swiata-sprzed-pandemii. Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 13. Lekcje z pandemii: wzmocnijmy służbę zdrowia, zainwestujmy w naukę i edukację, budujmy zaufanie, 22.03.2021, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3272-stanowisko-13-lekcje-z- pandemii-wzmocnijmy-sluzbe-zdrowia-zainwestujmy-w-nauke-i-edukacje-budujmy-zaufanie Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 14. Moralność szczepień. O szczepionkach wektorowych, 19.04.2021, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3294-stanowisko-14-moralnosc-szczepien-o-szczepionkach-wektorowych. Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 15. Wpływ pandemii na wybrane grupy mniejszościowe w Polsce, 11.05.2021, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3314-stanowisko-15-zespolu-ds-covid-19-przy-prezesie-pan-wplyw-pandemii-na-wybrane-grupy-mniejszosciowe-w-polsce. Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 16. Pomiędzy falami – uspokojenie sytuacji nie powinno uśpić naszej czujności, 28.06.2021, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3380-stanowisko-16-zespolu-ds-covid-19-przy-prezesie-pan-pomiedzy-falami-uspokojenie-sytuacji-nie-powinno-uspic-naszej-czujnosci. Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 17. Apel w sprawie zbliżającego się roku szkolnego 2021/2022, 20.07.2021, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3396-stanowisko-17-zespolu-ds-covid-19-przy-prezesie-pan-apel-w-sprawie-zblizajacego-sie-roku-szkolnego-2021-2022. Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 18. Komunikacja publiczna w czasie pandemii – przejrzystość i odpowiedzialność, 29.07.2021, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3401-stanowisko-18-zespolu-ds-covid-19-przy-prezesie-pan-komunikacja-publiczna-w-czasie-pandemii-przejrzystosc-i-odpowiedzialnosc. Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 19. Głos w sprawie obowiązku szczepień przeciwko SARS-CoV-2, 2.08.2021, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3403-stanowisko-19-zespolu-ds-covid-19-przy-prezesie-pan-glos-w-sprawie-obowiazku-szczepien-przeciwko-sars-cov-2. Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 2. Koronawirus a szkoły: eksperci PAN apelują o noszenie maseczek, 19.08.2020, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/nauki-medyczne/3088-koronawirus-a-szkoly-eksperci-pan-apeluja-o-noszenie-maseczek. Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 20. Apel o pilne i konsekwentne wdrożenie w szkołach procedur WMT – wietrzenie, maseczki, testowanie, 6.09.2021, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3429-stanowisko-20-apel-o-pilne-i-konsekwentne-wdrozenie-w-szkolach-procedur-wmt-wietrzenie-maseczki-testowanie. Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 21. Aby walka z pandemią była efektywna, potrzebny jest szerszy dostęp do danych, 16.09.2021, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3434-stanowisko-21-aby-walka-z-pandemia-byla-efektywna-potrzebny-jest-szerszy-dostep-do-danych. Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 22. Trzecia dawka – do trzech razy sztuka?, 8.10.2021, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3449-stanowisko-22-trzecia-dawka-do-trzech-razy-sztuka. Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 23. COVID-19 a granice, 26.10.2021, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3466-stanowisko-23-covid-19-a-granice. Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 24. Apel zespołu ds. CO- VID-19 przy prezesie PAN o przyjmowanie dawki przypominającej szczepionki, 12.11.2021, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3479-apel-zespolu-ds-covid-19-przy-prezesie-pan-o-przyjmowanie-dawki-przypominajacej-szczepionki. Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 25. Omicron – nowy wariant wirusa SARS-CoV-2, 27.11.2021, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3490-stanowisko-25-omicron-nowy-wariant-wirusa-sars-cov-3. Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 26. Pandemia – jak radzą sobie najlepsi?, 8.12.2021, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla- prasy/3499-stanowisko-26-pandemia-jak-radza-sobie-najlepsi. Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 3. Larum w obliczu kryzysu COVID-19, 20.10.2020, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3137-larum-w-obliczu-kryzysu-covid-19. Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 4. O złudnej nadziei, że szybkie osiągnięcie odporności zbiorowiskowej jest atrakcyjnym celem 27.10.2020, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3158-stanowisko-4-zespolu-ds-covid-19-przy-prezesie-pan. Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 5. Epidemia to problem społeczny, którego rozwiązanie może przynieść jedynie współpraca rządu, ekspertów z wielu dziedzin nauki oraz mediów, 3.11.2020, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3166-epidemia-to-problem-spoleczny-ktorego-rozwiazanie-moze-przyniesc-jedynie-wspolpraca-rzadu-ekspertow-z-wielu-dziedzin- nauki-oraz-mediow. Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 6. Jak w walce z epidemią COVID-19 unikać ciągłego „rozpoznawania bojem”, czyli o potrzebie nowej strategii testowania. Jak w walce z epidemią COVID-19 unikać ciągłego „rozpoznawania bojem”, czyli o potrzebie nowej strategii testowania, 17.11.2020, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3181-stanowisko-6-zespolu-doradczego-ds-covid-19-przy-prezesie-pan. Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 7. Szczepienie jest jedynym racjonalnym wyborem, dzięki któremu będziemy mogli szybciej wyjść z pandemii, 15.12.2020, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3210-stanowisko-7-zespolu-ds-covid-19-przy-prezesie-pan-szczepienie-jest-jedynym-racjonalnym-wyborem-dzieki-ktoremu-bedziemy-mogli-szybciej-wyjsc-z-pandemii. Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 8. 21 grudnia 2020 roku Europejska Agencja Leków (EMA) ogłosiła ocenę szczepionki firm Pfizer oraz BioNTech – Comirnaty. Jest ona bezpieczna dla ludzi i skutecznie zapobiega chorobie COVID-19, 21.12.2020, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3214-21-grudnia-2020-roku-europejska-agencja-lekow-ema-oglosila-ocene-szczepionki-firm-pfizer-oraz-biontech-comirnaty-jest-ona-bezpieczna-dla-ludzi-i-skutecznie-zapobiega-chorobie-covid-19. Zespół Doradczy ds. COVID-19. Stanowisko 9. Scenariusze na 2021, 5.01.2021, https://informacje.pan.pl/index.php/informacje/materialy-dla-prasy/3218-stanowisko-9-zespolu-ds-covid-19-przy-prezesie-pan-scenariusze-na-2021-rok. Zgliczyńska M., Kosińska-Kaczyńska K., Przebieg infekcji SARS-CoV-2 u kobiet ciężarnych–przegląd literatury, „Wiedza Medyczna” 2020, https://doi.org/10.36553/wm.46.